Tết Hàn Thực, hay còn gọi là Tết Bánh Trôi Bánh Chay, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt, diễn ra vào ngày 3 tháng 3 âm lịch hàng năm. Ngoài bánh trôi, bánh chay trắng tinh, một nét đẹp văn hóa đang được nhiều gia đình khôi phục chính là làm cỗ cúng Tết Hàn Thực ngũ sắc. Mâm cỗ với năm màu sắc tượng trưng cho ngũ hành không chỉ thể hiện lòng thành kính với tổ tiên mà còn là cầu nối giữa con người với thiên nhiên, mang lại sự cân bằng và may mắn cho cả năm.
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Cơm Chay Hà Nội Đẹp Mắt, Thanh Tịnh Dành Cho Mâm Cúng
Bí mật của cỗ cúng Tết Hàn Thực ngũ sắc: Tại sao phải có đủ 5 màu?
Ý nghĩa biểu tượng của năm màu sắc trong văn hóa Á Đông
Có thể bạn quan tâm: Làm Cơm Cúng Ông Táo Có Tỏi Không?
Từ ngàn xưa, triết lý Ngũ hành – Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ – đã thấm sâu vào tư duy, lối sống và cả ẩm thực của người Việt. Mỗi hành đại diện cho một màu sắc khác nhau và mang một ý nghĩa riêng biệt:
- Màu trắng (Kim): Đại diện cho sự tinh khiết, thuần khiết, mang lại cảm giác thanh tịnh. Trong mâm cỗ cúng, màu trắng thường đến từ bánh trôi, bánh chay, hoa quả trắng (thanh long, mít) hoặc các món chế biến đơn giản không nhuộm màu.
- Màu xanh (Mộc): Tượng trưng cho sự sống, sức khỏe, sinh trưởng và hy vọng. Màu xanh xuất hiện qua rau củ quả tươi như cải thìa, bắp cải, dưa leo, rau thơm, lá dứa…
- Màu đỏ (Hỏa): Biểu tượng của may mắn, nhiệt huyết, niềm vui và sự thịnh vượng. Màu đỏ đến từ gấc, ớt, cà chua, hoa quả đỏ (táo, dâu, thanh long ruột đỏ) hoặc các loại thịt có màu đỏ.
- Màu vàng (Thổ): Đại diện cho sự giàu có, sung túc và sự ổn định. Màu vàng thường có mặt trong các loại đậu, bí đỏ, khoai lang, hoa quả vàng (xoài, cam, quýt) hoặc các món chiên rán.
- Màu đen/tím (Thủy): Tượng trưng cho sự bí ẩn, sâu sắc, trí tuệ và sự bảo vệ. Màu đen/tím đến từ đậu đen, nấm mèo, mộc nhĩ, khoai lang tím, hoa quả tím (nho, mận, dâu tằm)…
Lợi ích sức khỏe khi sử dụng thực phẩm ngũ sắc
Lựa chọn thực phẩm theo ngũ sắc không chỉ vì lý do tâm linh mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho sức khỏe. Mỗi màu sắc đại diện cho một nhóm chất dinh dưỡng khác nhau:
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Mâm Cơm Chay Cúng Phật Đơn Giản, Thanh Tịnh Và Đầy Đủ Nghi Thức
- Màu đỏ: Chứa lycopene, beta-carotene – hỗ trợ tim mạch, chống oxy hóa.
- Màu xanh: Giàu chất xơ, vitamin K, folate – tốt cho tiêu hóa, xương và máu.
- Màu vàng/cam: Nguồn cung cấp vitamin A, C, beta-carotene dồi dào – tăng cường thị lực, miễn dịch.
- Màu trắng: Chứa allicin, quercetin – kháng khuẩn, chống viêm.
- Màu tím/đen: Giàu anthocyanin, resveratrol – chống lão hóa, bảo vệ não bộ.
Việc kết hợp các màu sắc này trong một bữa ăn giúp cơ thể hấp thụ đầy đủ các nhóm chất, tạo nên sự cân bằng dinh dưỡng.
Chuẩn bị cho bữa cỗ: Danh sách thực phẩm ngũ sắc chi tiết
Thực phẩm màu trắng (Kim)
Có thể bạn quan tâm: Làm Cơm Cúng Bị Cháy: Hướng Dẫn Xử Lý Và Phòng Tránh
- Bánh trôi, bánh chay: Không thể thiếu trong ngày Tết Hàn Thực. Bánh trôi trắng, nhân vừng hoặc đậu xanh; bánh chay trắng, nhân đậu xanh hoặc dừa nạo.
- Gà luộc: Gà ta luộc nguyên con, da vàng ươm, thịt trắng. Có thể dùng thịt gà xé phay để dễ bày trí.
- Thịt luộc: Thịt ba chỉ luộc chín, thái miếng vừa ăn, phần mỡ trắng trong.
- Cá luộc: Cá chép, cá trắm luộc nguyên con, thịt trắng.
- Hoa quả: Thanh long ruột trắng, mít, sầu riêng, dứa (thái miếng), dưa hấu trắng (nếu có).
- Rau củ:
Cập Nhật Lúc Tháng 1 8, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
