Trong văn hóa tâm linh của người Việt, việc “lấy ì” (hay còn gọi là “hồi linh”) là một nghi thức quan trọng, đặc biệt trong các dịp cúng giỗ, lễ Tết hoặc khi có người thân mới mất. Trong đó, “lấy ì dính nhưạ cho cúng” là một cách phổ biến, mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về sự gắn kết giữa người sống và người đã khuất. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về cách thực hiện nghi thức này một cách đúng đắn, trang trọng.
Có thể bạn quan tâm: Lấy Mã Vàng Cúng Rằm Tháng 7: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ý Nghĩa Sâu Sắc Trong Văn Hóa Tâm Linh
Tổng quan về nghi thức lấy ì dính nhưạ
Ý nghĩa của việc “lấy ì” trong văn hóa dân gian
“Lấy ì” là một nghi thức dân gian có từ lâu đời, thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ và mong muốn duy trì mối liên hệ thiêng liêng với tổ tiên, những người đã khuất. Theo quan niệm dân gian, “ì” là một phần linh hồn, là hơi thở, là sự hiện diện tinh thần của người đã mất. Việc “lấy ì” về đặt trên bàn thờ nhằm để người thân có thể “hầu hạ”, “phụng dưỡng” người đã khuất tại gia, đồng thời cũng là cách để người mất “có nơi nương tựa” sau khi rời xa cõi trần.
Dính nhưạ là gì?
“Dính nhưạ” (hay “đính nhưạ”) là một hình thức phổ biến của nghi thức “lấy ì”. “Nhưạ” (hay “nơi”) là một vật thể thiêng liêng, có thể là một chiếc tráp, một cái tháp nhỏ, một chiếc hộp, hoặc một vật dụng bằng gỗ, tre, trúc được làm riêng cho mục đích này. Khi “dính nhưạ”, người ta sẽ “lấy” một phần linh hồn (ì) của người đã mất và “dính” (gắn) vào vật thể nhưạ này, để sau đó mang về nhà cất giữ hoặc thờ phụng.
Có thể bạn quan tâm: Lấy Của Ác Đi Cúng Chùa: Đánh Giá Chi Tiết Về Phong Tục Và Giá Trị Tâm Linh Trong Đời Sống Hiện Đại
Các bước thực hiện lấy ì dính nhưạ cho cúng
Bước 1: Chuẩn bị vật dụng
Việc chuẩn bị vật dụng là bước quan trọng, thể hiện sự cẩn trọng và thành kính của gia chủ.
1.1. Chuẩn bị nhưạ:
- Chất liệu: Nhưạ thường được làm bằng gỗ, tre, trúc, hoặc các vật liệu tự nhiên khác. Gỗ được ưa chuộng hơn cả vì mang vẻ đẹp trang nghiêm, bền chắc.
- Hình dáng: Nhưạ có thể có nhiều hình dáng khác nhau: hình tháp, hình tráp, hình hộp, hoặc hình tròn. Kích thước thường vừa phải, đủ để đặt trên bàn thờ hoặc cất giữ trong tủ thờ.
- Trang trí: Nhưạ có thể được chạm khắc hoa văn, họa tiết truyền thống, hoặc sơn son thếp vàng tùy theo điều kiện và sở thích của gia đình.
1.2. Chuẩn bị các vật phẩm cúng lễ:
- Hương, hoa, quả: Tùy theo phong tục từng vùng miền, nhưng thường có hương, hoa tươi, trái cây, bánh kẹo, rượu, nước trà, trầu cau.
- Mâm cúng: Thường là mâm gỗ hoặc mâm inox, sạch sẽ, được bày biện trang trọng.
1.3. Chuẩn bị người thực hiện:
- Người thực hiện nghi thức lấy ì thường là người có uy tín trong dòng họ, hoặc là người thân trực tiếp của người đã mất (con cái, cháu chắt). Người này cần có tâm thành, ăn mặc chỉnh tề, giữ gìn sự thanh tịnh.
Bước 2: Chọn thời gian và địa điểm
2.1. Thời gian:
- Ngày lành: Thường chọn ngày rằm, mùng một, hoặc các ngày giỗ, lễ Tết. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, ngày cuối năm (23 tháng Chạp) là thời điểm lý tưởng để “lấy ì” về để người mất có thể “về ăn Tết” cùng gia đình.
- Giờ tốt: Thường chọn giờ Thìn (7-9h), giờ Ngọ (11-13h), hoặc giờ Dậu (17-19h), tránh các giờ xấu như giờ Tý, giờ Mão.
2.2. Địa điểm:
- Tại mộ phần: Đây là địa điểm phổ biến nhất. Người thực hiện sẽ mang mâm lễ, nhưạ đến mộ người đã mất.
- Tại chùa, đền: Một số gia đình có thể thực hiện nghi thức tại chùa, đền, nhờ sự chứng minh của các bậc tu hành.
Bước 3: Thực hiện nghi thức
3.1. Dọn dẹp mộ phần:
- Trước khi làm lễ, cần dọn dẹp sạch sẽ mộ phần, quét bụi, xén cỏ, lau chùi bia mộ. Đây là hành động thể hiện lòng kính trọng và sự quan tâm đến nơi an nghỉ của người đã mất.
3.2. Bày biện mâm lễ:
- Đặt mâm lễ lên mộ, sắp xếp các vật phẩm một cách trang trọng, hướng về phía mộ.
- Cắm hương, thắp nến, rót trà, rót rượu.
3.3. Đọc văn khấn:
- Người thực hiện nghi thức sẽ đọc văn khấn, xin phép người đã mất cho phép lấy ì về thờ phụng.
- Nội dung văn khấn thường bao gồm:
- Giới thiệu bản thân, mối quan hệ với người đã mất.
- Trình bày lý do xin phép lấy ì (để thờ phụng, để tưởng nhớ, để mong người mất phù hộ độ trì).
- Xin phép được “lấy ì” về đặt trên bàn thờ gia tiên.
- Hứa hẹn sẽ chăm sóc, thờ phụng chu đáo.
3.4. Lấy ì:
- Sau khi đọc văn khấn, người thực hiện sẽ thực hiện các động tác “lấy ì”. Có nhiều cách khác nhau, tùy theo phong tục từng nơi:
- Cách 1: Dùng một chiếc đũa, hoặc một que tre nhỏ, chấm vào hương đang cháy, hoặc chấm vào rượu, sau đó “dính” vào nhưạ. Hành động này tượng trưng cho việc “lấy” hơi thở, linh hồn của người đã mất.
- Cách 2: Dùng một chiếc khăn sạch, lau nhẹ lên mộ, sau đó “dính” khăn vào nhưạ. Hành động này tượng trưng cho việc “lấy” hơi ấm, sự hiện diện của người đã mất.
- Cách 3: Dùng một chiếc lá, hoặc một cành cây nhỏ, hái từ cây gần mộ, sau đó “dính” vào nhưạ. Hành động này tượng trưng cho việc “lấy” sinh khí, sự sống từ nơi an nghỉ của người đã mất.
3.5. Mang nhưạ về nhà:
- Sau khi “lấy ì” xong, người thực hiện sẽ mang nhưạ về nhà một cách cẩn thận, trang trọng.
- Khi về đến nhà, cần lau chùi sạch sẽ nhưạ, sau đó đặt lên bàn thờ gia tiên, hoặc cất giữ trong tủ thờ.
Bước 4: Cúng lễ tại nhà
4.1. Chuẩn bị bàn thờ:
- Lau dọn bàn thờ sạch sẽ, bày biện hoa quả, hương đèn.
- Chuẩn bị một mâm cúng nhỏ để “đón nhưạ” về nhà.
4.2. Đọc văn khấn:
- Đọc văn khấn “đón nhưạ” về nhà, xin phép tổ tiên cho phép đặt nhưạ lên bàn thờ.
- Trình bày lý do, mong muốn được thờ phụng, tưởng nhớ người đã mất.
4.3. Đặt nhưạ:
- Sau khi đọc văn khấn, đặt nhưạ lên bàn thờ, hoặc cất giữ trong tủ thờ.
- Thắp hương, thắp nến, dâng hoa quả, thể hiện lòng thành kính.
Có thể bạn quan tâm: Lấy Cơm Cúng Theo Phong Tục Việt: Hướng Dẫn Chi Tiết, Ý Nghĩa Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện nghi thức
Tôn trọng phong tục và tín ngưỡng
- Mỗi vùng miền, mỗi gia đình có thể có những phong tục, cách thức thực hiện khác nhau. Điều quan trọng là phải tôn trọng và tuân theo phong tục của gia đình, dòng họ.
- Nếu không rõ về nghi thức, nên hỏi ý kiến của người lớn tuổi, người có kinh nghiệm trong dòng họ.
Thành tâm và trang nghiêm
- Nghi thức “lấy ì dính nhưạ” là một hành động thiêng liêng, cần được thực hiện với tâm thế thành kính, trang nghiêm.
- Tránh nói chuyện ồn ào, cười đùa, hoặc có những hành động thiếu tôn trọng trong quá trình làm lễ.
Chuẩn bị kỹ lưỡng
- Việc chuẩn bị vật dụng, chọn thời gian, địa điểm cần được thực hiện cẩn thận, chu đáo.
- Không nên thực hiện nghi thức một cách vội vàng, qua loa.
Cầu nguyện và mong ước
- Khi làm lễ, nên cầu nguyện cho người đã mất được an nghỉ, được siêu thoát.
- Đồng thời, cũng nên cầu nguyện cho gia đình được bình an, hạnh phúc, làm ăn phát đạt.
Có thể bạn quan tâm: Lạy Thánh Ghép Nhạc Ăn Gì Em Cũng Cúng: Ý Nghĩa, Phong Tục Và Cách Thực Hiện
Những hiểu lầm phổ biến về nghi thức lấy ì dính nhưạ
Hiểu lầm 1: “Lấy ì” là “bắt linh hồn”
- Có một số người cho rằng “lấy ì” là “bắt linh hồn” của người đã mất. Đây là một hiểu lầm nghiêm trọng.
- “Lấy ì” thực chất là một hành động tượng trưng, thể hiện lòng tưởng nhớ, hiếu thảo, mong muốn duy trì mối liên hệ với người đã mất. Nó không phải là “bắt” hay “giữ” linh hồn.
Hiểu lầm 2: “Lấy ì” chỉ dành cho người mới mất
- Một số người cho rằng “lấy ì” chỉ nên thực hiện cho những người mới mất, còn người mất lâu rồi thì không cần.
- Thực tế, “lấy ì” có thể thực hiện cho bất kỳ người đã mất nào, dù mới mất hay đã mất lâu. Điều quan trọng là lòng thành kính và sự tưởng nhớ.
Hiểu lầm 3: “Lấy ì” là một hình thức mê tín
- Một số người cho rằng “lấy ì” là một hình thức mê tín, dị đoan.
- Tuy nhiên, theo quan điểm của nhiều người, “lấy ì” là một phần của văn hóa dân gian, thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ tổ tiên. Nó mang tính chất tâm linh, tín ngưỡng, chứ không phải là mê tín dị đoan.
Những lợi ích tinh thần của nghi thức lấy ì dính nhưạ
Gắn kết gia đình và dòng họ
- Nghi thức “lấy ì dính nhưạ” là một dịp để các thành viên trong gia đình, dòng họ quây quần bên nhau, cùng tưởng nhớ, cùng chia sẻ về người đã mất.
- Điều này giúp tăng cường tình cảm, sự gắn bó giữa các thành viên trong gia đình.
Góp phần bảo tồn văn hóa dân gian
- Việc thực hiện và gìn giữ các nghi thức như “lấy ì dính nhưạ” góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng dân gian của dân tộc.
- Đây là một phần quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt Nam.
Mang lại sự an ủi, bình an cho tâm hồn
- Đối với nhiều người, việc thực hiện nghi thức “lấy ì dính nhưạ” mang lại cảm giác an ủi, bình an cho tâm hồn.
- Nó giúp họ cảm thấy gần gũi hơn với người đã mất, cảm thấy rằng người đã mất vẫn luôn “ở bên” họ, phù hộ độ trì cho họ.
Kết luận
“Lấy ì dính nhưạ cho cúng” là một nghi thức dân gian sâu sắc, thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ và mong muốn duy trì mối liên hệ thiêng liêng với tổ tiên, những người đã khuất. Việc thực hiện nghi thức này cần được thực hiện một cách cẩn trọng, trang nghiêm, với tâm thế thành kính. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là lòng thành kính, sự tưởng nhớ, chứ không phải là hình thức. Hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về nghi thức “lấy ì dính nhưạ”, giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa và cách thực hiện của nó.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 8, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
