Việc chuẩn bị mâm cúng chay mùng 1 Tết không chỉ là nghi thức truyền thống mà còn là cách để gia đình hướng về giá trị tinh thần, cầu mong một năm mới an lành. Dù bận rộn, bạn vẫn có thể tạo nên những mâm cỗ chay tươm tất, thơm ngon mà không tốn quá nhiều thời gian. Dưới đây là 6 gợi ý thực đơn chi tiết, giúp bạn dễ dàng lên kế hoạch cho ngày đầu năm mới.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Hội Cúng Bến Nước Buôn Đung: Nét Văn Hóa Độc Đáo Của Người Ê Đê
Tóm tắt nhanh các bước chuẩn bị mâm cúng chay mùng 1 Tết
- Lên danh sách món ăn: Chọn các món chay phù hợp với khẩu vị gia đình (canh, xào, chiên, kho…).
- Chuẩn bị nguyên liệu: Mua sắm rau củ quả tươi ngon, các sản phẩm chay thay thế thịt (sườn non chay, đậu hũ, chả lụa chay…).
- Sơ chế nguyên liệu: Rửa sạch, cắt tỉa rau củ thành hình thức đẹp mắt.
- Thực hiện chế biến: Nấu các món nước (canh, kho) trước, sau đó đến món xào và chiên để thức ăn giữ được độ giòn ngon.
- Trang trí mâm cỗ: Xếp món ăn ra đĩa sao cho hài hòa về màu sắc, bày biện mâm cơm cúng trang trọng.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Hóa Vàng Ngày Tết: Lễ Vật, Bài Cúng Và Những Điều Cần Nhớ
Các nguyên tắc nấu ăn chay ngày Tết
Mâm cúng chay ngày Tết thường tập trung vào sự thanh đạm nhưng vẫn đảm bảo đủ dưỡng chất và hương vị. Khi chế biến, bạn cần lưu ý:
- Hạn chế dầu mỡ: Ưu tiên các món luộc, hấp, hoặc xào với ít dầu để giữ được vị tươi ngon tự nhiên của rau củ.
- Cân bằng dinh dưỡng: Kết hợp nhiều loại rau củ quả khác nhau để bổ sung vitamin và chất xơ.
- Gia vị chay: Sử dụng các loại gia vị chay (nấm hương, hạt nêm chay, đường phèn…) để tạo vị ngọt tự nhiên, tránh lạm dụng bột ngọt.
- Màu sắc tự nhiên: Tận dụng màu sắc từ các loại rau củ như cà rốt (màu cam), bông cải xanh (màu xanh), bí đỏ (màu vàng) để mâm cỗ thêm bắt mắt.
Có thể bạn quan tâm: Kinh Cúng Tứ Thời Điện Thờ Phật Mẫu: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Đầy Đủ
Thực đơn 1: Truyền thống thanh đạm
Canh thập cẩm chay
Mở đầu thực đơn đầu tiên không thể không nhắc đến món canh thập cẩm chay. Chỉ cần nghe tên gọi, ai cũng có thể hình dung được độ thơm ngon, thanh đạm của tô canh nóng hổi này. Phần nước dùng được ninh kỹ từ các loại rau củ như bắp Mỹ, khoai tây, cà rốt, su hào và cả cải xá bấu tạo nên vị ngọt tự nhiên, khó cưỡng.
Sườn non chay chiên nước mắm
Bên cạnh món canh nóng hổi, “người đồng đội” kích thích vị giác chính là sườn non chay chiên nước mắm. Từ những miếng sườn non chay đơn giản, qua chế biến, thành phẩm có màu sắc bắt mắt, mùi thơm lừng. Sườn non mềm dai, thấm đẫm vị mặn ngọt cay nồng nơi đầu lưỡi, rất thích hợp để nhâm nhi cùng chén cơm trắng.
Bún xào chay
Tương tự như mâm cỗ mặn, mâm cúng chay cũng cần có món xào. Bún xào chay với những sợi bún gạo mềm mại, xào không quá khô, quyện cùng đậu hũ, giá đỗ, hẹ… tạo nên hương vị thơm ngon vô cùng. Cách chế biến đơn giản giúp tôn lên vị ẩn sâu của các nguyên liệu.
Cà ri chay + bánh mì
Nếu không tiết lộ, có lẽ chẳng ai có thể đoán được đây là món chay. Cà ri chay có màu sắc hút hồn, hương thơm nức mũi lan tỏa. Sự kết hợp của khoai lang, khoai tây với nước cốt dừa béo ngậy tạo nên một món nước đậm đà. Chấm thêm ổ bánh mì giòn rụm, bạn sẽ có một trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Chả giò chay đậu xanh
Chả giò chay đậu xanh là món ăn được nhiều người săn đón. Tỉ mỉ trong từng bước chế biến, phần nhân bùi bùi, béo béo của đậu xanh bên trong lớp vỏ ngoài giòn rụm, vàng ươm làm ai cũng phải thổn thức.
Bì cuốn chay
Khép lại thực đơn đầu tiên là món bì cuốn chay đổi vị. Lớp bánh tráng dẻo bên ngoài cuộn cùng rau sống và phần bì dai giòn, đậm vị. Chấm cùng chén nước tương pha chút đường, chanh, ớt, đúng là lý tưởng vô cùng.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Về Các Bài Kinh Cúng Rằm Tháng 7 Ý Nghĩa Nhất
Thực đơn 2: Ấm cúng và đậm đà
Canh khổ qua dồn đậu hũ chay
Vào ngày Tết, người Việt thường ăn khổ qua với ý nghĩa mong những khó khăn, đắng cay sẽ trôi qua. Canh khổ qua dồn đậu hũ chay là sự lựa chọn tuyệt vời. Khổ qua được hầm mềm, kết hợp cùng nhân đậu hũ, nấm mèo, cà rốt thơm ngon. Vị đắng dịu nhẹ của khổ qua quyện trong nước dùng thanh ngọt chắc chắn sẽ làm hài lòng mọi thực khách.
Thịt kho tàu chay
Thịt kho tàu chay là đại diện tiêu biểu cho sự ấm no, sum vầy. Từng miếng “thịt” biến hóa từ sườn non chay mềm dai, thấm đậm vị ngọt của nước dừa, hòa quyện cùng vị chua nhẹ của cà pháo. Đây là món ăn thú vị cho mùng 1 Tết.
Bò kho chay + bánh mì
Bò kho chay sẽ lập tức đánh thức vị giác. Bò chay dai dai, nước dùng thơm nức mũi, có các loại rau củ đi kèm giúp giải ngấy. Món này có thể ăn kèm bún tươi hoặc bánh mì đều rất ngon.
Rau củ xào chay
Đối với mâm cỗ chay, sự thanh đạm luôn được đề cao. Rau củ xào chay với vô vàn cách kết hợp khác nhau nhưng nhìn chung đều có độ hấp dẫn, giải ngấy và khiến ai ăn rồi cũng không thể làm ngơ.
Bánh tét nhân thịt chay
Tết đến xuân về, bánh tét là món ăn không thể thiếu. Năm nay, hãy thử đổi vị với bánh tét nhân thịt chay. Bánh vẫn giữ được sự dẻo thơm của gạo nếp, lớp nhân đậm vị, thơm ngon bên trong là yếu tố không nhỏ tạo nên sự thành công cho món bánh này.
Thực đơn 3: Đa dạng và phong phú
Canh đu đủ chay nấm rơm
Nhiều người lầm tưởng mâm cúng chay sẽ kén món, nhưng thực đơn dưới đây sẽ làm bạn thay đổi suy nghĩ. Canh đu đủ chay nấm rơm với màu cam từ cà rốt, điểm thêm nấm rơm, hành boa rô tạo nên tô canh hấp dẫn, thơm ngon.
Sườn xào chua ngọt chay
Món sườn xào chua ngọt chay có độ bắt mắt lẫn hương vị thơm ngon. Nhờ sự kết hợp của nấm hương, cà rốt, bông cải cùng phần nước sốt chua ngọt, các loại rau củ vẫn giữ được độ giòn ngọt vẹn nguyên.
Lagu chay + bánh mì
Lagu chay được nấu bằng nước dừa tươi nên có độ ngon ngọt rất hấp dẫn. Khoai tây, cà rốt, nấm đông cô làm cho món chay này thăng hạng hơn rất nhiều. Đừng quên chuẩn bị bánh mì giòn rụm để nhâm nhi cùng lagu chay.
Mì xào chay
Từng sợi mì vàng dịu nhẹ được xào không quá khô, quyện cùng cà chua bi chua chua, cà rốt giòn ngọt, nấm bào ngư dai dai. Thêm ít nước tương nữa là đê mê luôn.
Chả lụa chay
Chả lụa chay được làm từ tàu hũ ky, có màu sắc hấp dẫn, vừa mềm vừa dai. Chấm cùng ít muối tiêu, món này có thể dùng làm khai vị hoặc kết hợp cùng mì xào chay.
Thịt đông chay
Món thịt đông chay mang độ thơm ngon không kém cạnh thịt thật. Điểm thú vị của món ăn là độ dai dai, mềm mềm từ bột rau câu. Phần nhân bên trong từ vô vàn các loại rau củ, nấm tạo nên độ thanh đạm, ăn mãi mà chẳng biết ngấy là gì.
Thực đơn 4: Sang trọng và lạ miệng
Súp chay thập cẩm
Súp khai vị trong bữa tiệc luôn hấp dẫn. Súp chay thập cẩm với độ sánh sệt vừa phải, quyện cùng nấm kim châm, nấm bông tuyết, hạt sen, cà rốt ngon ngọt. Món súp này làm biết bao người phải đổ gục ngay từ phút giây đầu tiên.
Cơm chay lá sen
Nghe tên gọi đã thấy sự hấp dẫn. Từng hạt cơm dẻo mịn, được bao bọc bởi lớp lá sen thơm lừng. Điểm thêm đậu que, cà rốt, món cơm này khiến các giác quan được đánh thức.
Sườn non rim nước dừa
Sườn non rim nước dừa tuy đơn giản nhưng thành phẩm nhận được sẽ khiến bạn bất ngờ. Từng miếng sườn non chay thấm đậm vị ngọt thanh tự nhiên của nước dừa trở nên hấp dẫn, bắt mắt hơn.
Chả đùm chay
Chả đùm chay có màu trắng như sữa thật bắt mắt. Khi thưởng thức, ai cũng bị độ dai ngon, mềm mềm, hấp dẫn của chả đùm chay vương vấn. Món này có thể nhâm nhi cùng ổ bánh mì giòn rụm.
Chả giò chay khoai lang
Khoai lang khi trở thành “nhân vật chính” cho món chả giò chay cũng sẽ khiến mọi người phải đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Màu vàng ươm của từng cuốn chả giò nhỏ nhắn, xinh xắn đã lập tức “khiêu khích” tính nhẫn nại của thực khách. Cắn vào 1 miếng, độ giòn rụm kết hợp cùng phần nhân béo bùi, dai dai đậm vị quả là “có một không hai”.
Thực đơn 5: Độc đáo và mới lạ
Chả giò bắp chay
Món khai vị để bắt đầu “cuộc đua ẩm thực” chính là chả giò bắp chay. Lớp bánh tráng giòn rụm quyến cùng phần nhân cực kỳ hấp dẫn từ sự kết hợp của nhiều nguyên liệu. Món chiên này làm cho mâm cỗ trở nên trang trọng hơn.
Thịt nướng chay + bánh hỏi
Sự độc đáo, mới lạ trong ngày đầu năm chính là thịt nướng chay. Thịt nướng chay có màu sắc bắt mắt, khi nướng vẫn giữ được độ đậm đà. Chấm phá thêm vài miếng thơm chua chua, ngọt ngọt thì càng kích thích vị giác. Để món thịt nướng trọn vị hơn, bạn đừng quên chuẩn bị bánh hỏi, rau sống để ăn cùng.
Cơm chiên trái dứa chay
Nghe tên gọi đã thấy độ hấp dẫn của mâm cỗ được thăng hạng. Từng hạt cơm được chiên vừa phải nên không hề khô, kết hợp với chả chay, đậu que… đúng là “tuyệt hảo mỹ vị”.
Bóng cá chay chiên giòn
Bóng cá chay sau khi chiên giòn rồi cháy tỏi cùng phần nước sốt đặc biệt thì dường như đã lập tức lôi kéo mọi người đắm chìm vào độ bắt mắt của nó. Bóng cá giòn rụm, vị mặn, ngọt, cay nồng rất vừa miệng.
Canh đu đủ lá lốt chay
Món ăn cuối cùng trong thực đơn thứ 5 chính là canh đu đủ lá lốt chay. Sự kết hợp hoàn hảo giữa đậu hũ mềm mại, đu đủ ngọt thanh quyện cùng lá lốt tươi xanh và nấm bào ngư. Cho dù bạn là người khó tính đến đâu cũng không thể làm ngơ trước tô canh nóng hổi, ngon ngọt, đậm đà này.
Thực đơn 6: Phong phú và thịnh soạn
Chả quế chay
Chả quế chay là món ăn tiêu biểu cho mâm cúng chay. Chả được làm từ bột mì đơn giản. Sau khi chiên, bên ngoài khoác lên mình màu vàng ươm, bên trong mềm mềm, dai dai đê mê vô cùng.
Nem chua chay
“Người anh em” giúp cho dĩa chả quế chay hấp dẫn hơn chính là nem chua chay. Nguyên liệu chính làm nên món nem chua chay lại từ đu đủ. Thành phẩm là những chiếc nem vuông vức nhỏ nhắn, có màu đỏ hồng dịu nhẹ quyện cùng độ dai ngon sừng sựt và cay nồng đầu lưỡi lạ kỳ.
Chả giò chay khoai tây
Một mâm cúng trọn vị không thể thiếu món chả giò chiên. Chả giò chay khoai tây với phần nhân bùi bùi, beo béo của khoai tây, cuốn chặt tay, chiên đến khi lớp bánh tráng vàng giòn. Cắn vào sẽ cảm nhận ngay sự ngon ngọt, mằn mặn nơi đầu lưỡi.
Hủ tiếu xào chay
Hủ tiếu xào chay “vạn người mê” góp mặt trên mâm cúng mùng 1. Dĩa hủ tiếu xào với vô vàn nguyên liệu đầy vung lên cùng hương thơm đến nức mũi. Từng sợi hủ tiếu mềm mềm quyện cùng chả chay, cà rốt, cải thìa, các loại nấm. Thêm chén nước tương dằm ớt cạnh bên thì còn gì bằng.
Cà ri chay bí đỏ
Món nước – cà ri chay bí đỏ hấp dẫn khiến ai cũng chỉ có thể thốt lên 2 chữ “tuyệt vời”. Hương thơm nồng nàn từ nước cốt dừa béo ngậy, khoác lên mình màu sắc bắt mắt từ bột cà ri. Khi thưởng thức, mọi người đều bị sự thơm ngon từ bí đỏ beo béo, bắp non giòn ngọt hay đậu hũ chiên làm cho mê đắm.
Vịt quay chay
Vịt quay chay được làm nên từ đậu hũ, nấm đùi gà. Lớp da vịt được làm từ tàu hũ ky rồi đem chiên lên, rưới nước sốt. Từng miếng vịt quay có độ mềm mềm từ đậu hũ, chấm phá thêm lớp da bên ngoài vàng giòn, thưởng thức cùng chén cơm trắng là “hết sảy”.
Lẩu nấm chay
Để cho bữa cúng thêm trọn vẹn, lẩu nấm chay giúp bạn no căng bụng. Phần nước dùng của lẩu nấm chay được làm nên từ thơm, cà chua cho nên độ ngon ngọt không cần phải bàn cãi. Đã thế, còn được nhúng thêm các loại nấm, cà rốt, nhâm nhi với mì gói, bún tươi.
Kết luận
Với 6 thực đơn mâm cúng chay mùng 1 Tết trên đây, hy vọng bạn đã có những ý tưởng tuyệt vời để chuẩn bị cho ngày đầu năm mới. Dù chọn thực đơn nào, hãy luôn ưu tiên sự tươi ngon của nguyên liệu và cách trình bày tươm tất. Chúc bạn và gia đình có một mùa Tết an lành, hạnh phúc và đầm ấm bên mâm cỗ chay thịnh soạn. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều kiến thức ẩm thực và mẹo vặt đời sống hữu ích khác!
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
