Mâm cúng tất niên cuối năm là một nghi thức truyền thống không thể thiếu của người Việt, đánh dấu sự kết thúc của một năm cũ và chào đón năm mới với nhiều hy vọng. Đây không chỉ là bữa cơm sum vầy mà còn là dịp để gia đình tạ ơn trời đất, thần linh và tổ tiên đã phù hộ trong suốt một năm qua. Tuy nhiên, để chuẩn bị một mâm cúng tươm tất, đầy đủ ý nghĩa tâm linh lại không phải là điều dễ dàng, đặc biệt với những người bận rộn hoặc sống xa quê. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết về ý nghĩa, lễ vật cũng như các mẫu mâm cúng tất niên chuẩn để bạn tham khảo.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Thôi Nôi Sinh Đôi Trọn Vẹn Ý Nghĩa
Ý nghĩa sâu sắc của lễ cúng tất niên
Cứ vào những ngày cuối năm âm lịch, không khí Tết lại tràn về trên mọi nẻo đường. Điều dễ nhận thấy nhất là những mâm cỗ cúng tất niên được bày biện trang nghiêm trong mỗi gia đình, với làn khói hương quyện tỏa, đèn nến lung linh. Tất niên, theo nghĩa đen là “kết thúc một năm”, là buổi lễ báo cáo công việc đã hoàn thành trong năm, tạ ơn các vị thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho gia đạo bình an, làm ăn thuận lợi.
Lễ cúng tất niên ban đầu xuất phát từ phong tục của giới thợ thuyền, họ cúng tạ ơn tổ nghề sau một năm làm lụng vất vả. Dần dần, tục lệ này lan rộng và trở thành nét đẹp văn hóa của mọi nhà, không phân biệt nghề nghiệp. Đây là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, nhìn lại một năm đã qua và chuẩn bị tâm thế sẵn sàng迎接 năm mới. Mâm cỗ cúng tất niên có thể thịnh soạn hay đơn giản tùy điều kiện kinh tế, nhưng quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính của người dâng lễ.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cúng Đầy Tháng Ở Huế: Ý Nghĩa, Nghi Thức Và Những Lưu Ý Cần Biết
Những lễ vật không thể thiếu trên mâm cúng tất niên
Mâm cúng tất niên không cần quá cầu kỳ về lễ vật, nhưng phải thể hiện được sự trang trọng và thành tâm. Dưới đây là những thành phần bắt buộc theo phong tục truyền thống mà bạn cần chuẩn bị:
- Nhang, đèn, hoa quả: Hương là biểu tượng của sự kết nối giữa âm dương, đèn (nến) tượng trưng cho mặt trăng, mặt trời. Hoa tươi thường dùng là hoa cúc vàng, cúc trắng (hòa hợp âm dương).
- Trầu cau, rượu, trà: Bộ ba không thể thiếu trong mâm lễ cúng truyền thống, thể hiện sự trang nghiêm và lòng thành.
- Bánh chưng, bánh tét: Món ăn đặc trưng của ngày Tết, tượng trưng cho sự no ấm, đủ đầy.
- Mâm ngũ quả: Tùy theo từng vùng miền mà cách chọn quả khác nhau, nhưng đều mang ý nghĩa cầu mong sung túc.
- Mâm cơm mặn (hoặc chay): Bao gồm các món ăn ngày Tết như gà luộc, giò lụa, xôi gấc, chả lụa, nem rán, canh măng… Người miền Bắc thường chuộng gà luộc lá chanh và giò thủ. Người miền Nam lại có tôm khô, củ kiệu, thịt kho tàu.
Ngoài ra, tùy vào tập quán từng vùng, mâm cúng còn có thể thêm tam sên (thịt lợn luộc, trứng gà luộc, tôm luộc), cháo trắng, chè, gạo muối, vàng mã… Điều quan trọng là lễ vật phải sạch sẽ, tươi ngon và được bày biện gọn gàng, tươm tất.
Có thể bạn quan tâm: Khóa Cúng Giải Cô Thần Quả Tú: Ý Nghĩa, Nghi Lễ Và Những Điều Cần Biết
Các mẫu mâm cúng tất niên tham khảo
Dựa vào điều kiện và nhu cầu, bạn có thể chọn một trong những mẫu mâm cúng sau đây:
Mâm cúng tất niên gói 1 (Trọn gói đầy đủ)
Đây là gói mâm cúng được nhiều gia đình ưa chuộng vì sự tiện lợi và đầy đủ lễ vật. Gói này thường bao gồm:
- Trái cây ngũ quả.
- Hoa cúc kim cương.
- Nhang rồng phụng, đèn cầy, gạo, muối, rượu, trà.
- Giấy chứng tất niên (hoặc sớ), bánh kẹo, trầu cau.
- Mâm cơm mặn: Cháo trắng, chè, xôi gấc, tam sên, gà luộc, bánh hỏi, bánh chưng, chả lụa.
Mâm cúng này đảm bảo chuẩn bị đầy đủ các hạng mục theo phong tục, giúp gia chủ tiết kiệm thời gian mà vẫn giữ được nghi lễ trang trọng.
Mâm cúng tất niên gói chay
Với những gia đình ăn chay hoặc cúng theo phong cách thanh đạm, mâm cúng tất niên gói chay là lựa chọn phù hợp. Lễ vật thường bao gồm:
- Trái cây, hoa tươi.
- Nhang, nến, trà, rượu chay.
- Xôi chay, chè chay.
- Các món chay được chế biến tinh khiết như nem chay, giò chay, canh nấm…
- Bánh chưng chay (nếu có).
Mâm cúng chay vẫn đảm bảo tính trang nghiêm và thành tâm, phù hợp với tín ngưỡng tâm linh của nhiều người.
Có thể bạn quan tâm: 8 Loại Hoa Cúng Bàn Thờ Ngày Tết Ý Nghĩa Và Cách Chọn Chuẩn Nhất
Bài văn khấn cúng tất niên chuẩn truyền thống
Sau khi đã chuẩn bị xong lễ vật, việc quan trọng không kém là chuẩn bị bài văn khấn. Nội dung bài khấn cần thể hiện rõ lòng thành kính, tạ ơn và cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới.
Bài văn khấn cúng tất niên ngoài trời
Đây là bài khấn dâng lên các vị thần linh cai quản khu vực gia đình đang sinh sống:
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Kính lạy các ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.
Kính lạy các ngài Ngài Kim Niên Đương Cai Thái Tuế chí đức Tôn Thần.
Kính lạy các ngài Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Kính lạy các ngài Ngài Bản Xứ Thần Linh Thổ Địa. Ngài Định Phúc Táo Quân.
Chúng con xin kính lạy các Ngài Địa Chúa Long Mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày [ngày] tháng [tháng] năm [năm] là ngày lành tháng tốt.
Tín chủ chúng con là: [Họ và tên]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Trước Án tọa kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Nay là ngày… Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh cụ soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên Địa, Tôn Thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư Linh.
Theo như thường lệ Tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn Thần, Liệt vị Gia tiên, bản xứ tiền hậu Chủ hương linh, giáng lâm án tọa, phù thùy chứng giám cho chúng con, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia, lớn bé trẻ già, bình an thịnh vượng. Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc được thuận lợi hạnh thông. Người người chúng con được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Chúng con cầu mong Âm phù – Dương trợ, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con cầu mong bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.
Chúng con xin dãi tấm lòng thành, thành tâm cúi xin chứng giám…
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Bài văn khấn cúng tất niên trong nhà (cúng gia tiên)
Bài khấn này được đọc trước bàn thờ gia tiên để tạ ơn tổ tiên và cầu mong bình an cho gia đạo:
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Chúng con xin kính lạy chín phương trời, chúng con cầu xin kính lạy mười phương chư Phật, chúng con cầu xin kính lạy chư Phật mười phương.
Chúng con xin kính lạy các ngài Hoàng Thiên, chúng con cầu xin các ngài Hậu Thổ, chúng con cầu xin chư vị Tôn thần.
Chúng con xin kính lạy ngài Kim Niên Đương Cai Thái Tuế chí đức Tôn thần.
Chúng con xin kính lạy các ngài Bản Cảnh Thành hoàng, chúng con cầu xin chư vị Đại Vương.
Chúng con xin kính lạy ngài Bản Xứ Thần Linh Thổ địa Tôn thần.
Chúng con xin kính lạy các ngài Ngũ phương, chúng con xin kính lạy Ngũ Thổ, chúng con xin kính lạy Long mạch, chúng con xin kính lạy Tài thần, chúng con cầu xin Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
Chúng con xin kính kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, chúng con cầu xin Tiên linh nội ngoại họ: [Họ tộc]
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm: [Năm] là ngày lành tháng tốt trong năm.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Chúng con cầu xin trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Hôm nay là ngày 30 tết chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh lễ vật thành tâm với phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, chúng con kính dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.
Theo như thường lệ phong tục với tuệ trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án toạ, phủ thùy chứng giám lễ vật của chúng con, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khoẻ, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hoà thuận.
Nam mô a di Đà Phật! (cúi lậy)
Nam mô a di Đà Phật! (cúi lậy)
Nam mô a di Đà Phật! (cúi lậy)
Thời gian và địa điểm cúng tất niên
Thời gian cúng tất niên thường được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm cũ (30 tháng Chạp hoặc 29 tháng Chạp nếu năm thiếu). Tuy nhiên, tùy vào điều kiện công việc, nhiều gia đình có thể tổ chức cúng sớm hơn, miễn sao đảm bảo sự thành tâm và tươm tất.
Ngoài cúng tại gia, nhiều doanh nghiệp, công ty cũng tổ chức lễ cúng tất niên cuối năm để tạ ơn thần linh, thổ địa và cầu mong năm mới kinh doanh phát đạt. Mâm cúng công ty có thể đơn giản hơn, bao gồm hoa quả, trà rượu, xôi gà hoặc heo quay, nhưng vẫn phải thể hiện được lòng thành kính.
Dịch vụ đặt mâm cúng tất niên trọn gói tại Đà Nẵng
Trong nhịp sống hiện đại ngày nay, nhiều gia đình bận rộn với công việc cuối năm nên không có nhiều thời gian để chuẩn bị mâm cúng. Hiểu được nhu cầu này, các dịch vụ đặt mâm cúng trọn gói ra đời như một giải pháp hữu ích.
Tại khu vực Đà Nẵng và các tỉnh lân cận như Quảng Nam, Hội An, Đồ Cúng Việt Đà Nẵng là một trong những đơn vị uy tín chuyên cung cấp dịch vụ mâm cúng tất niên trọn gói. Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực tâm linh, Đồ Cúng Việt cam kết mang đến cho khách hàng những mâm cúng chuẩn bị kỹ lưỡng, lễ vật tươi ngon, bày biện trang nghiêm và đúng với phong tục truyền thống.
Ngoài mâm cúng tất niên, Đồ Cúng Việt còn nhận đặt các loại mâm cúng khác như mâm cúng khai trương, mâm cúng đầy tháng, thôi nôi, mâm cúng nhà mới, mâm cúng cô hồn… Với đội ngũ nhân viên nhiệt tình, dịch vụ giao hàng tận nơi, quý khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm khi lựa chọn.
Để được tư vấn và đặt hàng, bạn có thể liên hệ qua hotline 0816.043.043 hoặc truy cập website chính thức của đơn vị. Việc chuẩn bị mâm cúng tất niên giờ đây trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, giúp bạn có thêm nhiều thời gian để sum vầy bên gia đình trong những ngày Tết cận kề.
Việc chuẩn bị một mâm cúng tất niên chu đáo không chỉ là cách để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình thể hiện lòng biết ơn và cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới. Dù bạn chọn tự tay chuẩn bị hay sử dụng dịch vụ, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và không khí ấm cúng của ngày Tết cổ truyền. Hãy cùng nhau chuẩn bị một cái Tết trọn vẹn ý nghĩa bên những người thân yêu. Để khám phá thêm nhiều thông tin hữu ích về văn hóa, ẩm thực và các mẹo vặt cuộc sống, bạn đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com nhé.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
