Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, là một trong những dịp lễ quan trọng đầu năm của người Việt. Vào ngày này, các gia đình thường chuẩn bị mâm cơm cúng với lòng thành kính dâng lên ông bà tổ tiên, cầu mong một năm mới an lành, may mắn và thịnh vượng. Trong mâm cúng truyền thống, bên cạnh các món mặn như thịt gà, giò, xôi, thì các món canh thanh đạm cũng đóng vai trò không thể thiếu, góp phần tạo nên sự cân bằng và trọn vẹn cho mâm cỗ. Vậy món canh nào làm cơm cúng rằm tháng giêng là phổ biến và mang nhiều ý nghĩa nhất? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan về các món canh quen thuộc trong ngày rằm tháng Giêng, từ đó lựa chọn được món canh phù hợp cho gia đình mình.
Có thể bạn quan tâm: Mía Gim Cúng Cô Hồn: Hướng Dẫn Chuẩn Bị, Ý Nghĩa Và Cách Cúng Đúng
Tổng Quan Về Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng
Ý Nghĩa Của Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng
Rằm tháng Giêng (15/1 âm lịch) đánh dấu tròn một tháng kể từ Tết Nguyên Đán. Đây là thời điểm trăng tròn đầu tiên trong năm, tượng trưng cho sự viên mãn, đầy đủ. Việc cúng rằm tháng Giêng không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn thể hiện lòng biết ơn, tưởng nhớ đến tổ tiên, cầu mong sự phù hộ độ trì cho con cháu trong năm mới. Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng thường được chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ, thể hiện sự trang trọng và thành kính.
Nguyên Tắc Chung Khi Chuẩn Bị Mâm Cỗ
Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng thường gồm có 4 bát, 4 đĩa hoặc 6 bát, 6 đĩa, tùy vào điều kiện và phong tục từng vùng miền. Các món ăn được chọn lựa kỹ càng, thường là những món ăn truyền thống, quen thuộc, mang nhiều ý nghĩa tốt lành.
- Tính trang trọng: Các món ăn cần được chế biến sạch sẽ, bày biện đẹp mắt, thể hiện lòng thành kính.
- Sự cân bằng: Mâm cỗ cần có sự hài hòa giữa các món mặn và món chay, món xào và món canh, món rau và món thịt.
- Ý nghĩa tốt lành: Mỗi món ăn trong mâm cỗ đều mang một thông điệp, một lời chúc tốt đẹp cho năm mới.
Các Món Canh Phổ Biến Trong Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng
Canh Móng Giò Hầm Măng
Canh móng giò hầm măng là một trong những món canh truyền thống không thể thiếu trong mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng, đặc biệt là ở miền Bắc. Món canh này có hương vị thơm ngon, ngọt thanh từ nước hầm xương, kết hợp với vị giòn sần sật của măng và sự béo ngậy của thịt móng giò.
Ý nghĩa: Móng giò tượng trưng cho sự “đi lên”, “tiến tới”, mong muốn một năm mới thuận lợi, thăng tiến. Măng, với hình dáng mọc thẳng lên, tượng trưng cho sự vươn lên, phát triển mạnh mẽ.
Có thể bạn quan tâm: Món Canh Cúng Rằm: Công Thức Canh Chua Nấm Chay Ngũ Sắc Thanh Tịnh
Cách nấu đơn giản:
- Chuẩn bị nguyên liệu: Móng giò heo (2-3 chiếc), măng khô (200g), hành khô, nước mắm, muối, hạt nêm.
- Sơ chế: Móng giò làm sạch, chặt miếng vừa ăn. Măng khô ngâm nước cho nở mềm, xé sợi, luộc qua vài lần để khử hết vị chua.
- Chế biến: Phi thơm hành khô, cho móng giò vào xào sơ, thêm nước và ninh nhừ. Khi móng giò mềm, cho măng vào hầm cùng cho đến khi các nguyên liệu chín mềm, nêm nếm vừa miệng.
Canh Gà Hầm Nấm
Canh gà hầm nấm là món canh thanh đạm, bổ dưỡng, rất được ưa chuộng trong các dịp lễ cúng. Món canh này có màu sắc đẹp mắt, hương thơm hấp dẫn, vị ngọt thanh từ nước hầm gà và các loại nấm.
Ý nghĩa: Gà trắng tượng trưng cho sự thanh khiết, may mắn. Nấm, đặc biệt là nấm đông cô, nấm hương, tượng trưng cho sự phú quý, thịnh vượng.
Cách nấu đơn giản:
- Chuẩn bị nguyên liệu: Gà ta (½ con), nấm đông cô, nấm hương, nấm kim châm, hành khô, gừng, nước mắm, muối, hạt nêm.
- Sơ chế: Gà làm sạch, chặt miếng vừa ăn. Nấm ngâm nở, rửa sạch.
- Chế biến: Phi thơm hành, gừng, cho gà vào xào sơ, thêm nước và hầm nhừ. Khi gà mềm, cho các loại nấm vào hầm thêm 15-20 phút, nêm nếm vừa miệng.
Canh Đậu Hũ Nấu Tôm
Canh đậu hũ nấu tôm là món canh đơn giản, dễ làm nhưng lại rất được ưa chuộng trong mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng. Món canh này có màu trắng ngà của đậu hũ, điểm xuyết màu đỏ của tôm, tạo nên một màu sắc rất đẹp mắt và bắt mắt.
Ý nghĩa: Đậu hũ trắng tượng trưng cho sự tinh khiết, giản dị. Tôm đỏ tượng trưng cho sự may mắn, sung túc.
Cách nấu đơn giản:
- Chuẩn bị nguyên liệu: Đậu hũ (3-4 miếng), tôm tươi (200g), hành lá, hành khô, nước mắm, muối, hạt nêm.
- Sơ chế: Đậu hũ cắt miếng vuông vừa ăn. Tôm bóc vỏ, bỏ đầu, rút chỉ đen.
- Chế biến: Phi thơm hành khô, cho tôm vào xào sơ, thêm nước và đun sôi. Khi nước sôi, cho đậu hũ vào nấu khoảng 5-7 phút, nêm nếm vừa miệng, rắc hành lá thái nhỏ lên trên.
Canh Bí Đỏ Nấu Tôm
Canh bí đỏ nấu tôm là món canh có màu sắc rất đẹp mắt, với màu cam đỏ của bí đỏ và màu đỏ của tôm. Món canh này có vị ngọt tự nhiên từ bí đỏ, kết hợp với vị ngọt thanh của tôm, tạo nên một hương vị rất đặc trưng.
Ý nghĩa: Bí đỏ có màu đỏ cam, tượng trưng cho sự may mắn, sung túc. Tôm đỏ tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc.
Có thể bạn quan tâm: Mùng 5 Tháng 5 Nên Cúng Những Trái Cây Gì? Ý Nghĩa Và Gợi Ý Mâm Cúng Trọn Vẹn
Cách nấu đơn giản:
- Chuẩn bị nguyên liệu: Bí đỏ (500g), tôm tươi (200g), hành lá, hành khô, nước mắm, muối, hạt nêm.
- Sơ chế: Bí đỏ gọt vỏ, rửa sạch, cắt miếng vừa ăn. Tôm bóc vỏ, bỏ đầu, rút chỉ đen.
- Chế biến: Phi thơm hành khô, cho bí đỏ vào xào sơ, thêm nước và đun sôi. Khi bí đỏ mềm, cho tôm vào nấu khoảng 5-7 phút, nêm nếm vừa miệng, rắc hành lá thái nhỏ lên trên.
Canh Cải Thảo Nấu Nấm
Canh cải thảo nấu nấm là món canh chay thanh đạm, rất phù hợp với những gia đình có thói quen cúng chay vào ngày rằm. Món canh này có vị ngọt thanh từ cải thảo và các loại nấm, rất tốt cho sức khỏe.
Ý nghĩa: Cải thảo tượng trưng cho sự thanh khiết, giản dị. Nấm tượng trưng cho sự phú quý, thịnh vượng.
Cách nấu đơn giản:
- Chuẩn bị nguyên liệu: Cải thảo (1 cây), nấm đông cô, nấm hương, nấm kim châm, hành lá, nước tương, muối, hạt nêm chay.
- Sơ chế: Cải thảo rửa sạch, cắt khúc vừa ăn. Nấm ngâm nở, rửa sạch.
- Chế biến: Cho nước vào nồi, đun sôi, cho cải thảo và các loại nấm vào nấu khoảng 10-15 phút, nêm nếm vừa miệng với nước tương, muối, hạt nêm chay, rắc hành lá thái nhỏ lên trên.
Bí Quyết Chọn Và Nấu Món Canh Cho Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng
Chọn Nguyên Liệu Tươi Ngon
Nguyên liệu tươi ngon là yếu tố quan trọng nhất để có được một món canh ngon. Khi chọn nguyên liệu cho món canh cúng rằm tháng Giêng, bạn cần lưu ý:
- Thịt, gia cầm: Chọn thịt, gà, vịt còn tươi, có màu sắc tự nhiên, không có mùi hôi.
- Hải sản: Chọn tôm, cá, mực còn tươi, có màu sắc sáng, không có mùi tanh.
- Rau củ: Chọn rau củ còn tươi, không bị héo úa, dập nát.
- Nấm: Chọn nấm còn tươi, không bị ẩm mốc.
Cách Nấu Canh Ngon
Để có được một món canh ngon cho mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Nêm nếm vừa miệng: Món canh cúng cần có vị vừa phải, không quá mặn, không quá nhạt.
- Nấu vừa chín: Các nguyên liệu cần được nấu vừa chín, không quá mềm, không quá cứng.
- Bày biện đẹp mắt: Món canh cần được bày biện đẹp mắt, tạo nên sự trang trọng cho mâm cỗ.
Một Số Lưu Ý Khi Nấu Canh Cúng
Có thể bạn quan tâm: Mít Trà Cú Cúng Rằm Tháng 7 Năm 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Mâm Cúng, Ý Nghĩa Và Cách Nấu
- Không nên nấu canh quá đặc: Canh cúng nên có độ loãng vừa phải, không quá đặc, không quá loãng.
- Không nên cho quá nhiều gia vị: Gia vị chỉ nên dùng để tăng thêm hương vị, không nên lấn át đi vị ngọt tự nhiên của các nguyên liệu.
- Nên nấu canh trước khi cúng: Món canh nên được nấu trước khi cúng khoảng 30 phút để đảm bảo độ nóng và hương vị.
Những Lưu Ý Khi Chuẩn Bị Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng
Về Số Lượng Món Ăn
Số lượng món ăn trong mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng thường là 4 bát, 4 đĩa hoặc 6 bát, 6 đĩa. Tuy nhiên, tùy vào điều kiện và phong tục từng vùng miền mà số lượng món ăn có thể thay đổi.
Về Cách Bày Bàn
Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng cần được bày biện một cách cẩn thận, trang trọng. Các món ăn cần được sắp xếp gọn gàng, đẹp mắt, thể hiện lòng thành kính.
Về Thời Gian Cúng
Thời gian cúng rằm tháng Giêng thường vào buổi sáng hoặc buổi chiều. Tuy nhiên, tùy vào điều kiện và phong tục từng gia đình mà thời gian cúng có thể thay đổi.
Kết Luận
Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng là một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt, thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với ông bà tổ tiên. Trong mâm cỗ cúng, các món canh thanh đạm đóng vai trò không thể thiếu, góp phần tạo nên sự cân bằng và trọn vẹn cho mâm cỗ. Mỗi món canh đều mang một ý nghĩa tốt lành, một lời chúc tốt đẹp cho năm mới. Hy vọng rằng với những chia sẻ trên, bạn sẽ có thể lựa chọn được món canh phù hợp cho mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng của gia đình mình, để ngày rằm tháng Giêng thêm phần trọn vẹn và ý nghĩa. Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc chuẩn bị mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng không chỉ là một nghi thức mà còn là dịp để cả gia đình sum họp, cùng nhau cầu mong một năm mới an lành, hạnh phúc.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 9, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
