Môn phái Phật Quang Quyền là một trong những hệ phái võ thuật hiện đại, mang đậm bản sắc Phật giáo Việt Nam. Với phương châm “Học đạo luôn đi kèm với học võ”, môn phái không chỉ huấn luyện võ nghệ mà còn chú trọng tu dưỡng đạo đức cho môn sinh. Trong vòng chưa đầy 2 năm chính thức gia nhập Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam, Phật Quang Quyền đã có những bước phát triển mạnh mẽ, được đánh giá là một điểm sáng trong nền võ học nước nhà. Bài viết này sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết về lịch sử hình thành, đặc điểm võ thuật, hệ thống đẳng cấp và những thành tựu nổi bật của môn phái.
Có thể bạn quan tâm: Lời Phật Dạy Về Sinh Tử: Giác Ngộ Để Thoát Khỏi Vòng Luân Hồi
Lịch sử hình thành và phát triển của môn phái
Từ Thiền Tôn Phật Quang đến môn phái võ thuật
Môn phái Phật Quang Quyền được hình thành từ chính quá trình xây dựng và phát triển của Thiền Tôn Phật Quang. Năm 1992, Thượng tọa Thích Chân Quang – vị Viện chủ sáng lập – đã chọn đỉnh núi Dinh, thuộc xã Tân Hải, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu làm nơi an trú cho tâm linh và tu tập. Ngay từ những ngày đầu, nơi đây không chỉ là một thiền viện mà còn là cái nôi của một phong trào võ thuật mang đậm tinh thần Phật giáo.
Thượng tọa Thích Chân Quang vốn là người am hiểu sâu sắc tầm quan trọng của võ thuật đối với đời sống con người. Quan điểm của ngài là một người dù có lòng từ bi mà thiếu dũng khí thì đó cũng là một khiếm khuyết về đạo đức. Bởi lẽ, đạo đức không chỉ là lòng nhân ái mà còn bao gồm sự can đảm, không khiếp sợ trước cái ác, và có khả năng tự vệ để bảo vệ chính mình cũng như giúp đỡ người khác.
Với tầm nhìn đó, ngài đã chủ trương cho tất cả các đệ tử xuất gia lẫn tại gia đều phải tập võ. Việc học võ không nhằm mục đích để tranh đấu hay gây hấn, mà để rèn luyện bản thân, biết tự vệ, sẵn sàng bênh vực kẻ vô tội bị áp bức, và quan trọng hơn cả là để có đủ sức khỏe cũng như tinh thần mạnh mẽ trong công cuộc hộ quốc, hộ pháp.
Hành trình chính thức gia nhập làng võ
Sau nhiều năm hoạt động trong khuôn khổ chùa, đến tháng 12/2015, môn phái Phật Quang Quyền mới chính thức gia nhập Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, khi môn phái từ một tổ chức nội bộ của chùa chuyển mình thành một hệ phái võ thuật được công nhận rộng rãi trong cộng đồng võ học.
Việc gia nhập Liên đoàn không chỉ giúp môn phái tiếp cận được với các tiêu chuẩn chuyên môn quốc gia mà còn mở ra cơ hội giao lưu, học hỏi với các môn phái khác. Đồng thời, đây cũng là tiền đề để Phật Quang Quyền có thể phát triển rộng rãi hơn, đưa võ thuật đến với đông đảo quần chúng nhân dân.
Có thể bạn quan tâm: Lời Bài Hát Đạo Ca Phật Giáo Việt Nam: Giá Trị Tinh Thần Và Ý Nghĩa Sâu Sắc Trong Đời Sống Tu Học
Hệ thống kỹ thuật và đặc điểm võ thuật
Hai nền tảng cốt lõi: Thiền định và Võ thuật
Hệ thống kỹ thuật của môn phái Phật Quang Quyền được xây dựng trên hai nền tảng cốt lõi: Thiền định và Võ thuật. Hai yếu tố này không tách rời mà luôn song hành, hỗ trợ lẫn nhau.
Thiền định trong Phật Quang Quyền lấy nền tảng là khí công Phật gia. Việc tu tập thiền không chỉ giúp môn sinh tĩnh tâm, an định tinh thần mà còn là phương pháp để dưỡng sinh, tăng cường sức khỏe nội tạng, từ đó nâng cao thể lực để luyện võ hiệu quả hơn.
Võ thuật thì là sự tích hợp hài hòa giữa ba yếu tố: thiền học, võ học và nội công. Điều này tạo nên một phong cách rất riêng, khác biệt so với nhiều môn phái khác. Các kỹ thuật không chỉ dựa vào sức mạnh thể chất mà còn vận dụng hơi thở, ý念 và năng lượng nội tại.
Phong cách chiến đấu: Nhanh – Gọn – Hiệu quả
Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Phật Quang Quyền là phong cách chiến đấu. Các đòn thế được thiết kế để nhanh gọn và hiệu quả. Môn phái hướng đến tính thực tiễn, lấy hiệu quả làm trọng tâm thay vì những màn trình diễn hoa mỹ.
Có thể nói, Phật Quang Quyền là sự kết hợp giữa lãng mạn của võ cổ truyền và tính thực tế của võ đặc nhiệm. Nghĩa là, các chiêu thức vẫn giữ được vẻ uyển chuyển, mềm mại vốn có của võ thuật truyền thống, nhưng đồng thời cũng rất đánh nhanh, gọn, dứt khoát để đạt được hiệu quả ngay lập tức. Đây là điểm khác biệt lớn so với một số môn phái thiên về biểu diễn.
“Thế võ” có chiều sâu
Điểm độc đáo nhất mà nhiều người khi tiếp xúc với Phật Quang Quyền đều cảm nhận được, đó là “thế võ” của môn phái có chiều sâu. Các đòn đánh không đơn giản, hời hợt mà ẩn chứa bên trong là sự thông minh, là đạo lý, là tư duy chiến thuật rõ ràng.
Mỗi một quyền pháp, một bài quyền đều được xây dựng dựa trên một nền tảng lý luận vững chắc, có nguồn gốc từ kinh nghiệm thực chiến và sự đúc kết của Thượng tọa Thích Chân Quang sau nhiều năm tu tập và nghiên cứu. Do vậy, khi luyện tập, môn sinh không chỉ học cách đánh đấm mà còn học được cách tư duy, cách ứng xử trong các tình huống khác nhau.
Có thể bạn quan tâm: Lời Bài Hát Phật Độ Ta Không Độ Nàng: Khám Phá Ý Nghĩa Sâu Sắc
Hệ thống đẳng cấp và lộ trình tu tập
Lộ trình tu tập hơn 20 năm
Môn phái Phật Quang Quyền có một lộ trình huấn luyện bài bản kéo dài hơn 20 năm. Đây là một quá trình dài, đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn nại và tinh tấn của người học. Lộ trình này được chia thành 4 cấp độ chính:
- Sơ đẳng
- Trung đẳng
- Cao đẳng
- Thượng đẳng
Bảng hệ thống đẳng cấp
| Cấp Độ | Số lượng cấp đai | Đối tượng |
|---|---|---|
| Sơ đẳng, Trung đẳng, Cao đẳng | 18 cấp | Tương đương 18 cấp hiện hành của Liên đoàn Võ thuật Cổ Truyền Việt Nam (từ đai trắng đến đai đen). |
| Cấp cao đẳng | 6 cấp | Dành cho các võ sư cao cấp của môn phái. |
| Thượng đẳng | 3 cấp | Dành cho Chưởng môn, Phó chưởng môn, và Võ sư Niên chưởng. |
Ý nghĩa của hệ thống đẳng cấp
Hệ thống đẳng cấp này không chỉ là một cách để phân loại trình độ mà còn là kim chỉ nam cho quá trình tu tập của mỗi môn sinh. Mỗi một cấp đai là một mốc đánh dấu sự trưởng thành về cả võ nghệ lẫn đạo đức.
Việc thiết kế lộ trình dài hạn giúp môn sinh có cái nhìn tổng thể về con đường mình đang đi, từ đó xác định được mục tiêu rõ ràng và có động lực để phấn đấu. Đồng thời, việc phân chia cấp độ rõ ràng cũng giúp ban huấn luyện có thể đo lường, đánh giá và điều chỉnh chương trình học phù hợp với từng cá nhân.
Thành tựu và hoạt động nổi bật
Mạng lưới phát triển rộng khắp
Chỉ trong vòng 2 năm gia nhập Liên đoàn, môn phái Phật Quang Quyền đã có những bước phát triển thần tốc. Hiện nay, hệ thống hoạt động của môn phái bao gồm 34 đạo tràng và 18 Chúng thanh niên, trải dài trên khắp cả nước.
Các võ đường và câu lạc bộ được phép thành lập tại các đạo tràng và chúng đã trở thành nơi sinh hoạt, tu tập lý tưởng cho hàng ngàn người yêu thích võ thuật và Phật pháp. Tính đến thời điểm hiện tại, môn phái đã có mặt tại 26 tỉnh thành trong cả nước, với hơn 5000 võ sinh đang theo học và luyện tập thường xuyên.
Ba khu vực có sự phát triển mạnh mẽ nhất là Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An và Hà Nội. Sự hiện diện của môn phái tại các thành phố lớn này không chỉ giúp lan tỏa tinh thần võ đạo mà còn góp phần vào việc giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng lối sống lành mạnh cho thanh thiếu niên.
Các hoạt động huấn luyện và biểu diễn
Biểu diễn tại các sự kiện lớn
Một trong những dấu ấn quan trọng của Phật Quang Quyền là việc tham gia biểu diễn trong Lễ khai mạc Giải vô địch thế giới Võ cổ truyền Việt Nam lần I tại TP.HCM. Đây là một sự kiện mang tầm cỡ quốc tế, quy tụ đông đảo các võ phái trong và ngoài nước. Việc được chọn để biểu diễn trong dịp này là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy chất lượng và uy tín của môn phái đã được công nhận.
Đào tạo chuyên môn
Bên cạnh biểu diễn, môn phái còn tích cực tham gia vào công tác đào tạo chuyên môn. Từ khi gia nhập Liên đoàn, Phật Quang Quyền đã đăng cai tổ chức các lớp tập huấn về các bài quyền quy định, giúp các võ sư, huấn luyện viên trên cả nước nắm vững kỹ thuật chuẩn.
Một hoạt động nổi bật khác là chương trình giảng dạy võ cổ truyền miễn phí cho hơn 250 học sinh trường THCS Trần Đại Nghĩa (huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Chương trình này diễn ra đều đặn mỗi tuần 3 buổi, kéo dài từ tháng 6/2016 đến nay. Việc đầu tư thời gian và công sức cho thế hệ trẻ thể hiện rõ tâm nguyện của môn phái là muốn võ thuật đến được với tất cả mọi người, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn.
Giao lưu võ thuật
Giao lưu là một phần không thể thiếu trong hoạt động của bất kỳ môn phái nào. Phật Quang Quyền cũng vậy. Trong thời gian qua, môn phái đã tổ chức và tham gia nhiều buổi giao lưu với các CLB, võ phái khác như CLB Vovinam ĐH Kiến Trúc TP.HCM, Hội võ thuật Cổ truyền tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, hay các võ phái tại Nghệ An như Nhất Nam, Thiếu Lâm Sơn Đông Bắc Phái, Karatedo…
Các buổi giao lưu không có tính chất tranh đấu mà mang tinh thần học hỏi, chia sẻ và kết nối. Đây là dịp để các môn sinh được mở rộng tầm mắt, học hỏi tinh hoa võ thuật từ các hệ phái khác, đồng thời cũng là cơ hội để quảng bá hình ảnh của Phật Quang Quyền đến với cộng đồng.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chuẩn Bị Mâm Cúng An Vị Phật Chi Tiết Và Ý Nghĩa
Quan điểm về thi đấu
Một điểm đặc biệt nữa của môn phái là không khuyến khích môn sinh thượng đài thi đấu. Quan điểm của ban lãnh đạo môn phái là võ thuật nên được dùng để tự vệ và tu dưỡng đạo đức, chứ không nên biến nó thành một sân chơi tranh danh đoạt lợi.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là môn phái khước từ hoàn toàn các giải đấu. Đối với những môn sinh có năng khiếu, có tố chất đặc biệt, ban huấn luyện vẫn tạo điều kiện để họ cống hiến chuyên môn cho Liên đoàn, tham gia các đội tuyển, hay hỗ trợ huấn luyện cho các đội khác. Đây là một cách để phục vụ và đóng góp cho sự nghiệp chung của làng võ.
Đội ngũ huấn luyện viên
Hiện nay, môn phái Phật Quang Quyền sở hữu một đội ngũ huấn luyện viên hùng hậu, gồm 8 Võ sư, hơn 50 Huấn luyện viên và 100 Hướng dẫn viên được Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam cấp bằng chính thức. Đây là lực lượng nòng cốt, đảm bảo chất lượng giảng dạy và huấn luyện trên khắp các điểm võ đường.
Trong thời gian tới, môn phái sẽ tiếp tục kiện toàn hệ thống lãnh đạo và tổ chức, đồng thời tăng cường hơn nữa công tác huấn luyện và chất lượng luyện tập cho đội ngũ Võ sư, Huấn luyện viên. Mục tiêu là để mỗi một cá nhân trong ban huấn luyện đều có thể trở thành một tấm gương về cả võ đức lẫn võ nghệ.
Mối quan hệ với môn phái Thanh Long Võ Đạo
Nghi lễ kết nghĩa
Một trong những sự kiện đáng nhớ trong lịch sử hình thành của môn phái là lễ kết nghĩa với Thanh Long Võ Đạo. Lễ kết nghĩa được tổ chức long trọng vào ngày 09/12/2016, một ngày trước khi diễn ra lễ kỷ niệm 2 năm thành lập môn phái.
Việc hai môn phái võ thuật kết nghĩa với nhau là một điều không phổ biến trong giới võ lâm. Thông thường, các môn phái thường giữ khoảng cách nhất định, hoặc thậm chí là có những hiềm khích từ lâu đời. Do đó, hành động đề nghị kết nghĩa của Đại võ sư Lê Kim Hòa – Chưởng môn Thanh Long Võ Đạo – đã thể hiện một tầm nhìn lớn, một tư duy tiến bộ và một lòng khiêm tốn tột cùng.
Cam kết và phương châm chung
Tại buổi lễ kết nghĩa, hai môn phái đã cùng nhau tuyên thệ, cam kết sẽ cùng nhau hướng đến phương châm: “Học võ để tu dưỡng đạo đức – giúp đời – giúp người.”
Phương châm này thể hiện rõ tư tưởng của cả hai môn phái: coi võ thuật không phải là công cụ để tranh đấu hay thể hiện bản thân, mà là phương tiện để rèn luyện nhân cách, để phục vụ cộng đồng và cải thiện xã hội.
Ý nghĩa của mối quan hệ kết nghĩa
Mối quan hệ kết nghĩa giữa Phật Quang Quyền và Thanh Long Võ Đạo có ý nghĩa rất lớn, cả về mặt tinh thần lẫn thực tiễn.
Về tinh thần: Nó tạo nên một hình ảnh đẹp về sự đoàn kết, hợp tác trong giới võ thuật. Thay vì chia rẽ, ganh đua, các môn phái nên cùng nhau học hỏi, phát triển để cùng nhau góp phần làm rạng danh võ thuật cổ truyền Việt Nam.
Về thực tiễn: Mối quan hệ này mở ra nhiều cơ hội trao đổi chuyên môn, tổ chức các hoạt động chung, và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình phát triển. Các môn sinh của hai môn phái cũng có thêm cơ hội để giao lưu, học hỏi từ nhau.
Những lời chia sẻ sâu sắc từ Thượng tọa Thích Chân Quang
Trong buổi lễ kỷ niệm, Thượng tọa Thích Chân Quang đã có những chia sẻ rất sâu sắc về mối quan hệ kết nghĩa này cũng như về con đường tu tập võ đạo.
Về việc tiếp nhận lời khen
Ngài nhấn mạnh rằng, trên con đường tu tập, điều khó khăn và đáng sợ nhất không phải là những lời chê bai, trách mắng, mà chính là những lời khen ngợi, tán thán.
Theo ngài, lời chê dù có cay nghiệt đến đâu thì cũng sẽ qua đi theo thời gian. Khi nghiệp hết, người ta sẽ thôi không chê nữa. Nhưng lời khen thì khác. Nó có thể theo ta qua nhiều kiếp sống. Mỗi khi ta làm điều tốt, lại có người khen. Đến khi ta mất rồi, người ta vẫn có thể lập bàn thờ, viết thơ, viết nhạc để khen ta. Nếu tâm ta không đủ định lực, những lời khen đó sẽ dễ dàng làm ta mê lầm, kiêu ngạo, và từ đó nghiệp mới bắt đầu phát sinh.
Vì vậy, người tu tập phải rèn luyện sao cho khi đón nhận lời khen, tâm vẫn bình thản, biết ơn, và cúng dường hết tất cả những điều đó lên Đức Phật, chứ không để nó đọng lại trong tâm mình. Chỉ khi làm được như vậy, ta mới có thể bước đi vững chắc trên con đường đạo.
Về sự khiêm tốn của Đại võ sư Lê Kim Hòa
Thượng tọa cũng bày tỏ sự ngạc nhiên và cảm kích trước sự khiêm tốn của Đại võ sư Lê Kim Hòa. Một vị Chưởng môn của một môn phái lớn mạnh, có uy danh lẫy lừng lại có thể hạ mình để đề nghị kết nghĩa với một môn phái còn non trẻ như Phật Quang Quyền. Đó là một hành động thể hiện đạo đức tuyệt vời, là một tấm gương sáng để mọi người noi theo.
Ngài cũng nhắc nhở các môn sinh của mình rằng, đã kết nghĩa rồi thì phải vĩnh viễn không bao giờ phụ nhau, không bao giờ bất nghĩa. Biết người kia có nhược điểm thì cũng phải yêu thương, thấy họ có ưu điểm thì phải hết sức tán thán. Môn sinh của hai môn phái dù chưa thể học hết những đòn thế của môn phái kia, nhưng trong tinh thần thì đã là anh em một nhà. Phải mãi mãi ghi nhớ điều này.
Hướng phát triển trong tương lai
Sứ mệnh và tầm nhìn
Môn phái Phật Quang Quyền xác định rõ sứ mệnh của mình là cầu nối giữa Võ thuật Cổ truyền Việt Nam với tất cả người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế. Mục tiêu là để võ thuật không còn là một thứ gì đó xa lạ, chỉ dành cho những người chuyên nghiệp, mà trở thành một phần trong đời sống thường ngày của mọi người.
Về tầm nhìn, môn phái mong muốn trong tương lai sẽ có thể mở rộng mạng lưới hoạt động của mình đến nhiều tỉnh thành hơn nữa, thậm chí là vươn ra quốc tế. Tuy nhiên, sự mở rộng này phải đi đôi với chất lượng, phải đảm bảo rằng tinh thần và bản sắc của môn phái luôn được giữ gìn và phát huy.
Các kế hoạch cụ thể
Kiện toàn tổ chức: Tiếp tục hoàn thiện hệ thống lãnh đạo, ban huấn luyện, từ trung ương đến địa phương, để đảm bảo sự chỉ đạo thông suốt và hiệu quả.
Nâng cao chất lượng huấn luyện: Tổ chức thường xuyên các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho Võ sư, Huấn luyện viên. Đồng thời, cập nhật và hoàn thiện chương trình giảng dạy để phù hợp với xu thế phát triển chung.
Phát triển phong trào: Tăng cường các hoạt động biểu diễn, giao lưu, thi đấu nhằm thu hút sự quan tâm của xã hội, đặc biệt là giới trẻ. Bên cạnh đó, tiếp tục mở rộng các lớp học miễn phí cho các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn.
Bảo tồn và phát huy giá trị: Ghi chép, lưu trữ và hệ thống hóa lại toàn bộ các bài quyền, kỹ thuật, lý luận của môn phái. Đây là một công việc có ý nghĩa lớn trong việc bảo tồn di sản võ thuật dân tộc.
Hợp tác quốc tế: Tích cực tìm kiếm cơ hội để giao lưu, học hỏi với các tổ chức, cá nhân nước ngoài có cùng chí hướng, nhằm quảng bá hình ảnh võ thuật Việt Nam ra thế giới.
Lời kết
Môn phái Phật Quang Quyền, với bề dày lịch sử chưa đầy 2 năm trong làng võ chính thống, nhưng đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng công chúng. Đó không chỉ là bởi phong cách võ thuật độc đáo, hiệu quả, mà còn bởi tư tưởng nhân văn, tinh thần từ bi, và lòng khiêm tốn mà môn phái luôn hướng đến.
Con đường phía trước của Phật Quang Quyền chắc chắn sẽ không thiếu những thách thức và khó khăn. Nhưng với một nền tảng vững chắc về tư tưởng, một đội ngũ huấn luyện viên tâm huyết, và một cộng đồng môn sinh đông đảo, tin rằng môn phái sẽ tiếp tục vững bước, phát triển mạnh mẽ, và đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển và hội nhập của Võ thuật Cổ truyền Việt Nam.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 17, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
