Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật là ai trong Phật giáo Đại thừa?
Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát là một trong những danh hiệu thiêng liêng được trì tụng rộng rãi trong Phật giáo Đại thừa. Vị Phật này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật, Dược Sư Như Lai hay Bhaisajyaguru trong tiếng Phạn. Đây là vị Phật cai quản cõi Tịnh Lưu Ly ở phương Đông, một trong ba vị Phật quan trọng nhất trong Tam Thế Phật (Quá khứ, Hiện tại, Vị lai).
Theo kinh điển, Dược Sư Phật là hiện thân của trí tuệ và lòng từ bi, ngài phát nguyện độ thoát chúng sinh khỏi bệnh tật, khổ đau và vô minh. Khác với A Di Đà Phật cai quản cõi Cực Lạc ở phương Tây, Dược Sư Phật chuyên cứu độ chúng sinh đang sống trong thế giới hiện tại, giúp họ vượt qua những khó khăn, bệnh tật về thân lẫn tâm.
Trong lịch sử Phật giáo Việt Nam, hình ảnh và danh hiệu Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát đã được lưu truyền từ rất sớm, trở thành biểu tượng tâm linh quan trọng trong đời sống tu tập của hàng triệu Phật tử.
Những lợi ích thiết thực khi trì tụng danh hiệu Dược Sư Phật
Có thể bạn quan tâm: Nam Mô Bửu Sơn Kỳ Hương Phật Là Gì? Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Những Điều Cần Biết
Việc trì tụng Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật hàng ngày mang lại nhiều lợi ích to lớn cho người tu tập, cả về phương diện tâm linh lẫn đời sống thực tiễn. Trước hết, danh hiệu này có công năng trừ diệt tội chướng, giúp người trì tụng thanh tẩy nghiệp lực, gột rửa những điều bất thiện đã tạo tác trong quá khứ.
Về phương diện sức khỏe, nhiều người tin rằng việc chuyên cần niệm danh hiệu Dược Sư Phật sẽ được ngài gia hộ, giúp tiêu trừ bệnh tật, tăng cường sức khỏe, đặc biệt là những bệnh nan y, khó chữa. Không chỉ dừng lại ở thể xác, công năng trừ tâm bệnh mới là điểm đặc biệt quan trọng. Trong xã hội hiện đại, con người thường đối mặt với stress, lo âu, trầm cảm – những “bệnh thời đại”. Việc trì tụng danh hiệu này giúp tâm trí an định, giảm bớt phiền não, mang lại bình an nội tâm.
Có thể bạn quan tâm: Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật 108: Ý Nghĩa, Lợi Ích Và Hướng Dẫn Thực Hành
Hơn nữa, theo giáo lý, Dược Sư Phật có 12 đại nguyện, trong đó có nguyện giúp chúng sinh giàu có no đủ, có đủ y phục, được giáo dục đầy đủ. Do đó, người trì tụng chân thành cũng tin rằng họ sẽ được hộ trì trong công việc, thuận lợi trong làm ăn, buôn bán, tránh được những rủi ro, tai họa.
Hai vị Bồ Tát thị giả nổi tiếng: Nhật Quang và Nguyệt Quang
Có thể bạn quan tâm: Nam Mô A Di Đà Phật: Ý Nghĩa Sâu Sắc Và Lợi Ích Khi Trì Niệm
Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật thường được mô tả đang ngồi thuyết pháp giữa hai vị Bồ Tát thị giả là Nhật Quang Bồ Tát và Nguyệt Quang Bồ Tát. Cả ba ngài thường được gọi chung là “Dược Sư Tam Thánh”.
Nhật Quang Bồ Tát tượng trưng cho ánh sáng trí tuệ soi rọi mọi u tối, xua tan vô minh như ánh mặt trời ban ngày. Ngài giúp chúng sinh phát khởi trí tuệ, hiểu rõ chân lý, từ đó biết cách tu tập và sống đúng đắn.
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Và Tác Dụng Của Việc Niệm “nam Mô A Di Đà Phật” Trên Tiktok Hiện Nay
Nguyệt Quang Bồ Tát lại mang biểu tượng của ánh trăng dịu dàng, mát mẻ, tượng trưng cho lòng từ bi. Ngài giúp an ủi, vỗ về những tâm hồn đang đau khổ, mang lại sự thanh tịnh, nhẹ nhàng cho tâm hồn.
Sự kết hợp hài hòa giữa trí tuệ (Nhật Quang) và từ bi (Nguyệt Quang) chính là cốt lõi của con đường Bồ Tát đạo. Khi trì tụng danh hiệu Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát, đồng thời cũng nhớ đến hai vị Bồ Tát này, người tu tập cầu mong được cả hai phẩm chất cao quý đó soi sáng và che chở trên hành trình giải thoát.
12 Đại Nguyện của Đức Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật
Theo Kinh Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai Bản Nguyện Công Đức, khi còn là Bồ Tát, ngài Dược Sư Lưu Ly Quang đã phát ra 12 đại nguyện lớn để cứu độ chúng sinh. Mười hai đại nguyện này là nền tảng cho danh hiệu Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát mà chúng ta thường trì tụng.
Đại nguyện thứ nhất: Nguyện có thân kim sắc rực rỡ, ánh quang minh chiếu khắp mọi nơi. Điều này thể hiện ước nguyện về sự giác ngộ viên mãn, trí tuệ sáng suốt.
Đại nguyện thứ hai: Nguyện thân bằng lưu ly, nội ngoại trong suốt, không có cấu uế. Đây là biểu tượng cho tâm hồn thanh tịnh, không vướng bụi trần.
Đại nguyện thứ ba: Nguyện có vô lượng ánh sáng, chiếu soi vô số cõi nước, làm việc Phật sự. Nguyện lực này thể hiện sức mạnh và phạm vi cứu độ vô biên của ngài.
Đại nguyện thứ tư: Nguyện làm bạn lành dẫn dắt chúng sinh đi theo chánh đạo. Ngài muốn trở thành người hướng dẫn, giúp đỡ mọi người tránh xa tà đạo.
Đại nguyện thứ năm: Nguyện chúng sinh trì giới thanh tịnh. Đây là nguyện lực giúp chúng sinh giữ gìn giới luật, sống đúng chánh pháp.
Đại nguyện thứ sáu: Nguyện cứu giúp chúng sinh khỏi mọi tật bệnh, được thân hình đầy đủ, tướng hảo đoan nghiêm. Đây là đại nguyện nổi tiếng nhất, thể hiện tâm nguyện cứu khổ cứu nạn.
Đại nguyện thứ bảy: Nguyện cứu giúp chúng sinh thoát khỏi mọi bệnh khổ, được an lạc. Một lần nữa khẳng định vai trò vị thuốc chữa lành của Dược Sư Phật.
Đại nguyện thứ tám: Nguyện chuyển giới nữ thành thân nam, đầy đủ oai nghi. Nguyện này thể hiện mong muốn giải thoát chúng sinh khỏi mọi hình tướng và ràng buộc.
Đại nguyện thứ chín: Nguyện giúp chúng sinh thoát khỏi ác quỷ, trở về chánh đạo. Đây là nguyện lực bảo vệ chúng sinh khỏi các lực lượng tiêu cực.
Đại nguyện thứ mười: Nguyện giúp chúng sinh thoát khỏi sự trừng phạt của quan phủ, không bị gông cùm. Nguyện này thể hiện sự che chở trong các vấn đề xã hội, pháp lý.
Đại nguyện thứ mười một: Nguyện giúp chúng sinh hết đói khát, được no đủ các món ăn tinh khiết. Đây là nguyện lực về sự an ổn về vật chất.
Đại nguyện thứ mười hai: Nguyện giúp chúng sinh có đủ y phục, khỏi bị muỗi mòng cắn đốt. Một lần nữa khẳng định sự quan tâm đến đời sống thiết yếu của chúng sinh.
Cách trì tụng Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật hiệu quả
Để việc trì tụng Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật đạt được hiệu quả tối đa, cần lưu ý một số phương pháp và điều kiện quan trọng. Trước hết, thái độ thành kính là yếu tố then chốt. Người trì tụng phải chân thành, tâm ý专 nhất, không được vừa niệm vừa tạp niệm, tán loạn.
Về thời gian, nhiều người chọn trì tụng vào buổi sáng sớm hoặc buổi tối trước khi đi ngủ. Buổi sáng là lúc tâm trí còn thanh tịnh, buổi tối là lúc để sám hối, thanh lọc những tạp niệm trong ngày.
Số lượng thường được khuyến khích là 108 lần mỗi ngày, hoặc ít nhất là 1000 lần tùy theo thời gian và công phu của mỗi người. Quan trọng là sự đều đặn, trì chí mỗi ngày chứ không phải nhất thời.
Không gian lý tưởng để trì tụng là trước bàn thờ Phật Dược Sư, nơi sạch sẽ, trang nghiêm. Nếu không có bàn thờ, chỉ cần chọn một nơi yên tĩnh, ngồi ngay thẳng, hướng về phương Đông (hướng về cõi Tịnh Lưu Ly).
Khi trì tụng, có thể hơi cúi đầu, hợp掌 (chắp tay), hoặc đảnh lễ để thể hiện lòng cung kính. Ngoài ra, nên niệm thầm hoặc niệm to tùy theo hoàn cảnh, miễn sao tâm được an định.
Điều quan trọng nữa là ăn chay, giữ giới, làm việc thiện song song với việc trì tụng. Như vậy mới tạo thành phước đức trọn vẹn, công năng mới lớn.
Hình ảnh Dược Sư Tam Thánh trong chùa và không gian tu tập
Hình ảnh Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát thường được thể hiện qua bức tượng Dược Sư Tam Thánh. Trong chùa, bệ thờ Dược Sư thường được bài trí ở chánh điện hoặc một điện riêng biệt. Ở giữa là tượng Đức Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật đang ngồi thiền, tay phải duỗi xuống đất (ấn touching the earth), tay trái đặt ngửa trên đùi, trên lòng bàn tay có một bình thuốc hoặc bát thuốc.
Bên tay trái của ngài là tượng Nhật Quang Bồ Tát, thường mặc y phục màu vàng rực rỡ, tay cầm bánh xe pháp hoặc ngọn đuốc tượng trưng cho trí tuệ. Bên tay phải là tượng Nguyệt Quang Bồ Tát, thường mặc y phục màu trắng bạc, tay cầm ngọn đèn hoặc bông sen tượng trưng cho từ bi.
Xung quanh bệ thờ thường có đèn dầu, hương trầm, hoa tươi (đặc biệt là hoa cúc, hoa sen). Nhiều chùa còn có lồng đèn ghi danh hiệu Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật để tín chúng cầu nguyện.
Việc chiêm ngưỡng, lễ bái hình ảnh này mỗi ngày giúp tâm người tu tập được an định, gần gũi với chánh pháp, từ đó phát khởi tín tâm và nguyện lực tu tập.
Ý nghĩa của việc treo tranh hay ảnh Dược Sư Phật tại nhà
Việc treo tranh hay ảnh Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát tại nhà không chỉ là một hành động trang trí mà còn mang nhiều ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Trước hết, đó là biểu tượng của sự bảo vệ. Nhiều người tin rằng hình ảnh thiêng liêng này sẽ xua đuổi tà khí, trấn trạch, giúp gia đình được bình an, hạnh phúc.
Đặc biệt, trong những gia đình có người ốm đau, bệnh tật, việc treo ảnh Dược Sư Phật tại phòng khách hoặc phòng ngủ của người bệnh được cho là sẽ mang lại lợi ích về sức khỏe. Hình ảnh ngài là nguồn cổ vũ tinh thần to lớn, giúp người bệnh giữ tâm an lạc, tăng niềm tin vào sự hồi phục.
Về mặt phong thủy, vị trí treo tranh cũng cần được lưu ý. Nên treo ở phương Đông của ngôi nhà (theo La Bàn) để đón năng lượng tích cực. Tránh treo ở những nơi bừa bộn, tối tăm, hoặc đối diện với nhà vệ sinh, phòng bếp.
Hơn nữa, mỗi khi nhìn thấy ảnh Dược Sư Tam Thánh, người trong nhà sẽ được nhắc nhở về lòng từ bi, trí tuệ, về đạo lý làm người. Đó là một cách giáo dục đạo đức thầm lặng nhưng hiệu quả, đặc biệt là với trẻ nhỏ.
Lễ hội Dược Sư và các ngày vía quan trọng trong năm
Trong lịch tu tập của Phật giáo, có một số ngày lễ quan trọng liên quan đến Đức Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật. Ngày vía Dược Sư Phật được tổ chức vào ngày 30 tháng 9 âm lịch hàng năm. Vào ngày này, các chùa thường tổ chức lễ cầu nguyện, niệm Phật, cúng dường với mong ước cầu an, cầu siêu, đặc biệt là cầu mong sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Lễ Dược Sư là một trong những pháp hội lớn, thu hút rất nhiều tín chúng tham gia. Trong lễ hội, các vị Tăng Ni sẽ tụng Kinh Dược Sư, giảng giải về 12 đại nguyện của ngài, và hướng dẫn pháp môn trì danh hiệu.
Ngoài ra, trong các ngày rằm, mùng một hàng tháng, đặc biệt là rằm tháng Giêng, rằm tháng 7, rằm tháng 10, nhiều gia đình cũng thường niệm danh hiệu Dược Sư Phật để cầu an, cầu siêu cho cửu huyền thất tổ và chúng sinh.
Đặc biệt, trong tháng Vu Lan (tháng 7 âm lịch), việc kết hợp trì tụng A Di Đà Phật và Dược Sư Phật được xem là công đức vô lượng, vừa cầu siêu cho cha mẹ quá vãng, vừa cầu an cho cha mẹ hiện tiền.
So sánh Dược Sư Phật và A Di Đà Phật trong đời sống tín ngưỡng
Trong tâm thức của nhiều người Việt, Dược Sư Phật và A Di Đà Phật là hai vị Phật quan trọng nhất, thường được gọi là “Tây Phương A Di Đà, Đông Phương Dược Sư”. Tuy cùng là Phật nhưng hai ngài có những đặc điểm và công năng khác biệt.
A Di Đà Phật là vị Phật cai quản cõi Cực Lạc ở phương Tây. Ngài là hiện thân của đại từ bi và đại nguyện tiếp dẫn chúng sinh về cõi nước an lành sau khi lìa đời. Người ta thường trì tụng “Nam mô A Di Đà Phật” với ước nguyện được vãng sanh về Cực Lạc, thoát khỏi luân hồi khổ đau.
Trong khi đó, Dược Sư Phật lại là vị Phật của hiện tại, ngài cứu độ chúng sinh đang sống ở cõi Ta Bà này. Ngài chuyên trị bệnh tật, giải trừ tội chướng, hộ trì an lành trong cuộc sống hiện tiền. Người ta trì tụng “Nam mô Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật” để cầu sức khỏe, bình an, giàu có.
Nhiều người tu tập kết hợp cả hai pháp môn này. Họ niệm A Di Đà Phật để cầu vãng sanh, niệm Dược Sư Phật để cầu an lành trong hiện tại. Đây được gọi là “song tu”, thể hiện quan điểm toàn diện về cuộc sống: vừa lo cho hiện tại, vừa chuẩn bị cho tương lai.
Những câu chuyện cảm ứng về công đức trì niệm danh hiệu Dược Sư
Trong dân gian và cả trong các bộ truyện tích, bảo điển Phật giáo, có rất nhiều câu chuyện cảm ứng về công đức của việc trì niệm danh hiệu Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát. Những câu chuyện này không chỉ là lời khẳng định cho sức mạnh của niệm Phật, mà còn là nguồn cảm hứng cho người tu tập.
Có câu chuyện kể về một vị thầy thuốc già, cả đời cứu nhân độ thế. Khi ông lâm trọng bệnh, gia đình lo lắng vô cùng. Một hôm, có một vị Tăng sĩ qua đường, nghe chuyện bèn khuyên cả nhà chuyên tâm niệm Dược Sư Phật. Kỳ lạ thay, sau vài ngày khẩn thiết trì tụng, bệnh tình của vị thầy thuốc thuyên giảm rõ rệt, rồi khỏi hẳn.
Một câu chuyện khác kể về một thương gia làm ăn thua lỗ, bị nợ nần đè bẹp. Trong lúc quẫn trí, ông nhớ đến lời dạy của mẹ, liền thỉnh tượng Dược Sư Phật về nhà, ngày ngày cung kính lễ bái, chân thành trì niệm. Không ngờ, chỉ vài tháng sau, cơ duyên bất ngờ đến, công việc làm ăn khởi sắc, tài lộc đầy nhà.
Lại có người phụ nữ bị ung thư, các bác sĩ bó tay. Cô không tuyệt vọng, mà mỗi ngày niệm Dược Sư Phật hàng ngàn lần, ăn chay, làm việc thiện. Dần dần, tâm cô an lạc, bệnh tình cũng ổn định, sống lâu hơn kỳ vọng rất nhiều.
Dù là thật hay hư cấu, những câu chuyện này đều mang giá trị tinh thần to lớn. Chúng khẳng định niềm tin rằng tâm念 chân thành sẽ cảm ứng đạo tràng, Phật lực gia hộ sẽ giúp vượt qua mọi khó khăn.
Làm thế nào để thỉnh tượng hay tranh Dược Sư Phật đúng cách?
Việc thỉnh tượng hay tranh Dược Sư Phật về nhà không chỉ đơn thuần là một giao dịch mua bán mà là một nghi lễ tâm linh cần được thực hiện cẩn trọng và thành kính.
Đầu tiên, nên thỉnh tượng ở những cửa hàng đồ thờ uy tín, hoặc trực tiếp tại chùa. Hình ảnh Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát cần được in hay đúc một cách chỉn chu, trang nghiêm, khuôn mặt từ bi, ánh mắt hiền hòa.
Trước khi rước tượng về, nên chọn ngày lành tháng tốt (có thể dựa theo âm lịch hoặc tâm linh). Khi bưng tượng, phải cẩn thận, tránh va chạm, tốt nhất là đội trên đầu hoặc bưng bằng hai tay ở ngang ngực.
Về bài trí, nên chọn một vị trí cao, sạch sẽ, thoáng đãng trong nhà, tránh những nơi ồn ào, bụi bặm. Bàn thờ nên hướng về phương Đông. Trước khi an vị, có thể làm lễ khai quang (nếu là tượng) để tượng được “có linh”.
Hàng ngày, cần lau dọn bàn thờ sạch sẽ, thắp hương, cắm hoa, dâng nước. Khi có lòng thành, tượng Dược Sư mới “ứng hiện”, mới ban phước lành.
Kết luận: Dược Sư Phật – Biểu tượng của lòng từ bi và trí tuệ chữa lành
Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát không chỉ là một danh hiệu để trì tụng mà còn là biểu tượng cao quý cho lòng từ bi và trí tuệ vô lượng của chư Phật. Trong cuộc sống bộn bề bệnh tật, lo toan ngày nay, hình ảnh và danh hiệu của Đức Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật như một ánh sáng hy vọng, một điểm tựa tinh thần vững chắc cho biết bao người.
Việc niệm danh hiệu này hàng ngày không tốn kém thời gian, công sức, nhưng lại mang lại hiệu quả to lớn về tâm linh và sức khỏe. Đó là một pháp môn đơn giản mà sâu sắc, phù hợp với mọi lứa tuổi, mọi hoàn cảnh.
Hơn thế, khi chúng ta tín ngưỡng Dược Sư Phật, chúng ta cũng đang học tập theo 12 đại nguyện cao cả của ngài: giúp đỡ người khác, cứu khổ cứu nạn, làm việc thiện, sống có đạo đức. Đó mới là ý nghĩa thật sự và cao cả nhất của việc tín ngưỡng Nam mô Dược Sư Hải Hội Phật Bồ Tát.
Chúng tôi hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về vị Phật từ bi này. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm nhiều kiến thức bổ ích khác về đời sống tinh thần và văn hóa, mời tham khảo các bài viết khác tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 18, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
