Dẫn Nhập: Hành Trình Khám Phá Di Sản Tinh Thần Của Dân Tộc Lào
Nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào là một trong những di sản văn hóa đặc sắc nhất của Đông Nam Á, nơi mà tôn giáo và nghệ thuật hòa quyện để kể nên những câu chuyện về tâm linh, lịch sử và bản sắc dân tộc. Khi đặt chân đến Lào, du khách không thể không choáng ngợp trước hàng ngàn ngôi chùa vàng rực rỡ, tháp luang uy nghi và những công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn của thời gian. Từ cố đô Luang Prabang cổ kính đến thủ đô Viêng Chăn hiện đại, mỗi công trình kiến trúc Phật giáo đều là một bản hùng ca bằng gạch đá, một biểu tượng của sự giác ngộ và khát vọng hướng thiện.
Bài viết này sẽ dẫn dắt bạn qua hành trình khám phá nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào từ những nét đặc trưng đến các công trình tiêu biểu, giúp bạn hiểu rõ hơn về giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần ẩn chứa trong từng đường nét kiến trúc độc đáo này.
Tóm Tắt Nhanh: Những Điều Cần Biết Về Kiến Trúc Phật Giáo Lào
Đặc Điểm Nổi Bật
Nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào mang nhiều ảnh hưởng từ các nước láng giềng như Campuchia, Thái Lan, Miến Điện nhưng lại có những nét riêng biệt tạo nên bản sắc riêng. Các công trình thường sử dụng gam màu vàng rực rỡ, mái cong uốn lượn mềm mại và những chi tiết trang trí tinh xảo. Kiến trúc Lào đặc biệt chú trọng đến sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa tâm linh và đời sống thường nhật.
Các Công Trình Tiêu Biểu
- Pha That Luang (Viêng Chăn): Biểu tượng quốc gia, tháp Phật giáo lớn nhất Lào
- Wat Xieng Thong (Luang Prabang): Chùa Vàng cổ kính, bảo vật quốc gia
- Wat Si Saket (Viêng Chăn): Chùa có nhiều tượng Phật nhất Lào
- Wat Visoun (Luang Prabang): Chùa cổ nhất Luang Prabang
- Wat Mai (Luang Prabang): Kiến trúc mái ngói năm tầng độc đáo
Giá Trị Văn Hóa
Các công trình kiến trúc Phật giáo không chỉ là nơi tu hành mà còn là trung tâm văn hóa, giáo dục và sinh hoạt cộng đồng. Chúng phản ánh lịch sử phát triển của vương quốc Lan Xang hùng mạnh, sự giao thoa văn hóa Đông – Tây và tinh thần hiếu học, hướng thiện của người dân Lào.
Hành Trình Lịch Sử: Từ Những Bước Chân Đầu Tiên Đến Đỉnh Cao Nghệ Thuật
Khởi Nguyên Của Phật Giáo Ở Lào
Có thể bạn quan tâm: Nghiên Cứu Về Phật Giáo: Cội Nguồn, Triết Lý Và Ảnh Hưởng Tại Việt Nam
Theo các tài liệu sử học còn lưu giữ, Phật giáo đã hiện diện ở Lào từ rất sớm. Vào khoảng thế kỷ thứ VIII, những cư dân người Môn di cư xuống vùng Tây Lào đã mang theo kinh Phật, tượng Phật và các tu sĩ am hiểu Phật pháp từ Sri Lanka. Đây được xem là những “hạt giống” đầu tiên cho sự phát triển của Phật giáo Tiểu thừa tại đất nước này.
Đến thế kỷ XIII, khi tộc người Lào Thay chinh phục vùng Bắc Lào, họ tiếp thu đạo Phật theo phái Tiểu thừa, tạo nên bước ngoặt quan trọng trong lịch sử tôn giáo của dân tộc. Thời kỳ này, Phật giáo Lào có mối quan hệ mật thiết với Phật giáo Sri Lanka, đồng thời chịu ảnh hưởng từ Phật giáo Khmer ở phía Nam.
Có thể bạn quan tâm: Nghi Thức Tụng Niệm Phật Giáo Nguyên Thủy: Toàn Tập Kinh Văn & Lễ Nghi
Thời Kỳ Hoàng Kim: Vương Quốc Lan Xang
Thế kỷ XIV đánh dấu sự kiện lịch sử trọng đại khi vua Phạ Ngùm (1316 – 1373) thống nhất lãnh thổ nước Lào và tiếp thu Phật giáo Tiểu thừa từ Campuchia. Dưới triều đại của ông, Phật giáo chính thức trở thành tôn giáo chính thống, được hoàng gia bảo trợ và phát triển mạnh mẽ trên khắp đất nước.
Có thể bạn quan tâm: Nghi Thức Tụng Kinh Lễ Phật Đản: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Cả Nhà
Đặc biệt, thời kỳ vua Xetthathirat trị vì (thế kỷ XVI) được xem là thời kỳ hoàng kim của nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào. Nhà vua đã cho xây dựng hàng loạt công trình kiến trúc vĩ đại, trong đó có Pha That Luang – biểu tượng trường tồn của đất nước Lào cho đến ngày nay.
Phát Triển Song Hành Hai Hệ Phái
Có thể bạn quan tâm: Nghi Thức Lễ Phật Tại Gia: Hướng Dẫn Toàn Tập Cho Người Mới Bắt Đầu
Hiện nay, Phật giáo tại Lào tồn tại song song hai hệ phái: Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Tiểu thừa, trong đó Phật giáo Tiểu thừa chiếm đa số với hơn 95% tín đồ. Theo thống kê, cả nước Lào hiện có hơn 20.000 tăng ni, khoảng 6.300 cơ sở thờ tự, phân bố đều khắp các bản làng, thành phố.
Đặc Trưng Kiến Trúc: Dấu Ấn Bản Sắc Trong Từng Chi Tiết
Quy Hoạch Không Gian Chùa Lào
Một ngôi chùa tiêu biểu của Lào thường được xây dựng trên khu đất trung tâm của làng, tạo thành trung tâm sinh hoạt tâm linh và văn hóa của cộng đồng. Cổng chính thường hướng về phía Tây, với ba cổng phụ ở các hướng còn lại, thể hiện quan niệm về vũ trụ quan trong Phật giáo.
Quần thể chùa Lào thường bao gồm ba công trình chính:
- Phật điện: Nơi quan trọng nhất, dành riêng cho sư tăng thực hiện các nghi thức Phật giáo
- Phật đường: Nơi sinh hoạt chung của sư tăng và là nơi các tín đồ đến hành lễ
- Tăng phòng: Nơi ở của các sư tăng
Bên cạnh đó, các công trình phụ trợ như thư viện, lầu trống, nhà khách cũng được xây dựng để phục vụ nhu cầu sinh hoạt và tu tập của tăng chúng.
Kiến Trúc Tháp Luang: Biểu Tượng Của Sự Giác Ngộ
Tháp Luang (That Luang) là biểu tượng kiến trúc đặc trưng nhất của nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào. Có hai loại tháp chính:
Tháp thờ xá lợi Phật: Thường có quy mô hoành tráng, bề thế, là điểm nhấn kiến trúc quan trọng. Pha That Luang ở Viêng Chăn là ví dụ điển hình, nơi được truyền thuyết cho rằng chứa đựng xá lợi tóc của Đức Phật.
Tháp đựng xương cốt: Gồm hai loại là tháp đựng cốt của nhà sư và tháp đựng cốt của phật tử. Tháp của sư thường được dựng sau Phật điện, là nơi trang trọng nhất trong chùa. Tháp của phật tử với nhiều kiểu dáng khác nhau thường được dựng xung quanh chùa, tạo nên màu sắc tôn giáo sinh động.
Màu Sắc Và Chất Liệu
Màu sắc đặc trưng của kiến trúc Phật giáo Lào là vàng rực rỡ, tượng trưng cho sự giác ngộ, ánh sáng của chân lý. Các mái chùa thường được dát vàng hoặc sơn màu vàng óng ánh, tạo nên vẻ đẹp uy nghi, tráng lệ giữa nền trời xanh.
Chất liệu chủ yếu sử dụng là gạch, đá và gỗ, kết hợp với kỹ thuật xây dựng truyền thống. Các chi tiết trang trí thường được chạm khắc tinh xảo bằng gỗ, đắp phù điêu hoặc sơn son thếp vàng.
Các Công Trình Kiến Trúc Tiêu Biểu
Pha That Luang: Biểu Tượng Quốc Gia
Pha That Luang (Great Stupa) hay còn gọi là Thạt Luông là công trình kiến trúc Phật giáo quan trọng nhất tại Lào. Tọa lạc ở thủ đô Viêng Chăn, cách trung tâm thành phố khoảng 2 km, công trình này không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn là biểu tượng chính trị và văn hóa của đất nước.
Truyền Thuyết Về Sự Ra Đời
Theo truyền thuyết Phật giáo, vào năm 326 Phật lịch (thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên), năm vị cao tăng người Lào là Phạ Maha Lattanathela, Pha Maha Chumlalattatnathela, Pha Maha Suvannappasathatthela, Phạ Maha Chunlaxuvannapasathatthela và Pha Maha Xangkhavixatthela sau khi du học tại Ấn Độ trở về, đã mang theo chiếc đầu gối của đức Phật.
Năm vị cao tăng này đến Mường Vientiane và thuyết phục Châu Mường là Chămthabuli Paxitthisac cho dựng That Luang để cất giữ xá lợi của Phật. Châu mường vui sướng nhận lời và cho xây dựng nên ngôi tháp Đại Phật Tích (That Luang).
Kiến Trúc Độc Đáo
Pha That Luang được xây dựng trong suốt ba năm (1563-1566) dưới triều vua Xetthathirat, trên nền của một ngôi chùa cổ. Đây là một trong những ngọn tháp lớn nhất của đất nước Lào, với diện tích đáy khoảng 90m x 90m, cao 45m.
Cấu trúc kiến trúc gồm:
Khối trung tâm: Có đế là một đài sen hình vuông với những cánh vàng nở tung ra bốn phía. Trên đài sen là một bệ cao, xây theo hình vuông với cấu trúc từng lớp, lớp dưới là những nấc vuông, càng lên cao càng nhỏ lại rồi phình ra, thành một gờ nổi lớn, làm thành giá tựa cho khối hình quả bầu thon thả ở trên.
Khối đỉnh: Miệng của quả bầu đỡ một tháp nhỏ, có đỉnh nhọn vút lên nền trời xanh thẳm. Toàn bộ khối trung tâm nhuộm một màu vàng rực rỡ. Theo truyền thuyết thì xưa kia khối này được lợp bằng vàng lá.
Nghệ Thuật Kiến Trúc Phật Giáo Khối nền: Được dựng trên một nền cao to, có bốn mặt cong như hình bán cầu, bề mặt trơn láng, phủ một màu trắng xoá. Bao quanh khối cong đó là 30 ngọn tháp nhỏ màu vàng có hình dáng tương tự như khối đỉnh bên trên.
Hồi lang: Bao quanh tháp là hồi lang vuông, có lan can bao bọc ở phía ngoài. Trên dãy lan can cao có 228 hình lá nhọn, giữa mỗi lá có một khám nhỏ, trong có đặt một pho tượng Phật đứng. Mỗi mặt lan can có trổ một ô cửa hình cánh cung, trên vòm có trang trí hình tháp nhọn.
Nghệ Thuật Kiến Trúc Phật Giáo
Ý Nghĩa Tôn Giáo Và Văn Hóa
Pha That Luang là mô hình tháp Phật giáo có nguồn gốc từ Ấn Độ, là hình ảnh tượng trưng cho ngọn núi Tu Di (Meru), mà đỉnh trung tâm chính là đỉnh thần sơn Meru. Các tháp nhỏ bao quanh là những vòng núi, những bậc tam cấp có hình thủy quái Maccara và rắn thần Naga là đại dương.
Theo quan niệm của Phật giáo Tiểu thừa, That Luang còn là hình ảnh của cõi Niết Bàn, mà những vị sư Phật giáo Tiểu thừa mường tượng ra khi thiền định. Ba vòng hồi lang của That Luang là hình ảnh của tam giới (dục giới, sắc giới và vô sắc giới), còn khối trung tâm chính là siêu thế giới – nơi giải thoát con người khỏi mọi khổ đau.
Lịch Sử Tái Thiết
Công trình này đã trải qua nhiều lần bị phá hủy và tái thiết. Năm 1828, Pha That Luang bị phá hủy trong cuộc xâm lược của người Thái. Đến năm 1930, công trình được người Pháp tái thiết và khôi phục nguyên trạng, trở thành biểu tượng quốc gia được in trên tiền giấy và quốc huy Lào.
Wat Xieng Thong: Viên Ngọc Quý Của Luang Prabang
Wat Xieng Thong (Temple of the Golden City) là một trong những ngôi chùa quan trọng và đẹp nhất ở Luang Prabang, được xây dựng vào năm 1559-1560 dưới sự bảo trợ của hoàng gia. Đây là nơi tổ chức lễ đăng quang của các vị vua Lào thời trung đại và là biểu tượng tâm linh của cố đô.
Kiến Trúc Đặc Sắc
Wat Xieng Thong mang đậm phong cách kiến trúc truyền thống của Lào với những đặc điểm nổi bật:
- Mái cong: Mái chùa uốn cong mềm mại, tạo nên đường nét uyển chuyển, thanh thoát
- Trang trí: Tường chùa được trang trí bằng những bức tranh tường kể lại tích Phật bằng nghệ thuật Moniac
- Sân vườn: Khuôn viên chùa rộng rãi, trồng nhiều cây xanh, tạo không gian thanh tịnh
Điểm đặc biệt của Wat Xieng Thong là “Cây Bồ Đề bằng vàng” – một tác phẩm nghệ thuật độc đáo được làm từ hàng ngàn mảnh thủy tinh và vàng lá, khắc họa hình ảnh cây Bồ Đề nơi Đức Phật thành đạo.
Giá Trị Lịch Sử
Ngôi chùa này không chỉ là nơi tu hành mà còn là trung tâm chính trị quan trọng của vương quốc Lan Xang. Các nghi lễ đăng quang của vua Lào đều được tổ chức tại đây, thể hiện mối quan hệ mật thiết giữa Phật giáo và quyền lực chính trị.
Wat Si Saket: Kho Tàng Tượng Phật
Wat Si Saket nằm trên đường Lan Xang ở Viêng Chăn, được xây dựng năm 1818 theo lệnh vua Anouvong (Sethathirath V). Đây là ngôi chùa cổ nhất ở Viêng Chăn và nổi tiếng với số lượng tượng Phật khổng lồ.
Kho Tàng Tượng Phật
Wat Si Saket là ngôi chùa có nhiều tượng Phật nhất Lào với con số chính xác là 6.840 tượng. Các tượng được đúc bằng đồng quý, một số pho được mạ vàng. Chất liệu làm nên những pho tượng ở đây rất đặc biệt, khác biệt so với loại đồng khác, nên vàng mạ vẫn còn được lưu giữ dù đã hơn 300 năm.
Điều đặc biệt là trong mỗi ô tháp nhỏ đều có 2 bức tượng bằng đồng được đúc rất tinh xảo. Vòng theo bờ tường bao quanh gian chính điện là hàng ngàn ô nhỏ, mỗi ô chứa 2 pho tượng phật nhỏ được đúc bằng loại đồng quý.
Dấu ẤN Chiến Tranh
Tuy nhiên, khi chiêm ngưỡng các tượng Phật tại đây, du khách không thể không xúc động trước hình ảnh những pho tượng bị mất đầu, mất tay chân. Những bức tượng không còn nguyên vẹn đó ẩn chứa thông điệp chuộng hòa bình của vương quốc này. Không giống các tượng ở thánh địa Mỹ Sơn, khi bỏ đất, người Chăm chặt đầu tượng Phật mang theo, các tượng Phật mất đầu hầu hết là do chiến tranh và được kẻ thù coi như chiến lợi phẩm có giá trị.
Sau khi hòa bình lập lại, dù xây chùa, đúc tượng mới nhưng những bức tượng bị đập phá đều được giữ nguyên hiện trạng và trưng bày trong chùa với ngụ ý nhắc nhở con cháu về sự phi nghĩa của chiến tranh.
Wat Visoun: Chùa Cổ Nhất Luang Prabang
Wat Visoun (còn gọi là Wat Visounarat) là ngôi chùa cổ nhất ở Luang Prabang, được xây dựng năm 1513 dưới triều vua Wisunarat (Visoun). Trước kia chùa bằng gỗ nhưng sau bị hỏa hoạn năm 1887 do quân Cờ Đen Trung Quốc.
Sau đó, chùa được tái thiết bằng gạch thành tháp (stupa) năm 1503 với các tượng Phật. Ngày nay, Wat Visoun là bảo tàng viện nghệ thuật tôn giáo (Museum of Religious Arts), nay là bảo tàng Phật giáo và hoàng gia.
Kiến Trúc Độc Đáo
Wat Visoun có kiến trúc tháp (stupa) độc đáo, khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống khác ở Lào. Tháp được xây dựng theo hình khối vuông, trên đỉnh có đặt các tượng Phật. Bốn mặt của tháp được trang trí bằng các phù điêu thể hiện các câu “Ba La Mật” (Paramita) bằng tiếng Pali.
Wat Mai: Kiến Trúc Năm Tầng Độc Nhất Vô Nhị
Wat Mai (còn gọi là Wat Mai Suwannaphumaham) là một trong những ngôi chùa đẹp nhất ở Luang Prabang, nổi tiếng với kiến trúc mái ngói năm tầng độc đáo. Chùa được xây dựng vào thế kỷ 18 và nằm gần Bảo tàng hoàng gia.
Mái Ngói Năm Tầng
Đặc điểm nổi bật nhất của Wat Mai là hệ thống mái ngói được thiết kế thành năm tầng, mỗi tầng đều được trang trí tinh xảo bằng các họa tiết chạm khắc truyền thống. Kiến trúc này hoàn toàn khác biệt so với các ngôi chùa khác ở Lào, thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa Lào và các nước láng giềng.
Tranh Tường Nghệ Thuật
Bên trong chùa, các bức tường được trang trí bằng những bức tranh tường kể lại cuộc đời của Đức Phật, các tích truyện Phật giáo và đời sống sinh hoạt của người dân Lào thời xưa. Các bức tranh được vẽ bằng kỹ thuật truyền thống, màu sắc hài hòa, đường nét tinh tế.
Ý Nghĩa Văn Hóa Và Tôn Giáo
Vai Trò Trong Đời Sống Tinh Thần
Nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào không chỉ là những công trình xây dựng đẹp mắt mà còn đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân. Mỗi ngôi chùa, tháp đều là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh của dân tộc.
Người Lào coi chùa là “ngôi nhà thứ hai”, là nơi để tâm hồn được thanh tịnh, tìm lại sự bình an giữa bộn bề cuộc sống. Vào mỗi buổi sáng sớm, hình ảnh các vị sư đi khất thực trên các con phố nhỏ已经成为 hình ảnh quen thuộc, thể hiện nét đẹp văn hóa và sự gắn kết giữa đạo và đời.
Giao Thoa Văn Hóa Đông – Tây
Trong quá trình hình thành và phát triển, nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào đã tiếp thu tinh hoa từ nhiều nền văn hóa khác nhau:
- Ảnh hưởng Ấn Độ: Thể hiện qua kiến trúc tháp stupa, các biểu tượng tôn giáo và triết lý Phật giáo
- Ảnh hưởng Khmer: Thể hiện qua các chi tiết trang trí, phù điêu và bố cục không gian
- Ảnh hưởng Thái Lan: Thể hiện qua kiểu dáng mái cong, màu sắc và kỹ thuật xây dựng
- Ảnh hưởng Pháp: Thể hiện qua phương pháp bảo tồn, tu sửa và một số yếu tố kiến trúc hiện đại
Sự giao thoa này đã tạo nên một phong cách kiến trúc độc đáo, vừa mang bản sắc dân tộc, vừa có hơi thở của thời đại.
Biểu Tượng Quốc Gia Và Du Lịch
Ngày nay, các công trình kiến trúc Phật giáo không chỉ là nơi tu hành mà còn là biểu tượng quốc gia và điểm đến du lịch hấp dẫn. Pha That Luang được in trên tiền giấy và quốc huy Lào, trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần dân tộc.
Các ngôi chùa như Wat Xieng Thong, Wat Si Saket, Wat Visoun… thu hút hàng triệu lượt khách du lịch mỗi năm, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước Lào thanh bình, hiếu khách đến với bạn bè quốc tế.
Bảo Tồn Và Phát Huy Giá Trị
Công Tác Bảo Tồn
Lào là một đất nước còn nhiều khó khăn về kinh tế, nhưng chính phủ và nhân dân Lào luôn ý thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn các di sản văn hóa. Các công trình kiến trúc Phật giáo đều được nhà nước quan tâm tu sửa, bảo dưỡng định kỳ.
Tuy nhiên, việc bảo tồn nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào đang đối mặt với nhiều thách thức:
- Thời tiết khắc nghiệt: Khí hậu nhiệt đới ẩm khiến các công trình dễ bị xuống cấp, hư hỏng
- Thiếu kinh phí: Việc tu sửa các công trình cổ cần chi phí lớn, trong khi ngân sách còn hạn chế
- Biến đổi khí hậu: Các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, đe dọa đến sự tồn tại của các di sản
Giải Pháp Bảo Tồn
Để bảo vệ và phát huy giá trị của nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp:
- Ứng dụng công nghệ hiện đại: Sử dụng các vật liệu mới, kỹ thuật mới để tu sửa, bảo dưỡng các công trình cổ
- Đào tạo nhân lực: Đào tạo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư có chuyên môn cao về bảo tồn di sản
- Huy động nguồn lực: Kêu gọi sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế, các nước bạn và cộng đồng doanh nghiệp
- Nâng cao nhận thức: Tuyên truyền, giáo dục cho người dân về tầm quan trọng của việc bảo vệ di sản văn hóa
Phát Triển Du Lịch
Phát triển du lịch là một trong những giải pháp hiệu quả để vừa bảo tồn, vừa phát huy giá trị của nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào. Tuy nhiên, cần có chiến lược phát triển bền vững, tránh tình trạng “du lịch hóa” quá mức, làm mất đi bản sắc văn hóa vốn có.
Các tour du lịch văn hóa tâm linh, du lịch trải nghiệm đời sống tu tập của các vị sư… đang ngày càng thu hút du khách quốc tế. Đây là cơ hội để quảng bá hình ảnh đất nước Lào, đồng thời tạo nguồn thu để tái đầu tư cho công tác bảo tồn.
Kết Luận: Hành Trình Khám Phá Tâm Linh Và Văn Hóa
Nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào là một di sản văn hóa vô giá, là kết tinh của trí tuệ, tâm hồn và bản sắc dân tộc Lào. Mỗi công trình kiến trúc không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là một cuốn sách sống về lịch sử, văn hóa và tâm linh của một dân tộc hiền hòa, yêu chuộng hòa bình.
Từ Pha That Luang uy nghi ở Viêng Chăn đến Wat Xieng Thong cổ kính ở Luang Prabang, từ Wat Si Saket với hàng ngàn tượng Phật đến Wat Visoun – ngôi chùa cổ nhất đất nước, mỗi công trình đều kể một câu chuyện riêng, mang một vẻ đẹp riêng, nhưng tất cả cùng hòa quyện tạo nên bản sắc riêng biệt cho nghệ thuật kiến trúc Phật giáo Lào.
Để tìm hiểu thêm các thông tin hữu ích khác, mời bạn tham khảo các bài viết trên chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 12, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
