Rằm tháng 7 (hay còn gọi là lễ Vu Lan) không chỉ là ngày lễ lớn trong năm của Phật giáo mà còn là truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của người Việt. Đây là thời điểm con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, báo hiếu tổ tiên và cúng chư僧. Tuy nhiên, lễ cúng này không phải là chuyện đơn giản, nó bao gồm nhiều nghi thức quan trọng từ cúng Phật, cúng thần linh, cúng gia tiên cho đến cúng chúng sinh. Hiểu được điều này, bài viết dưới đây sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, đầy đủ nhất về cách chuẩn bị mâm cúng Rằm tháng 7 cho người dân, giúp bạn thực hiện nghi lễ một cách trọn vẹn.
Những lưu ý quan trọng trước khi cúng
Mâm cúng Rằm tháng 7 thường được chia làm ba hoặc bốn mâm cúng khác nhau, tùy theo phong tục từng địa phương. Mâm cúng quan trọng nhất là mâm cúng Phật, tiếp đến là mâm cúng thần linh, gia tiên, và cuối cùng là cúng chúng sinh (cúng chay hay mặn đều được). Việc phân chia này không chỉ thể hiện sự thành kính mà còn giúp nghi lễ diễn ra đúng trình tự, không bị xáo trộn. Dưới đây là chi tiết các bước chuẩn bị cho từng mâm cúng.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Vật Cúng Chùa Và Quy Tắc ‘lên Nhau’ Ai Cũng Cần Biết
Mâm cúng Phật và thần linh
Đây là mâm cúng quan trọng nhất, được đặt ở vị trí cao ráo, trang nghiêm nhất trong nhà. Mâm cúng này thường là đồ chay, thể hiện sự thanh tịnh.
Các lễ vật cần chuẩn bị:
- Ngũ quả: Tùy theo từng vùng miền mà bạn có thể chọn 5 loại quả khác nhau. Người miền Bắc thường dùng chuối, ổi, táo, cam, lê; người miền Nam thì chuối, mãng cầu, na, xoài, sung… Quan trọng là quả phải tươi ngon, không dập nát.
- Hương hoa: 1 lư hương, 2 cây nến, 1 bó hoa tươi (hoa cúc, hoa sen, hoa huệ…).
- Xôi chè: 1 đĩa xôi (xôi gấc, xôi đỗ), 1 bát chè (chè trôi nước, chè đậu đen…).
- Nước uống: 1 ly nước lọc, 1 ly trà.
- Đèn, bát hương: Chuẩn bị 3 bát hương (một bát thờ Phật, một bát thờ thần linh, một bát thờ gia tiên).
Có thể bạn quan tâm: Người Chết Sau 49 Ngày Có Phải Cúng Không? Giải Đáp Chi Tiết
Mâm cúng gia tiên
Mâm cúng gia tiên thường được đặt ở bàn thờ tổ tiên trong nhà. Khác với mâm cúng Phật là đồ chay, mâm cúng gia tiên có thể là đồ mặn để thể hiện lòng thành mong tổ tiên phù hộ cho con cháu.
Các lễ vật thường thấy:
- Mâm cơm: Gồm 3 bát cơm, 3 đôi đũa, 3 cái bát úp, 1 chai rượu.
- Mâm xôi chè: Tùy theo tập quán của từng gia đình.
- Giò lợn: 1 đĩa giò hoặc 1 miếng thịt luộc.
- Trầu cau: 1 đĩa trầu têm cánh phượng, 1 quả cau.
- Hương hoa: 1 lư hương, 2 cây nến, 1 lọ hoa tươi.
- Nước: 3 hoặc 5 ly nước lọc.
Có thể bạn quan tâm: Nên Cúng Bánh Kem Cho Người Đã Khuất Không? Ý Nghĩa Và Những Điều Cần Biết
Mâm cúng chúng sinh (cúng cô hồn)
Mâm cúng này thường được đặt ở ngoài sân, trước cửa nhà hoặc nơi thoáng đãng. Đây là lễ cúng để bố thí cho các vong linh không có người thờ cúng, các cô hồn lang thang.
Lễ vật cúng chúng sinh:
- Mâm chay: Hoa quả, xôi chè, bánh kẹo.
- Mâm mặn: Gồm có: 1 miếng thịt quay, 1 con tôm luộc, 1 miếng trứng vịt luộc, 1 miếng đậu phụ rán.
- Tiền vàng: Gồm tiền âm phủ, quần áo âm phủ, vàng mã.
- Cháo trắng: 1 nồi cháo nhỏ.
- Nước: 1 ly nước, 1 ly rượu.
- Muối, gạo: 1 bát muối, 1 bát gạo.
Có thể bạn quan tâm: Người Chăm Có Cúng Thần Tài Không? Giải Đáp Chi Tiết Và Hướng Dẫn Cúng Đúng
Các bài văn khấn quan trọng
Việc đọc bài văn khấn là khâu không thể thiếu, giúp bạn truyền tải lòng thành đến các bậc thần linh, gia tiên. Văn khấn Rằm tháng 7 thường được chia làm 3 bài khấn riêng: Khấn Phật, Khấn thần linh – gia tiên, và Khấn chúng sinh. Bạn nên chuẩn bị sẵn các bài này trong tay để đọc cho đúng.
Văn khấn Phật
Bài văn khấn này thường được đọc đầu tiên để cảm tạ công đức của chư Phật, mong cầu quốc thái dân an, gia đạo bình yên.
Văn khấn thần linh và gia tiên
Đây là bài văn khấn để cáo lễ với thần linh thổ địa và cầu xin tổ tiên phù hộ cho con cháu làm ăn tấn tới, gia đình ấm no, tránh được những điều dữ.
Văn khấn chúng sinh
Bài văn khấn này được đọc khi cúng cô hồn, với nội dung chủ yếu là cầu xin cho các vong linh được siêu thoát, không quấy phá gia đình, đồng thời bố thí cho họ một ít của cải, tiền bạc.
Những kiêng kỵ và lưu ý khi cúng Rằm tháng 7
Để lễ cúng được trọn vẹn, bạn cần lưu ý một số điều sau đây:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào ban ngày, tốt nhất là vào sáng hoặc trưa. Tránh cúng vào ban đêm vì theo quan niệm dân gian, sau 18h là thời điểm các vong linh, ma quỷ hoạt động mạnh, cúng vào lúc này dễ招惹 (chiêu mời) những điều không hay.
- Nghi thức cúng: Khi cúng xong, không nên vội vàng dọn dẹp ngay. Hãy để hương cháy gần hết rồi mới dọn.
- Đồ cúng: Không nên để các loại hoa quả, thức ăn đã cúng bị chim chuột đụng vào, vừa mất vệ sinh lại không tốt.
- Nghi lễ cúng chúng sinh: Khi cúng cô hồn, không nên tranh cãi, to tiếng. Sau khi cúng xong, vãi gạo và muối ra xa để đuổi các vong linh đi, không nên dùng chân dẫm lên chúng.
Việc chuẩn bị mâm cúng Rằm tháng 7 tuy có phần cầu kỳ nhưng thể hiện được lòng hiếu thảo và sự thành kính của con cháu đối với tổ tiên và các đấng siêu nhiên. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn có được cái nhìn tổng quan và chi tiết nhất để chuẩn bị cho ngày lễ Vu Lan sắp tới.
Ngoài những thông tin về văn hóa, tín ngưỡng, bạn đọc có thể tham khảo thêm nhiều kiến thức bổ ích khác về mọi mặt của đời sống tại chuaphatanlongthanh.com. Chúc bạn và gia đình có một mùa Vu Lan an lành và ấm áp.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
