Việc thờ cúng liệt sỹ không chỉ là một hành động thể hiện lòng biết ơn, tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, mà còn là truyền thống “uống nước nhớ nguồn” cao đẹp của dân tộc Việt Nam. Để ghi nhận và động viên tinh thần này, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách, quy định cụ thể về chế độ ưu đãi dành cho những người trực tiếp thờ cúng liệt sỹ. Những chính sách này không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn là sự ghi nhận về mặt tinh thần, giúp các gia đình liệt sỹ an tâm hơn trong cuộc sống.
Hiểu rõ về các quyền lợi này là vô cùng quan trọng, giúp người thân của liệt sỹ thực hiện đúng các quy định pháp luật và hưởng các ưu đãi xứng đáng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết và toàn diện nhất về vấn đề này.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Loại Trái Cây Cúng Xây Nhà Mang Ý Nghĩa Phong Thủy Tốt Lành
Tổng quan về người thờ cúng liệt sỹ
Người thờ cúng liệt sỹ thường là những người thân trong gia đình như cha mẹ, vợ/chồng, con cái hoặc người trực tiếp chăm sóc phần mộ, hương khói cho liệt sỹ. Theo quy định của pháp luật hiện hành, chế độ ưu đãi đối với người thờ cúng liệt sỹ được quy định chủ yếu tại Luật Người có công với cách mạng năm 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 31/2022/NĐ-CP, Thông tư 04/2022/TT-BLĐTBXH.
Về bản chất, chính sách ưu đãi này được chia làm hai loại chính: ưu đãi về vật chất (tiền trợ cấp, phụ cấp) và ưu đãi về tinh thần, dịch vụ xã hội. Đối tượng thụ hưởng chính là gia đình liệt sỹ và người thờ cúng liệt sỹ có tên trong danh sách được cơ quan Nhà nước công nhận. Hiện nay, quy trình xác nhận người thờ cúng liệt sỹ cũng được quy định rõ ràng để đảm bảo quyền lợi cho công dân.
Các chế độ ưu đãi về vật chất
Chế độ ưu đãi về vật chất là nội dung được quan tâm nhiều nhất. Dưới đây là các khoản trợ cấp và phụ cấp mà người thờ cúng liệt sỹ có thể được hưởng:
Trợ cấp tuất hằng năm
Đây là chế độ ưu đãi truyền thống, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với gia đình liệt sỹ. Theo quy định tại Nghị định 31/2022/NĐ-CP, mức trợ cấp tuất hằng năm cho gia đình liệt sỹ được điều chỉnh tăng so với trước đây.
- Đối tượng: Gia đình liệt sỹ (bao gồm cha, mẹ đẻ; cha, mẹ nuôi hợp pháp; vợ hoặc chồng; con đẻ của liệt sỹ).
- Mức hưởng: Mức trợ cấp tuất hằng năm hiện nay được tính toán dựa trên mức lương cơ sở hoặc mức lương tối thiểu chung. Cụ thể, mức trợ cấp tuất hằng năm cho một liệt sỹ hiện nay là 1.810.000 đồng/tháng (tính theo mức lương cơ sở 1.800.000 đồng/tháng từ ngày 01/7/2023). Tuy nhiên, mức này có thể thay đổi tùy theo từng năm và theo quy định của từng địa phương.
- Điều kiện: Gia đình liệt sỹ phải còn đủ điều kiện về thời gian thờ cúng (thường là từ 5 năm trở lên đối với liệt sỹ hy sinh từ sau ngày giải phóng, hoặc theo quy định riêng đối với liệt sỹ hy sinh trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc).
Hỗ trợ mai táng phí
Khi người thờ cúng liệt sỹ qua đời, gia đình sẽ được hỗ trợ mai táng phí. Đây là chế độ ưu đãi đặc thù, thể hiện sự chia sẻ khó khăn với gia đình liệt sỹ.
- Mức hỗ trợ: Theo quy định hiện hành, mức hỗ trợ mai táng phí cho người thờ cúng liệt sỹ là 10.000.000 đồng (mười triệu đồng).
- Điều kiện: Người thờ cúng liệt sỹ phải là cha, mẹ đẻ; cha, mẹ nuôi hợp pháp; vợ hoặc chồng; con đẻ của liệt sỹ và đã được cơ quan Nhà nước công nhận là người thờ cúng liệt sỹ.
Hỗ trợ mai táng phí đối với liệt sỹ
Ngoài ra, khi liệt sỹ hy sinh, gia đình cũng được hỗ trợ mai táng phí. Mức hỗ trợ này hiện nay là 10.000.000 đồng (từ ngày 01/7/2023). Mức hỗ trợ này được áp dụng chung cho tất cả liệt sỹ.
Chế độ ưu đãi về giáo dục, đào tạo
Con của liệt sỹ (con đẻ) được hưởng chế độ ưu đãi đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục. Đây là chính sách quan trọng để đảm bảo thế hệ sau được phát triển toàn diện.
- Hỗ trợ học tập: Con của liệt sỹ được hưởng chế độ miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.
- Ưu tiên trong tuyển sinh: Con của liệt sỹ được ưu tiên trong các kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng, trung cấp theo quy định của pháp luật (ví dụ: được cộng điểm ưu tiên, xét tuyển thẳng vào các trường học).
Chế độ ưu đãi về y tế
Người thờ cúng liệt sỹ (cha, mẹ, vợ/chồng, con liệt sỹ) được cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) miễn phí hoặc được hỗ trợ mức đóng BHYT.
Có thể bạn quan tâm: Tín Ngưỡng Thờ Cúng Hùng Vương: Giá Trị Cốt Lõi Và Sức Sống Văn Hóa Dân Tộc
- Thẻ BHYT miễn phí: Cha, mẹ đẻ; cha, mẹ nuôi hợp pháp; vợ hoặc chồng; con đẻ của liệt sỹ được cấp thẻ BHYT miễn phí.
- Mức hỗ trợ: Nhà nước hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho đối tượng này. Điều này giúp người thờ cúng liệt sỹ được khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế tuyến trung ương, tỉnh, huyện và xã theo đúng quy định.
Hỗ trợ nhà ở
Đối với gia đình liệt sỹ có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở, Nhà nước có chính sách hỗ trợ xây dựng nhà ở theo Quyết định 22/2013/QĐ-TTg (đã được sửa đổi, bổ sung) hoặc các chính sách khác tại địa phương.
- Mức hỗ trợ: Mức hỗ trợ tùy thuộc vào từng thời điểm và từng địa phương, thường dao động từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng cho mỗi hộ gia đình.
- Điều kiện: Gia đình liệt sỹ phải thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo hoặc có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở.
Hỗ trợ vay vốn sản xuất, kinh doanh
Gia đình liệt sỹ được ưu tiên vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển sản xuất, kinh doanh.
- Mức vay: Mức vay tối đa theo quy định của Ngân hàng Chính sách xã hội tại từng thời điểm.
- Lãi suất: Lãi suất ưu đãi, thấp hơn lãi suất thị trường.
Các chế độ ưu đãi về tinh thần và dịch vụ xã hội
Bên cạnh các chế độ ưu đãi về vật chất, người thờ cúng liệt sỹ còn được hưởng nhiều ưu đãi về tinh thần và dịch vụ xã hội.
Tham quan, nghỉ dưỡng
Người thờ cúng liệt sỹ (cha, mẹ, vợ/chồng, con liệt sỹ) được hưởng chế độ tham quan, nghỉ dưỡng hằng năm.
- Mức hỗ trợ: Nhà nước hỗ trợ kinh phí tham quan, nghỉ dưỡng. Mức hỗ trợ hiện nay là 1.500.000 đồng/người/năm (từ ngày 01/7/2023). Số tiền này được chi trả trực tiếp cho người thụ hưởng để tự tổ chức tham quan, nghỉ dưỡng.
- Điều kiện: Người thờ cúng liệt sỹ phải còn sống và đủ điều kiện theo quy định.
Hỗ trợ vé xe, vé tàu
Người thờ cúng liệt sỹ được hỗ trợ vé xe, vé tàu khi đi tham quan, nghỉ dưỡng hoặc đi khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế tuyến trung ương.
- Mức hỗ trợ: Hỗ trợ 100% giá vé xe, vé tàu theo tuyến đường đi (từ nơi ở đến nơi tham quan, nghỉ dưỡng hoặc cơ sở y tế).
- Điều kiện: Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
Thăm viếng, thắp hương tại nghĩa trang
Vào các ngày lễ, tết (như ngày Thương binh – Liệt sỹ 27/7), người thờ cúng liệt sỹ được hỗ trợ kinh phí để đi thăm viếng, thắp hương tại các nghĩa trang liệt sỹ.
- Mức hỗ trợ: Kinh phí hỗ trợ tùy thuộc vào từng địa phương và từng năm, thường được chi trả trực tiếp cho người thụ hưởng.
Hỗ trợ vé tham quan, vé xem phim
Người thờ cúng liệt sỹ được miễn hoặc giảm giá vé tham quan tại các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh; giảm giá vé xem phim tại các rạp chiếu phim trong nước.
- Mức hỗ trợ: Miễn 100% hoặc giảm giá tùy theo từng cơ sở.
Hỗ trợ vé xem bóng đá, thể thao
Người thờ cúng liệt sỹ được ưu tiên mua vé xem các sự kiện thể thao, văn hóa nghệ thuật do Nhà nước tổ chức.
- Mức hỗ trợ: Ưu tiên mua vé với giá ưu đãi hoặc miễn phí vé vào cửa.
Hỗ trợ vé tàu hỏa, vé máy bay
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Dịch Vụ Đồ Cúng Tâm Linh Uy Tín, Chất Lượng Nhất Hiện Nay
Người thờ cúng liệt sỹ được hỗ trợ vé tàu hỏa, vé máy bay khi đi tham quan, nghỉ dưỡng hoặc đi khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế tuyến trung ương.
- Mức hỗ trợ: Hỗ trợ 100% giá vé (từ ngày 01/7/2023, mức hỗ trợ vé máy bay tối đa là 2.000.000 đồng/người/lần).
Hỗ trợ vé xe buýt
Người thờ cúng liệt sỹ được miễn hoặc giảm giá vé xe buýt tại các đô thị.
- Mức hỗ trợ: Miễn 100% hoặc giảm giá tùy theo từng địa phương.
Hỗ trợ vé xem phim, tham quan tại các cơ sở văn hóa
Người thờ cúng liệt sỹ được miễn hoặc giảm giá vé tham quan tại các bảo tàng, nhà trưng bày, thư viện; giảm giá vé xem phim tại các rạp chiếu phim trong nước.
- Mức hỗ trợ: Miễn 100% hoặc giảm giá tùy theo từng cơ sở.
Hỗ trợ vé xem bóng đá, thể thao
Người thờ cúng liệt sỹ được ưu tiên mua vé xem các sự kiện thể thao, văn hóa nghệ thuật do Nhà nước tổ chức.
- Mức hỗ trợ: Ưu tiên mua vé với giá ưu đãi hoặc miễn phí vé vào cửa.
Hỗ trợ vé tàu hỏa, vé máy bay
Người thờ cúng liệt sỹ được hỗ trợ vé tàu hỏa, vé máy bay khi đi tham quan, nghỉ dưỡng hoặc đi khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế tuyến trung ương.
- Mức hỗ trợ: Hỗ trợ 100% giá vé (từ ngày 01/7/2023, mức hỗ trợ vé máy bay tối đa là 2.000.000 đồng/người/lần).
Hỗ trợ vé xe buýt
Người thờ cúng liệt sỹ được miễn hoặc giảm giá vé xe buýt tại các đô thị.
- Mức hỗ trợ: Miễn 100% hoặc giảm giá tùy theo từng địa phương.
Quy trình và thủ tục xác nhận người thờ cúng liệt sỹ
Để được hưởng các chế độ ưu đãi nêu trên, người thờ cúng liệt sỹ cần thực hiện quy trình xác nhận theo quy định của pháp luật. Quy trình này bao gồm các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Người thờ cúng liệt sỹ cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ, bao gồm các giấy tờ sau:
- Đơn xin xác nhận người thờ cúng liệt sỹ (theo mẫu quy định của UBND cấp xã).
- Giấy chứng tử của liệt sỹ (bản sao có chứng thực).
- Giấy chứng minh nhân dân/Căn cước công dân của người xin xác nhận (bản sao có chứng thực).
- Sổ hộ khẩu của người xin xác nhận (bản sao có chứng thực).
- Giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp (bản sao có chứng thực). Ví dụ: Giấy khai sinh, giấy chứng nhận nuôi con nuôi, giấy xác nhận của UBND cấp xã về quan hệ huyết thống.
- Giấy tờ chứng minh việc thờ cúng liệt sỹ (nếu có). Ví dụ: Giấy xác nhận của UBND cấp xã về việc thờ cúng liệt sỹ tại địa phương.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Người thờ cúng liệt sỹ nộp hồ sơ tại UBND cấp xã (phường, thị trấn) nơi người xin xác nhận đang thường trú hoặc tạm trú.
- Thời hạn tiếp nhận hồ sơ: Trong giờ làm việc hành chính theo quy định của UBND cấp xã.
- Cách thức nộp: Nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của UBND cấp xã hoặc nộp trực tuyến (nếu có).
Bước 3: Xử lý hồ sơ
UBND cấp xã có trách nhiệm xem xét, xác minh hồ sơ và tiến hành các bước sau:
- Thời hạn xử lý: Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, UBND cấp xã phải hoàn thành việc xác minh và lập danh sách đề nghị xác nhận người thờ cúng liệt sỹ.
- Nội dung xác minh: Xác minh quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp và việc thờ cúng liệt sỹ của người xin xác nhận.
- Kết quả: UBND cấp xã gửi danh sách đề nghị xác nhận người thờ cúng liệt sỹ lên UBND cấp huyện.
Bước 4: Xác nhận và cấp giấy chứng nhận
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Bài Cúng Cửu Huyền Và Văn Khấn Hằng Ngày Chuẩn Phong Tục Việt
UBND cấp huyện có trách nhiệm xem xét, xác nhận và cấp giấy chứng nhận người thờ cúng liệt sỹ.
- Thời hạn cấp giấy chứng nhận: Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ danh sách hợp lệ từ UBND cấp xã, UBND cấp huyện phải cấp giấy chứng nhận cho người thờ cúng liệt sỹ.
- Giấy chứng nhận: Giấy chứng nhận người thờ cúng liệt sỹ là giấy tờ hợp pháp để người thụ hưởng thực hiện các chế độ ưu đãi theo quy định.
Các lưu ý quan trọng
Khi thực hiện các thủ tục và hưởng các chế độ ưu đãi, người thờ cúng liệt sỹ cần lưu ý một số điểm sau:
Thời gian thờ cúng
Để được xác nhận là người thờ cúng liệt sỹ, người xin xác nhận phải thờ cúng liệt sỹ từ 5 năm trở lên (tính từ ngày liệt sỹ hy sinh hoặc từ ngày có Quyết định công nhận liệt sỹ). Riêng đối với liệt sỹ hy sinh trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc từ trước năm 1975, thời gian thờ cúng được tính từ ngày liệt sỹ hy sinh hoặc từ ngày có Quyết định công nhận liệt sỹ.
Quyền lợi của người thờ cúng liệt sỹ
Người thờ cúng liệt sỹ được hưởng các chế độ ưu đãi như đã nêu ở trên. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số chế độ ưu đãi chỉ được hưởng một lần (như hỗ trợ mai táng phí) hoặc chỉ được hưởng trong một khoảng thời gian nhất định (như hỗ trợ tham quan, nghỉ dưỡng hằng năm).
Trách nhiệm của người thờ cúng liệt sỹ
Người thờ cúng liệt sỹ có trách nhiệm bảo quản, giữ gìn phần mộ, hương khói cho liệt sỹ. Nếu người thờ cúng liệt sỹ không thực hiện đúng trách nhiệm này, cơ quan Nhà nước có thể thu hồi giấy chứng nhận và chấm dứt các chế độ ưu đãi.
Cập nhật thông tin
Chế độ ưu đãi đối với người thờ cúng liệt sỹ có thể thay đổi theo từng thời điểm và theo quy định của từng địa phương. Do đó, người thờ cúng liệt sỹ cần thường xuyên cập nhật thông tin từ các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (như UBND cấp xã, cấp huyện, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội) để đảm bảo hưởng đúng và đầy đủ các chế độ ưu đãi.
Tham khảo thông tin từ các nguồn uy tín
Để có thông tin chính xác và đầy đủ, người thờ cúng liệt sỹ nên tham khảo thông tin từ các nguồn uy tín như:
- Cổng thông tin điện tử của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội: http://www.molisa.gov.vn
- Cổng thông tin điện tử của UBND các cấp: http://www.ubnd.gov.vn
- Trang tin tức tổng hợp uy tín: chuaphatanlongthanh.com
Kết luận
Chế độ ưu đãi đối với người thờ cúng liệt sỹ là một chính sách quan trọng và ý nghĩa của Đảng và Nhà nước ta, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Các chế độ ưu đãi này không chỉ mang lại lợi ích vật chất mà còn là sự ghi nhận, động viên tinh thần to lớn đối với những người đã hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và những người thân yêu của họ.
Việc tìm hiểu và thực hiện đúng các quy định về chế độ ưu đãi sẽ giúp người thờ cúng liệt sỹ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và gia đình. Hy vọng những thông tin chi tiết trong bài viết này sẽ giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và chính xác nhất về vấn đề này. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, bạn đọc nên liên hệ trực tiếp với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để được giải đáp và hướng dẫn cụ thể.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
