Chùa Liên Phái (Liên Tôn) là một trong những ngôi chùa cổ kính và linh thiêng bậc nhất tại Hà Nội, tọa lạc tại số 180 phố Bạch Mai, phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng. Không chỉ là trung tâm tu học Phật pháp, chùa còn là một di tích lịch sử văn hóa quan trọng, mang đậm dấu ấn của Phật giáo Đại thừa và tông phái Liên Tôn. Với hơn ba thế kỷ tồn tại, Chùa Liên Phái đã chứng kiến biết bao thăng trầm của lịch sử, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính, thanh tịnh và những giá trị tâm linh sâu sắc. Bài viết này sẽ đưa bạn đi khám phá toàn diện về ngôi chùa đặc biệt này, từ lịch sử hình thành, kiến trúc độc đáo, các hoạt động Phật sự đến những kinh nghiệm tham quan hữu ích.
Có thể bạn quan tâm: Phật A Di Đà Tiếp Dẫn Chúng Sanh: Ý Nghĩa, Biểu Tượng Và Giá Trị Trong Đời Sống Tín Ngưỡng
Hành Trình Lịch Sử Của Chùa Liên Phái
Nguồn Gốc và Sáng Tổ
Chùa Liên Phái (Liên Tôn) gắn liền với tên tuổi của một nhân vật lịch sử đặc biệt: Thiền sư Trí Hải, húy là Tống, tự Liên Tôn. Ngài không phải là một vị cao tăng bình thường, mà chính là hoàng tử thứ sáu của vua Lê Dụ Tông. Cuộc đời ngài là một tấm gương về sự giác ngộ và dấn thân vì đạo pháp.
Vốn là hoàng tử sống trong nhung lụa, nhưng thiền sư Trí Hải lại có duyên sâu đậm với Phật pháp từ khi còn rất trẻ. Nhận thấy vô thường của thế sự và mong muốn tìm cầu chân lý giải thoát, ngài đã từ bỏ ngai vàng, địa vị cao sang để xuất gia tu hành. Hành trình tu tập gian khổ của ngài đã dẫn đến sự khai sáng một tông phái mới trong Phật giáo Đại thừa tại Việt Nam, đó là Tông phái Liên Tôn. Thiền sư Trí Hải chính là vị Tổ sư khai sáng, hay còn gọi là Tổ thứ nhất của tông phái này.
Để làm nơi truyền bá đạo pháp và tu tập cho môn đồ, thiền sư Trí Hải đã cho xây dựng ngôi chùa tại khu vực Bạch Mai (nay thuộc quận Hai Bà Trưng). Vì để tưởng nhớ và tôn vinh công đức của vị Tổ sư, ngôi chùa được đặt tên là Liên Phái hay Liên Tôn, mang ý nghĩa là nơi phát tích của tông phái Liên Tôn.
Vị Trí Trong Tứ Trấn Kinh Kỳ
Chùa Liên Phái không chỉ là một ngôi chùa đơn lẻ, mà còn được biết đến là một trong Tứ Trấn của Kinh thành Thăng Long xưa. Tứ Trấn là bốn ngôi chùa lớn được xây dựng ở bốn hướng của kinh thành, nhằm mục đích trấn giữ đất nước, bảo vệ kinh đô khỏi tà ma, dịch bệnh và thiên tai, đồng thời cũng là trung tâm tâm linh, văn hóa cho nhân dân bốn phương.
Vị trí của Chùa Liên Phái nằm ở hướng Nam kinh thành, đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tín ngưỡng và phòng vệ tâm linh của người xưa. Điều này càng làm tăng thêm giá trị lịch sử và tầm vóc của ngôi chùa trong dòng chảy văn hóa Thăng Long – Hà Nội.
Hành Trình Ba Thế Kỷ
Từ khi được khai sáng vào khoảng thế kỷ 18, Chùa Liên Phái đã trải qua hơn 300 năm lịch sử. Trong suốt chiều dài thời gian đó, ngôi chùa đã chứng kiến biết bao biến cố của dân tộc: từ thời kỳ phong kiến, đến các cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, cho đến thời bình yên xây dựng đất nước ngày nay.
Qua thời gian, chùa đã được trùng tu, mở rộng nhiều lần để đáp ứng nhu cầu tu học và sinh hoạt của tăng ni, Phật tử. Tuy nhiên, các đợt trùng tu đều được thực hiện một cách cẩn trọng, giữ gìn những nét kiến trúc cổ xưa và giá trị văn hóa cốt lõi. Nhờ vậy, đến ngày nay, Chùa Liên Phái vẫn hiện lên với một vẻ đẹp uy nghi, cổ kính, tách biệt hoàn toàn với nhịp sống hiện đại xung quanh.
Có thể bạn quan tâm: Phật Bao Nhiêu Tuổi: Hành Trình Giác Ngộ Và Tuổi Thọ Của Đức Phật Thích Ca
Giá Trị Là Một Di Tích Lịch Sử Văn Hóa Quốc Gia
Với bề dày lịch sử và những đóng góp to lớn cho Phật giáo và văn hóa dân tộc, Chùa Liên Phái đã được công nhận là một Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của cộng đồng Phật tử mà còn là niềm tự hào chung của người dân quận Hai Bà Trưng và thủ đô Hà Nội.
Chùa không chỉ là nơi thờ tự, tu hành mà còn là một “bảo tàng sống” lưu giữ nhiều hiện vật quý giá như bia đá, chuông đồng, hoành phi, câu đối có niên đại hàng trăm năm. Những hiện vật này là minh chứng hùng hồn cho sự phát triển của Phật giáo Đại thừa, tông phái Liên Tôn và nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc truyền thống Việt Nam.
Tìm Hiểu Kiến Trúc Truyền Thống
Ấn Tượng Đầu Tiên: Cổng Tam Quan
Mọi hành trình chiêm bái tại Chùa Liên Phái đều bắt đầu từ cổng Tam Quan. Cổng Tam Quan là hình ảnh biểu tượng quen thuộc của các ngôi chùa Việt Nam, mang ý nghĩa “ba cửa giải thoát”: Không, Vô tướng, Vô nguyện. Cổng Tam Quan của Chùa Liên Phái được xây dựng kiên cố, đồ sộ, thể hiện được vẻ uy nghi của một ngôi danh lam cổ kính.
Kiến trúc cổng mang đậm phong cách truyền thống miền Bắc với mái cong hình mũi thuyền, hai tầng mái chồng diêm. Các họa tiết trang trí được chạm khắc tinh xảo trên gỗ và đá, thể hiện trình độ điêu luyện của các nghệ nhân xưa. Hai bên cổng thường treo những cặp câu đối bằng gỗ sơn son thếp vàng, nội dung ca ngợi công đức Phật, ca ngợi đạo lý từ bi, trí tuệ của Phật pháp.
Đi qua cổng Tam Quan, như thể bạn đang bước từ thế giới trần tục ồn ào vào một cõi giới thanh tịnh, an lành. Đây là một trải nghiệm tâm linh rất đặc biệt, khiến lòng người chợt trở nên nhẹ nhõm, khoan khoái.
Không Gian Khuôn Viên Rộng Rãi
Bước vào khuôn viên chùa, điều đầu tiên đập vào mắt du khách là một không gian rộng lớn, thoáng đãng và cực kỳ xanh mát. Chùa Liên Phái may mắn拥有 một khuôn viên rộng rãi hiếm có giữa lòng phố thị đông đúc. Hàng chục cây cổ thụ lớn tuổi được trồng ngay hàng thẳng lối, tỏa bóng mát rượi quanh năm. Những tán cây cao vút như những chiếc ô khổng lồ che chắn bụi trần, tạo nên một bầu không khí trong lành, dễ chịu.
Giữa sân chùa, đôi khi bạn sẽ bắt gặp những chú chim bồ câu trắng thanh nhàn kiếm ăn, hay những chú mèo chùa nằm phơi nắng. Tất cả tạo nên một bức tranh thiên nhiên hài hòa, yên bình, khiến lòng người cảm thấy thư thái lạ thường. Không gian này là nơi lý tưởng để bạn tản bộ, thiền hành, hay đơn giản chỉ là ngồi lặng yên để lắng nghe tiếng gió thổi qua kẽ lá, tiếng chuông chùa văng vẳng nơi xa.
Đại Hùng Bảo Điện – Trái Tim Của Chùa
Đại Hùng Bảo Điện là công trình kiến trúc chính, là trái tim và cũng là linh hồn của Chùa Liên Phái. Đây là nơi thiêng liêng nhất, dùng để thờ Phật và là nơi diễn ra các buổi lễ, khóa tu lớn trong năm.
Kiến trúc Đại Hùng Bảo Điện được xây dựng theo kiểu “chồng diêm, tám mái”, một kiểu kiến trúc cung đình, đình chùa đặc trưng của Việt Nam thời phong kiến. Mái ngói âm dương được lợp gọn gàng, cong vút lên như những cánh chim đang bay về cõi Phật. Hệ thống vì kèo gỗ lim được chạm khắc hoa văn rồng phượng, hoa sen, mây trời rất công phu và tinh xảo, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật kiến trúc và mỹ thuật điêu khắc.
Bên trong điện thờ, ánh sáng thường được điều chỉnh vừa phải, tạo cảm giác ấm cúng và thiêng liêng. Không khí thoang thoảng mùi hương trầm thanh khiết. Tại chính giữa, đặt các pho tượng Phật bằng gỗ, đồng hoặc đất sét được sơn son thếp vàng, được chạm khắc với vẻ mặt từ bi, an nhiên, đầy trí tuệ. Những pho tượng này không chỉ là biểu tượng của đức Phật mà còn là biểu tượng của sự giác ngộ, từ bi và giải thoát.
Hai bên hông điện thờ thường thờ Bồ Tát (như Quan Thế Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát) và các vị Hộ Pháp. Mỗi pho tượng, mỗi chi tiết trang trí trong Đại Hùng Bảo Điện đều mang một ý nghĩa giáo lý sâu sắc, nhằm nhắc nhở con người hướng về điều thiện, sống có đạo đức và tâm từ bi.
Nhà Tổ – Nơi Tưởng Niệm Các Bậc Tiền Bối
Một công trình kiến trúc quan trọng khác tại Chùa Liên Phái là Nhà Tổ. Đây là nơi dành riêng để thờ cúng các vị Tổ sư, các bậc tiền bối có công khai sơn, trụ trì và hoằng dương Phật pháp tại chùa qua các thời kỳ.
Đặc biệt, trong Nhà Tổ, có bài vị và hình ảnh của Tổ sư Liên Tôn – vị khai sơn của tông phái và cũng là người sáng lập ngôi chùa. Việc thờ cúng Tổ sư không chỉ là nét đẹp truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam mà còn là cách để các thế hệ đệ tử tiếp nối, ghi nhớ công ơn và noi theo hạnh nguyện của các ngài.
Không khí trong Nhà Tổ thường trang nghiêm, trầm mặc hơn so với Đại Hùng Bảo Điện. Đến đây, du khách và Phật tử có thể thắp một nén hương, dâng nụ hoa để tưởng niệm, tri ân các vị Tổ sư, đồng thời cũng là dịp để tự nhắc nhở bản thân sống có gốc có nguồn, biết ơn và đền đáp công ơn.
Hệ Thống Tháp Mộ – Dấu Ấn Cổ Kính
Một trong những điểm đặc biệt và hiếm có tại Chùa Liên Phái là hệ thống tháp mộ của các vị Tổ sư, các vị sư trụ trì qua các đời. Những ngọn tháp này thường được xây dựng bằng gạch nung và đá, có kiến trúc hình bát giác hoặc vuông, gồm nhiều tầng, mỗi tầng tượng trưng cho một cảnh giới trong Phật giáo.
Tháp mộ Tổ sư Liên Tôn là ngọn tháp cổ kính và uy nghi nhất. Tháp được xây dựng công phu, trên thân tháp có khắc những dòng chữ Hán Nôm ghi lại tiểu sử, công đức của ngài. Những ngọn tháp mộ không chỉ là nơi安奉 nhục thân của các vị cao tăng mà còn là biểu tượng cho sự giải thoát, giác ngộ viên mãn của các ngài sau một đời tu tập.
Hệ thống tháp mộ là một minh chứng sống động cho lịch sử lâu đời của Chùa Liên Phái và tông phái Liên Tôn. Đối với các nhà nghiên cứu, đây là những tư liệu quý giá; còn đối với Phật tử và du khách, đây là nơi để chiêm bái, kính ngưỡng và cảm nhận chiều sâu tâm linh của Phật giáo.
Có thể bạn quan tâm: Phật A Di Đà: Tiểu Sử, Ý Nghĩa Và Niệm Danh Hiệu
Nghệ Thuật Trang Trí Và Vật Giữ
Kiến trúc của Chùa Liên Phái không chỉ đẹp ở kết cấu mà còn đẹp ở sự tinh tế của nghệ thuật trang trí. Những họa tiết được chạm khắc trên vì kèo, cột gỗ, cửa võng, bao gồm các đề tài quen thuộc như: hoa sen (biểu tượng của sự thanh khiết, giác ngộ), rồng phượng (biểu tượng của uy quyền, may mắn), mây trời, sóng nước… Tất cả đều được các nghệ nhân xưa khắc họa một cách sinh động, uyển chuyển, thể hiện trình độ nghệ thuật đỉnh cao.
Ngoài ra, chùa còn lưu giữ nhiều vật báu có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao như:
- Chuông đồng: Thường được treo ở gác钟 hoặc nhà鐘, tiếng钟 mỗi khi vang lên đều thanh tịnh, uy nghiêm, có tác dụng cảnh tỉnh chúng sinh, nhắc nhở mọi người tỉnh thức trước vô thường.
- Bia đá: Trên bia đá thường khắc ghi những sử liệu về việc xây dựng, trùng tu chùa, công đức của các vị sư tổ, các mạnh thường quân… Đây là những tư liệu quý để tra cứu lịch sử.
- Hoành phi, câu đối: Được viết bằng chữ Hán Nôm, nội dung ca ngợi công đức Phật, răn dạy đạo lý làm người, giữ gìn giới luật. Các bức hoành phi thường được sơn son thếp vàng, treo trang trọng trên cao.
Ý Nghĩa Văn Hóa Và Tôn Giáo
Chùa Là Một Trung Tâm Của Tông Phái Liên Tôn
Chùa Liên Phái không chỉ là một ngôi chùa đơn lẻ, mà là cái nôi và cũng là trung tâm của Tông phái Liên Tôn. Tông phái này là một trong những tông phái quan trọng của Phật giáo Đại thừa tại Việt Nam, được hình thành và phát triển dựa trên nền tảng tư tưởng và hạnh nguyện tu hành của Tổ sư Liên Tôn.
Sự ra đời của tông phái Liên Tôn đã góp phần làm phong phú thêm diện mạo của Phật giáo Việt Nam, đặc biệt là ở khu vực miền Bắc. Tông phái này không chỉ chú trọng tu tập thiền định mà còn rất coi trọng việc nghiên cứu kinh điển, giáo lý, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, mang tinh thần từ bi cứu khổ của Phật giáo vào đời sống.
Chùa Liên Phái, với tư cách là trụ sở chính của tông phái, đã và đang là nơi đào tạo, tu học cho rất nhiều tăng ni, Phật tử. Từ đây, đạo pháp được truyền bá rộng rãi, lan tỏa tinh thần từ bi, trí tuệ đến với mọi tầng lớp nhân dân.
Bảo Tàng Sống Về Lịch Sử Phật Giáo
Chùa Liên Phái là một bảo tàng sống về lịch sử phát triển của Phật giáo Đại thừa tại Thăng Long – Hà Nội. Mỗi viên gạch, mái ngói, mỗi pho tượng, tháp mộ, mỗi tấm bia đá ở đây đều ẩn chứa một câu chuyện lịch sử.
Từ thời kỳ phong kiến, chùa đã là nơi hội tụ của các bậc cao tăng, các vị thiền sư có danh tiếng. Các vị này không chỉ tu tập mà còn giảng dạy, phiên dịch kinh điển, góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa, tư tưởng Phật giáo Việt Nam. Các hoạt động dịch thuật, giảng kinh, thuyết pháp tại chùa đã góp phần quan trọng trong việc phổ biến Phật pháp đến với quần chúng nhân dân.
Nghiên cứu lịch sử Chùa Liên Phái cũng chính là nghiên cứu lịch sử của một bộ phận Phật giáo Việt Nam. Những giai thoại về Tổ sư Liên Tôn từ bỏ ngai vàng đi tu, những câu chuyện về các vị sư tổ đời sau kế thừa và phát huy sự nghiệp, những lần trùng tu lớn nhỏ… tất cả đều là những trang sử sống động, góp phần làm sáng tỏ con đường phát triển của đạo Phật tại mảnh đất kinh kỳ này.
Chùa Trong Dòng Chảy Văn Hóa Thăng Long
Chùa Liên Phái không tồn tại biệt lập mà luôn gắn bó mật thiết với dòng chảy văn hóa Thăng Long – Hà Nội. Là một trong Tứ Trấn, chùa đã tham gia vào hệ thống tín ngưỡng, tâm linh của cư dân kinh kỳ từ hàng trăm năm trước.
Có thể bạn quan tâm: Phật A Di Đà Vector: Hướng Dẫn Tải & Sử Dụng File Vector Phật A Di Đà
Văn hóa Phật giáo được lưu truyền tại chùa không đơn thuần là những nghi lễ, kinh kệ mà còn thấm sâu vào đời sống tinh thần, đạo đức của người dân địa phương. Những lời dạy về nhân quả, từ bi, hiếu thảo, bác ái trong Phật pháp đã góp phần hình thành bản sắc văn hóa, lối sống hiền hòa, nhân hậu của người Hà Nội.
Ngoài ra, kiến trúc, nghệ thuật trang trí của chùa cũng là một phần quan trọng trong bức tranh nghệ thuật kiến trúc truyền thống của Thăng Long. Những đường nét, họa tiết chạm khắc, cách bài trí không gian, lối kiến trúc “chồng diêm, tám mái”… đều là những giá trị nghệ thuật đặc sắc, góp phần làm phong phú thêm kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc.
Chùa Trong Thời Kỳ Kháng Chiến
Một chương sử hào hùng khác của Chùa Liên Phái là vai trò của chùa trong các thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ.
Trong hoàn cảnh đất nước lâm nguy, biết bao vị sư tăng tại Chùa Liên Phái đã phát nguyện “Hộ quốc, an dân”, một mặt tu hành, một mặt tích cực tham gia cách mạng. Chùa đã trở thành nơi ẩn náu, liên lạc cho các cán bộ cách mạng, là nơi cất giấu tài liệu, là điểm tựa tinh thần cho nhân dân trong vùng.
Nhiều vị sư tăng đã trực tiếp tham gia vào các hoạt động tuyên truyền, vận động nhân dân đoàn kết một lòng chống giặc. Tinh thần yêu nước “Phật tử là chiến sĩ” của các vị sư chùa Liên Phái là một minh chứng hùng hồn cho truyền thống “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội” của Phật giáo Việt Nam. Những câu chuyện cảm động về sự hy sinh, cống hiến thầm lặng của các thế hệ tăng ni, Phật tử tại chùa luôn được lưu truyền, nhắc nhở các thế hệ mai sau về lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm với dân tộc.
Gắn Kết Với Đời Sống Cộng Đồng
Chùa Liên Phái không chỉ là nơi tu học của tăng ni mà còn là điểm tựa tinh thần không thể thiếu của cộng đồng dân cư phường Cầu Dền, quận Hai Bà Trưng và các khu vực lân cận.
Hàng ngày, rất nhiều Phật tử và người dân địa phương đến chùa để thắp hương, cầu an, cầu siêu cho gia đình, người thân. Vào các ngày rằm, mùng một, không khí trong chùa lại càng trở nên nhộn nhịp, trang nghiêm hơn. Đây là dịp để mọi người cùng nhau tụng kinh, sám hối, tích lũy phước đức.
Chùa còn tổ chức các khóa tu học dành cho mọi lứa tuổi, từ trẻ em, thanh thiếu niên đến người lớn tuổi. Các khóa tu không chỉ giúp người tham gia hiểu rõ hơn về giáo lý Phật đà mà còn giúp họ rèn luyện tâm tính, sống lạc quan, yêu đời, biết yêu thương và chia sẻ.
Bên cạnh đó, chùa cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động từ thiện xã hội như: cứu trợ đồng bào vùng sâu vùng xa, giúp đỡ người nghèo, người già neo đơn, phát cơm từ thiện, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn… Những việc làm này đã góp phần làm ấm lòng người nghèo, phát huy tinh thần từ bi cứu khổ của Phật giáo, xây dựng một xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
Các Nghi Lễ Và Hoạt Động Phật Sự
Thời Khóa Tụng Kinh Thường Nhật
Một trong những hoạt động cơ bản và thường xuyên nhất tại Chùa Liên Phái là thời khóa tụng kinh. Mỗi ngày, tại Đại Hùng Bảo Điện, các sư thầy và các Phật tử thường tổ chức ba thời khóa chính: sáng, chiều và tối.
- Tụng kinh sáng: Thường bắt đầu từ rất sớm (khoảng 4-5 giờ sáng). Không khí buổi sớm thanh tịnh, trong lành, rất thích hợp để tâm hồn lắng đọng, tiếp nhận năng lượng tích cực. Các bài kinh được tụng trong thời khóa này thường là những bài kinh ngắn gọn, mang tính khởi đầu, như kinh Khai Kinh Kệ, kinh Phổ Môn, kinh Địa Tạng…
- Tụng kinh chiều: Diễn ra vào buổi chiều, sau một ngày làm việc mệt nhọc, thời khóa chiều là dịp để mọi người trở về với chính mình, sám hối những điều sai trái đã làm trong ngày, buông xả những lo toan, phiền não.
- Tụng kinh tối: Là thời khóa kết thúc một ngày. Không khí buổi tối trong chùa rất yên tĩnh, thiêng liêng. Việc tụng kinh trước khi đi ngủ giúp tâm an định, ngủ ngon giấc và có những giấc mơ an lành.
Tham gia tụng kinh không chỉ là để cầu nguyện mà còn là một hình thức tu tập. Khi thành tâm trì tụng, con người sẽ cảm thấy tâm thanh tịnh, nhẹ nhõm, bớt sân si, tham dục. Tiếng kinh kệ du dương, đều đặn như một bản nhạc thiền, có tác dụng thanh tẩy tâm hồn rất hiệu quả.
Các Khóa Tu Học
Chùa Liên Phái là một trong những trung tâm tu học lớn, thường xuyên tổ chức các khóa tu học dành cho mọi tầng lớp nhân dân.
- Khóa tu một ngày: Đây là hình thức khóa tu ngắn ngày, thu hút rất nhiều Phật tử tại gia tham gia. Trong một ngày tu tập, mọi người sẽ cùng nhau sinh hoạt theo thời khóa tu viện, từ tụng kinh, thiền tọa, nghe giảng pháp, ăn cơm trong chánh niệm… Khóa tu giúp người tham gia cảm nhận được cuộc sống đơn giản, thanh tịnh của chốn thiền môn, từ đó biết trân trọng cuộc sống, sống có chánh niệm hơn.
- Khóa tu mùa hè cho thanh thiếu niên: Hàng năm, vào dịp hè, chùa thường tổ chức các khóa tu dành riêng cho các bạn trẻ. Đây là một sân chơi bổ ích, lành mạnh, giúp các em tránh xa các tệ nạn xã hội, biết sống có kỷ luật, có đạo đức, biết yêu thương, giúp đỡ người khác. Các hoạt động trong khóa tu bao gồm: học giáo lý, thiền sinh hoạt tập thể, giao lưu văn nghệ, tham quan di tích lịch sử, làm công quả…
- Khóa tu Bát Quan Trai: Là một hình thức tu tập nghiêm khắc hơn, dành cho những Phật tử muốn tu tập như một ngày xuất gia. Người tu phải giữ gìn tám giới luật trong vòng 24 giờ, từ ngày hôm trước đến sáng hôm sau. Khóa tu này giúp người tu rèn luyện giới luật, phát triển đạo đức, hướng tâm về thiện lành.
Các Đại Lễ Phật Giáo
Chùa Liên Phái là nơi tổ chức các đại lễ Phật giáo lớn trong năm, thu hút hàng ngàn lượt Phật tử và du khách thập phương về tham dự.
Lễ Phật Đản (Rằm tháng Tư Âm Lịch)
Lễ Phật Đản hay còn gọi là Lễ Vesak, là đại lễ lớn nhất trong năm của Phật giáo, kỷ niệm ngày Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đản sinh (15 tháng 4 âm lịch). Không khí tại Chùa Liên Phái trong dịp này vô cùng trang nghiêm và long trọng.
Chùa được trang hoàng rực rỡ với cờ, hoa, đèn lồng. Các gian hàng bày bán đồ chay, vật phẩm Phật giáo được dựng lên dọc theo các lối đi. Trung tâm của đại lễ là lễ tắm Phật. Trước điện Phật được đặt một tượng Phật A产能 (tượng em bé Phật Tổ vừa đản sinh), đang bước 7 bước sen. Phật tử và du khách lần lượt dâng hương, sau đó dùng nước thơm pha với cánh hoa sen để rưới lên tượng Phật. Nghi thức tắm Phật mang ý nghĩa thanh tẩy nghiệp chướng, mong cầu một năm mới an lành, may mắn.
Ngoài ra, chùa còn tổ chức nhiều hoạt động khác như: diễu hành xe hoa, thuyết giảng pháp, văn nghệ chào mừng… Tất cả tạo nên một không khí Phật đản hân hoan, rộn rã nhưng vẫn giữ được sự trang nghiêm, thanh tịnh của đạo Phật.
Lễ Vu Lan Báo Hiếu (Rằm tháng Bảy Âm Lịch)
Lễ Vu Lan, hay còn gọi là “Lễ hội báo hiếu”, là một trong những ngày lễ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc nhất của Phật giáo. Lễ hội này được tổ chức nhằm tưởng nhớ, báo hiếu công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
Không khí tại Chùa Liên Phái trong dịp Vu Lan rất đặc biệt. Cả chùa chìm trong sắc trắng tinh khôi của hoa sen, hoa cúc. Hoa sen trắng tượng trưng cho sự thanh khiết, tượng trưng cho tâm con người dù ở trong bùn nhưng vẫn có thể vươn lên hướng về ánh sáng, cũng như dù cha mẹ đã khuất nhưng con cháu vẫn luôn hướng về với tấm lòng hiếu thảo.
Nghi lễ chính trong ngày Vu Lan là bông hồng cài áo và cầu siêu. Các Phật tử sẽ được phát những bông hồng trắng để cài lên áo như một biểu tượng của lòng hiếu thảo và sự mất mát (đối với những người còn cha mẹ thì cài hoa hồng đỏ). Sau đó, toàn thể đạo tràng cùng hướng về chư Phật, chư Bồ Tát để cầu nguyện, siêu độ cho cha mẹ, ông bà, tổ tiên nhiều đời nhiều kiếp được siêu sinh về cõi lành.
Các buổi thuyết giảng về đề tài hiếu đạo, công ơn cha mẹ cũng được tổ chức rất nhiều trong dịp này. Những câu chuyện cảm động về lòng hiếu thảo của Mục Kiền Liên đại hiếu hay của các vị Tổ sư được các bậc长老大 kể lại, khiến không ít người rơi nước mắt, từ đó càng thêm trân trọng, biết ơn cha mẹ khi còn tại thế.
Lễ Cầu An, Cầu Siêu
Vào các dịp đầu năm (Tết Nguyên Đán), cuối năm (Tết Nguyên Tiêu), hay các ngày rằm lớn trong năm, Chùa Liên Phái thường tổ chức các buổi lễ cầu an và cầu siêu.
- Lễ cầu an: Là dịp để toàn thể đạo tràng cùng nhau cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cho gia đình và bản thân được mạnh khỏe, bình an, may mắn, làm ăn phát đạt. Các vị sư thầy sẽ tụng những bài kinh cầu an, chúc phúc, sau đó làm lễ phát lộc cho Phật tử.
- Lễ cầu siêu: Là dịp để tưởng nhớ, cầu nguyện cho các hương linh, vong hồn những người đã khuất, đặc biệt là các anh hùng liệt sĩ, những đồng bào tử nạn do chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh… được siêu thoát, vãng sanh về cõi Phật. Nghi lễ cầu siêu thường rất trang nghiêm, đượm màu buồn nhưng cũng rất thiêng liêng.
Các Hoạt Động Công Quả
Công quả là một trong những hình thức tu tập quan trọng tại Chùa Liên Phái. Công quả là làm việc thiện nguyện, không vụ lợi, nhằm phục vụ đạo tràng và thanh tịnh hóa thân – khẩu – ý của bản thân.
Hàng ngày, rất nhiều Phật tử và các bạn trẻ đến chùa để tham gia công quả. Các công việc công quả bao gồm:
- Dọn dẹp, quét tước: Giữ gìn khuôn viên, điện thờ luôn sạch sẽ, ngăn nắp.
- Chuẩn bị đồ cúng: Sắp xếp mâm hoa quả, nước uống để dâng cúng Phật.
- Nấu ăn, phục vụ đồ chay: Trong các dịp lễ lớn, có rất nhiều Phật tử về chùa dự lễ, cần có người nấu ăn, phục vụ đồ ăn chay.
- Chăm sóc cây cảnh: Tưới nước, cắt tỉa cây, làm cỏ…
- Hướng dẫn, tiếp đón: Đón tiếp, hướng dẫn du khách首次 đến chùa, giúp họ hiểu rõ về quy tắc, lịch trình các buổi lễ.
Tham gia công quả không chỉ là để giúp đỡ nhà chùa mà còn là một hình thức tu tập “phước huệ song tu”. Khi làm việc với tâm vô ngã, vị tha, con người sẽ bớt đi tính ích kỷ, kiêu慢, phát triển được tâm từ bi, nhẫn nại. Những giọt mồ hôi rơi xuống trong lúc công quả chính là những giọt nước tưới tưới tâm田, làm cho hạt giống từ bi, trí tuệ trong tâm mỗi người được nảy mầm, lớn lên.
Trải Nghiệm Khi Đến Chùa
Một Ngày Viếng Chùa
Một ngày viếng Chùa Liên Phái sẽ là một trải nghiệm tâm linh đáng nhớ. Hãy hình dung bạn thức dậy từ sáng sớm, khi mặt trời vừa ló rạng, không khí se se lạnh và trong lành. Bạn thay một bộ quần áo kín đáo, lịch sự, mang theo một tâm thế thanh tịnh, nhẹ nhàng để đến chùa.
Khi đặt chân đến cổng Tam Quan, tiếng chuông chùa vang lên từng hồi, như gõ tan đi những bụi bậm tâm烦恼. Bạn từ từ bước qua cổng, trước mắt là một không gian xanh mát, rộng lớn. Tiếng chim hót líu lo, tiếng gió thổi qua kẽ lá, tất cả đều rất êm dịu, dễ chịu.
Bạn có thể dành thời gian để tản bộ quanh khuôn viên, ngắm nhìn kiến trúc cổ kính, chiêm ngưỡng những cây cổ thụ, hay đơn giản chỉ là hít thở bầu không khí trong lành. Nếu đến vào buổi sáng sớm, bạn có thể tham gia thời khóa tụng kinh. Ngồi xếp bằng trên蒲团, lắng nghe tiếng kinh kệ du dương, tâm bạn sẽ từ từ lắng xuống, trở nên an nhiên, thanh thản.
Sau khi tụng kinh xong, bạn có thể chiêm bái các pho tượng Phật trong Đại Hùng Bảo Điện. Bạn thắp một nén hương, thành tâm cầu nguyện cho gia đình mạnh khỏe, bình an, cho bản thân được trí tuệ, may mắn. Những điều ước giản dị nhưng thiêng liêng ấy được gửi gắm vào làn khói hương bay lên, như mong muốn được thấu đến chư Phật, chư Bồ Tát.
Buổi trưa, nếu bạn muốn trải nghiệm không khí chùa chiền một cách trọn vẹn hơn, bạn có thể ở lại dùng cơm chay do các Phật tử công quả nấu. Món chay đơn giản, mộc mạc nhưng lại mang một hương vị rất đặc biệt, có lẽ là do tâm境 thanh tịnh và không khí an lành của chùa.
Chiều về, bạn có thể nghe một buổi thuyết giảng nếu có. Các vị sư thầy sẽ giảng giải những lời Phật dạy bằng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu, giúp bạn hiểu rõ hơn về cuộc đời, về nhân sinh quan Phật giáo, từ đó biết sống lạc quan, yêu đời, biết buông bỏ những执著,煩恼 không cần thiết.
Kết thúc một ngày ở chùa, bạn sẽ cảm thấy tâm hồn nhẹ nhõm, khoan khoái lạ thường. Những lo toan, bộn bề của cuộc sống dường như được gác lại phía sau. Bạn mang theo trong lòng một cảm giác an yên, một năng lượng tích cực để trở về với cuộc sống thường nhật.
Cảm Nhận Về Không Gian Tâm Linh
Không gian tâm linh tại Chùa Liên Phái là một trong những yếu tố làm nên sức hút đặc biệt của ngôi chùa. Không gian này không thể đo đếm bằng mét vuông, mà được cảm nhận bằng trái tim.
Đầu tiên là sự thanh tịnh. Dù chỉ cách phố phường vài chục mét, nhưng một khi đã bước qua cổng chùa, bạn sẽ có cảm giác như đang ở một thế giới hoàn toàn khác. Tiếng ồn của xe cộ, của loa phóng thanh dường như bị một bức tường vô hình cách ly. Thay vào đó là sự im lặng, thanh vắng, chỉ có tiếng gió, tiếng chim, tiếng chuông chùa.
Tiếp theo là sự trang nghiêm. Mọi thứ trong chùa đều toát lên vẻ trang nghiêm, từ kiến trúc, đến cách bài trí, đến cách ứng xử của mọi người. Không ai nói to, không ai cười đùa ầm ĩ. Mọi người đều đi nhẹ, nói khẽ, làm việc từ tốn. Không khí trang nghiêm này có tác dụng “nắn” lại hành vi của người đến chùa, khiến ai nấy cũng phải giữ mình cung kính, tôn nghiêm.
Một cảm nhận khác là sự an lành. Có lẽ do ảnh hưởng của không khí thanh tịnh, trang nghiêm, cùng với mùi hương trầm thoang thoảng, ánh đèn dầu, nến lung linh, con người ta dễ cảm thấy an toàn, được che chở. Như thể những vị Phật, vị Bồ Tát đang từ bi quan sát, che chở cho chúng sinh. Cảm giác an lành này rất cần thiết cho những ai đang mang trong lòng những nỗi buồn, nỗi lo, hay đang gặp khó khăn trong cuộc sống.
Cuối cùng là sự bao dung. Chùa là nơi mở cửa đón tiếp tất cả mọi người, không phân biệt tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp, hay tín ngưỡng. Dù bạn là ai, chỉ cần bạn mang một tấm lòng thành kính, bạn đều được chào đón. Không gian bao dung này khiến con người ta cảm thấy được yêu thương, được thấu hiểu, từ đó cũng học được cách bao dung, yêu thương người khác.
Những Kỷ Niệm Đáng Nhớ
Mỗi người khi đến Chùa Liên Phái đều có thể mang về cho mình những kỷ niệm đáng nhớ.
- Kỷ niệm về sự tĩnh lặng: Có thể bạn đã từng trải qua một ngày làm việc mệt mỏi, đầu óc căng thẳng, về đến nhà cũng không sao thư giãn được. Nhưng khi đến chùa, chỉ cần ngồi yên 15-30 phút trong Đại Hùng Bảo Điện, lắng nghe tiếng kinh kệ, ngắm nhìn pho tượng Phật an nhiên, bạn chợt thấy đầu óc nhẹ bẫng, tâm được thanh tẩy. Đó là một kỷ niệm về sự tĩnh lặng quý giá giữa cuộc sống ồn ào.
- Kỷ niệm về lòng hiếu thảo: Nếu bạn đến chùa vào dịp lễ Vu Lan, chắc chắn bạn sẽ không thể quên được không khí thiêng liêng của buổi lễ “bông hồng cài áo”. Khi bạn cài lên ngực áo một bông hồng trắng (dành cho những người đã mất cha mẹ), bạn chợt cảm thấy nghèn ngào nơi cổ họng, nước mắt chực trào. Kỷ niệm đó nhắc nhở bạn về công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, và mong muốn được báo hiếu khi cha mẹ còn tại thế.
- Kỷ niệm về sự cho đi: Có thể bạn đã từng tham gia công quả tại chùa, cùng các bạn trẻ dọn dẹp sân chùa, quét lá, lau chùi tượng Phật. Dù mồ hôi ướt đẫm áo, nhưng khi nhìn khuôn viên chùa sạch sẽ, thơm tho, lòng bạn lại thấy vui vẻ, hạnh phúc. Đó là hạnh phúc của sự cho đi mà không
Cập Nhật Lúc Tháng 12 18, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
