Có thể bạn quan tâm: Phật Giáo Bắt Đầu Từ Đâu? Hành Trình Từ Ấn Độ Đến Việt Nam
Tổng quan về Phật học viện Huệ Nghiêm
Phật học viện Huệ Nghiêm là một trong những trung tâm đào tạo Tăng tài hàng đầu ở miền Nam Việt Nam, có bề dày lịch sử hơn nửa thế kỷ. Được thành lập từ năm 1964, nơi đây không chỉ là nơi tu học, nghiên cứu Phật pháp mà còn là cái nôi nuôi dưỡng biết bao thế hệ Tăng Ni, nhiều người trong số đó đã trở thành những bậc cao tăng, đảm nhiệm trọng trách lớn lao trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Hành trình 50 năm phát triển
Giai đoạn hình thành (1964 – 1968)
Sau Pháp nạn 1963, Phật giáo bắt đầu khôi phục và phát triển mạnh mẽ. Nhu cầu mở rộng Phật học đường là điều tất yếu. Cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Hoa, Viện trưởng Viện Hóa đạo GHPGVN Thống nhất, đã quyết định dời Phật học đường Nam Việt tại chùa Ấn Quang về An Dưỡng địa (H.Bình Chánh, tỉnh Gia Định).
Năm 1964, theo sự chỉ đạo của Ban Giám đốc Phật học đường Nam Việt, Trường Trung đẳng Phật học chuyên khoa (khóa 4) được thành lập tại An Dưỡng địa do:
- Trưởng lão Hòa thượng Thích Bửu Huệ – Giám đốc
- Hòa thượng Thích Thiền Tâm – Giáo thọ
- Hòa thượng Thích Thanh Từ – Quản viện
Lớp Trung đẳng chính thức khai giảng với 40 vị Tăng sinh theo học, đào tạo trong thời gian ba năm. Cùng thời gian đó, cơ sở đào tạo Phật học dành cho Ni giới cũng được mở tại Ni trường Dược Sư (Q.Bình Thạnh).
Năm 1965, nhằm cải cách và phát triển ngành Giáo dục Phật giáo, Tổng vụ Tăng sự, Phật học vụ và Ban Giám đốc thống nhất ý kiến, đổi tên Trường Trung đẳng Phật học chuyên khoa thành Phật học viện Huệ Nghiêm và tiếp nhận thêm 300 Tăng sinh vào tu học.
Giai đoạn phát triển (1968 – 1975)
Năm 1968, theo quyết định của Ban Giám đốc, Phật học viện Huệ Nghiêm được cải đổi thành Phật học viện Chuyên khoa Nội điển, do đó một số Tăng sinh có nhu cầu học song song chương trình thế học và Phật học được chuyển đến các Phật học viện khác như: Hải Ðức (Nha Trang), Liễu Quán (Phan Rang), Bảo Tịnh (Phú Yên), Nguyên Thiều (Bình Ðịnh)… để tiếp tục con đường học vấn theo tâm nguyện.
Năm 1970, Ðại hội Văn hóa Giáo dục kỳ IV GHPGVN Thống nhất họp tại Ðà Lạt, Giáo hội quyết định thành lập Viện Cao đẳng Phật học, đặt tại Phật học viện Huệ Nghiêm.
- Đại lão Hòa thượng Thích Trí Tịnh – Viện trưởng
- Trưởng lão Hòa thượng Thích Bửu Huệ – Phó Viện trưởng, trực tiếp quản lý, điều hành chương trình tu học
Giai đoạn vượt khó (1975 – 2014)
Sau năm 1975, mọi sinh hoạt Phật sự tại Viện Cao đẳng Phật học Huệ Nghiêm có nhiều thay đổi theo hoàn cảnh chung của đất nước sau ngày thống nhất. Dưới sự hướng dẫn của nhị vị giáo phẩm Hòa thượng Thích Trí Tịnh và Thích Bửu Huệ, chư Tăng xa lánh duyên trần, chuyên tâm hành trì, xây dựng đời sống hướng nội, kiên định vững chãi trước sự đổi thay của xã hội và tiếp tục duy trì mạng mạch của Phật pháp.
Năm 1976, Trưởng lão Hòa thượng Thích Bửu Huệ kiến thiết các tịnh thất, mở ra chương trình kết thất tịnh tu cho chư Tăng tại bổn viện. Năm 1980, ngài khiếm an, nên đã chuyển giao trách nhiệm quản lý và điều hành cho các vị lúc bấy giờ là Thượng tọa Thích Chơn Lạc, Thượng tọa Thích Minh Thông, Thượng tọa Thích Chơn Thanh và Thượng tọa Thích Thiện Quý; Trưởng lão Hòa thượng chỉ giữ vai trò Cố vấn chỉ đạo. Năm 1989, Ban Quản trị trùng tu, xây dựng lại Phật điện.

Có thể bạn quan tâm: Phật Hoàng Trần Nhân Tông Là Ai? Cuộc Đời – Tác Phẩm & Tư Tưởng
Ngày 27-10-Tân Mùi (1991), Trưởng lão Hòa thượng Bửu Huệ thuận thế vô thường, xả báo an tường viên tịch tại chùa Huệ Nghiêm; trụ thế: 78 năm, 42 hạ lạp. Bảo tháp ngài được an trí tại chùa Huệ Nghiêm.
Sau đó, Ban Quản trị chùa Huệ Nghiêm do Hòa thượng Thích Chơn Lạc đảm nhiệm trụ trì tiến hành trùng tu chùa Huệ Nghiêm.
Giai đoạn trùng hưng (2014 – nay)
Năm 2014, Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Thông được bổ nhiệm trụ trì chùa Huệ Nghiêm cho đến nay. Với tâm nguyện trùng hưng Giới luật, tiếp dẫn hậu lai và báo ân đức thầy tổ, Trưởng lão Hòa thượng tiến hành khởi công xây dựng Giới đài viện, là một trong những điểm được chọn tổ chức truyền giới qua các Đại giới đàn tại TP.HCM.
Những đóng góp to lớn cho Phật giáo
Đào tạo Tăng tài
Phật học viện Huệ Nghiêm đã đào tạo hàng trăm chư Tăng, trong đó có nhiều bậc Tăng tài nổi bật đảm nhiệm các trọng trách lớn trong Giáo hội. Có thể kể đến một số vị tiêu biểu:
- Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn – Phó Pháp chủ, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN
- Hòa thượng Thích Thiện Pháp – Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN
- Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhật Quang – Trưởng ban Quản trị Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam
- Hòa thượng Thích Tâm Thủy – Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh GHPGVN
Gìn giữ và phát huy truyền thống
- Bảo vệ mạng mạch Phật pháp trong những năm tháng khó khăn sau 1975.
- Tổ chức các khóa kết thất tịnh tu, giúp chư Tăng tu tập chuyên sâu.
- Tái thiết, trùng tu chùa Huệ Nghiêm, xây dựng Giới đài phục vụ công tác truyền giới.
Vun bồi đạo đức và tri thức
- Giáo dục toàn diện cả về tri thức Phật học lẫn đạo đức tu dưỡng.
- Chuyển giao tinh thần khiêm cung, không xem thường ai và luôn giúp đỡ chúng Tăng.
- Khuyến khích học hỏi, trau dồi bản thân, không ngừng vươn lên.
Kỷ niệm 50 năm thành lập
Buổi lễ kỷ niệm 50 năm thành lập Phật học viện Huệ Nghiêm đã quy tụ đông đảo chư tôn đức Giáo hội, các bậc cao tăng, cựu học Tăng các thế hệ và Phật tử gần xa. Tại buổi lễ, chư tôn đức đã cùng nhau ôn lại lịch sử hình thành, phát triển của trung tâm đào tạo Tăng tài này, tri ân công đức của các bậc tiền bối.
Đức Pháp chủ GHPGVN – Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng đã ban đạo từ, nhấn mạnh tinh thần học hỏi, trau dồi bản thân và hết lòng phụng sự Phật pháp, chúng sanh là cách báo đáp ân lớn của các bậc Thầy.
Những bài học quý giá

Có thể bạn quan tâm: Phật Giáo Dưới Thời Trần: Tinh Hoa Hội Tụ, Đánh Dấu Thời Kỳ Rực Rỡ Nhất
Tầm nhìn xa rộng
Các bậc Thầy trong thời kỳ chấn hưng thế kỷ trước, như cố Trưởng lão Hòa thượng Thích Bửu Huệ, có tầm nhìn xa và rộng, tạo nền tảng, tiền đề cho sự phát triển của Phật giáo sau này.
Tinh thần khiêm cung
Điều mà ai cũng thấy được ở các ngài có đức tính khiêm cung, không xem thường ai và luôn giúp đỡ chúng Tăng, như là hiện thân của Bồ-tát Thường Bất Khinh.
Không ngừng học hỏi
Quý ngài có tầm nhìn xa, không ngừng học hỏi, trau dồi bản thân, đứng trước hoàn cảnh khó khăn luôn tìm cách vuợt qua, lấy đó làm phương châm lập chí tu hành.
Tinh thần phụng sự
“Chỗ nào Phật pháp cần, chỗ nào chúng sanh cần thì ta đến, không nề gian lao, không từ khó nhọc” là kim chỉ nam mà các bậc Thầy để lại cho hậu thế.
Những kỷ niệm đáng nhớ
Khó khăn nhưng đầy nghị lực
Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhật Quang, học tăng khóa I, xúc động nhớ lại:
“Khóa I của chúng con có khoảng 40 học viên, được tuyển từ Phật học đường ở các nơi như: Phước Hòa, Lưỡng Xuyên, Phật Quang… Thời kỳ đó rất khó khăn, thiếu thốn mọi thứ, ngôi trường của chúng con lợp tạm bằng tôn, nền xi-măng, ban ngày nóng bức, còn ban đêm thì rất lạnh, mỗi khi học bài nền nhà rung rinh bên tiếng bom đạn liên hồi… Nhưng với sự che chở của các bậc tôn túc, chúng con an tâm tu học.”
Tình thầy trò sâu nặng
Các bậc Thầy không chỉ dạy đạo mà còn dạy đời, luôn quan tâm, chăm sóc, dìu dắt học trò trên con đường tu học.

Có thể bạn quan tâm: Phật Giáo Gia Lai: Hành Trình Phát Triển, Đoàn Kết Và Góp Phần Xây Dựng Đất Nước
Tinh thần đoàn kết
Các thế hệ học Tăng luôn đoàn kết, giúp đỡ nhau, cùng nhau vượt qua khó khăn, thử thách.
Tầm nhìn và sứ mệnh tương lai
Tiếp nối truyền thống
Phật học viện Huệ Nghiêm sẽ tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp, đào tạo thế hệ Tăng Ni kế thừa, có đầy đủ tri thức, đạo đức và năng lực để gánh vác trọng trách hoằng dương Phật pháp.
Đổi mới phương pháp giảng dạy
Kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, hiệu quả để nâng cao chất lượng đào tạo.
Mở rộng quy mô
Tăng cường cơ sở vật chất, mở rộng quy mô đào tạo để đáp ứng nhu cầu tu học ngày càng tăng của Tăng Ni.
Gắn kết cộng đồng
Tăng cường hoạt động gắn kết cộng đồng, góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp, an lạc.
Lời kết
Phật học viện Huệ Nghiêm không chỉ là một trung tâm đào tạo Tăng tài mà còn là biểu tượng của tinh thần kiên cường, bất khuất, luôn hướng về đạo pháp, dân tộc. Trải qua 50 năm hình thành và phát triển, nơi đây đã và đang đóng góp to lớn vào sự nghiệp hoằng dương Phật pháp, đào tạo nhân tài cho Giáo hội.
Chúng ta hãy cùng nhau tri ân công đức của các bậc tiền bối, tiếp nối truyền thống tốt đẹp, góp phần xây dựng Phật học viện Huệ Nghiêm ngày càng phát triển, xứng đáng là một trong những trung tâm đào tạo Tăng tài hàng đầu của Phật giáo Việt Nam. Để tìm hiểu thêm về các công trình tâm linh và các hoạt động Phật sự khác, mời bạn truy cập chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 30, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
