Sáng ngày 10/1, người dân sống quanh núi Phật Tích, xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh đã không khỏi bàng hoàng khi chứng kiến một vụ cháy rừng lớn tại khu rừng phòng hộ trên sườn núi. Ngọn lửa bùng phát dữ dội, khói đen bao trùm toàn bộ khu vực, khiến cảnh quan vốn yên bình của vùng đất thiêng Phật Tích trở nên u ám. Vụ việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận, đặc biệt là cộng đồng Phật tử và những người yêu mến di tích lịch sử, văn hóa nơi đây.
Có thể bạn quan tâm: Hình Phật Thích Ca: Ý Nghĩa, Lợi Ích Và Cách Trưng Bày Trong Nhà
Tổng quan về núi Phật Tích và di tích chùa Phật Tích
Núi Phật Tích – Vùng đất linh thiêng
Núi Phật Tích là một ngọn núi nhỏ nằm trên địa phận xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Với độ cao khoảng 108 mét so với mực nước biển, núi Phật Tích không phải là một địa danh nổi bật về chiều cao, nhưng lại có vị trí đặc biệt về mặt văn hóa, tâm linh và lịch sử. Từ lâu, núi Phật Tích đã được biết đến là một trong những danh lam thắng cảnh nổi tiếng của vùng Kinh Bắc, gắn liền với truyền thuyết về Thiền sư Từ Đạo Hạnh và phong trào xây dựng các công trình Phật giáo thời Lý.
Núi Phật Tích không chỉ là một điểm đến du lịch tâm linh mà còn là một khu vực có giá trị sinh thái quan trọng. Trên sườn núi có một khu rừng phòng hộ được trồng và bảo vệ nhằm điều hòa khí hậu, chống xói mòn, sạt lở đất và góp phần tạo nên cảnh quan thiên nhiên hài hòa cho khu vực.
Chùa Phật Tích – Di tích quốc gia đặc biệt
Chùa Phật Tích (còn được gọi là chùa Phật Tích Tiên Du) là một ngôi chùa cổ nằm trên sườn núi Phật Tích, cách trung tâm thị trấn Tiên Du khoảng 1km. Chùa được xây dựng vào năm 1068 dưới triều vua Lý Thánh Tông, là một trong những ngôi chùa cổ và đẹp nhất ở Bắc Ninh. Trải qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ được những nét kiến trúc đặc trưng của thời Lý, thể hiện qua các họa tiết trang trí tinh xảo trên các vì kèo, cửa võng, hoành phi, câu đối…
Chùa Phật Tích là nơi thờ phụng Phật, Bồ Tát và các vị Tổ sư, đặc biệt là Thiền sư Từ Đạo Hạnh – một trong những vị Tổ sư có ảnh hưởng sâu rộng trong lịch sử Phật giáo Việt Nam. Chùa cũng là nơi lưu giữ nhiều hiện vật, cổ vật có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, nghệ thuật như tượng Phật, bia đá, hoành phi, câu đối, chuông, khánh…
Vào năm 2012, chùa Phật Tích đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt, khẳng định vị thế và giá trị to lớn của ngôi chùa trong kho tàng văn hóa, lịch sử, kiến trúc nghệ thuật của dân tộc.
Vụ cháy rừng núi Phật Tích: Diễn biến và Hậu quả
Thời gian và Địa điểm xảy ra vụ cháy
Vụ cháy rừng tại núi Phật Tích xảy ra vào sáng ngày 10/1/2024. Ngọn lửa bùng phát tại khu rừng phòng hộ trên sườn núi, thuộc địa phận thôn Vĩnh Phú, xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Theo thông tin từ chính quyền địa phương, đám cháy bắt đầu từ phía chân núi, sau đó lan rộng lên sườn núi theo hướng gió.
Diện tích bị ảnh hưởng
Theo báo cáo ban đầu của chính quyền huyện Tiên Du, diện tích rừng bị cháy khoảng 1 ha. Đây là một con số đáng kể đối với một khu rừng phòng hộ vốn có quy mô không lớn. Lửa đã thiêu rụi thảm thực vật dưới tán rừng, bao gồm cỏ, bụi, dây leo và một số cây nhỏ. May mắn là các cây gỗ lớn, có giá trị về mặt sinh thái và cảnh quan, không bị cháy lan tới.
Lực lượng tham gia dập lửa
Có thể bạn quan tâm: Lời Phật Dạy Về Cuộc Sống An Nhiên: 10 Nguyên Tắc Sống Bình An Giữa Đời Thường
Ngay sau khi nhận được tin báo, chính quyền huyện Tiên Du đã nhanh chóng huy động các lực lượng chức năng để dập lửa. Ông Nguyễn Đại Đồng – Chủ tịch UBND huyện Tiên Du đã trực tiếp xuống hiện trường, chỉ đạo lực lượng. Các đơn vị tham gia bao gồm:
- Công an huyện Tiên Du: Đảm nhận nhiệm vụ điều tiết giao thông, phong tỏa khu vực nguy hiểm, hỗ trợ lực lượng chữa cháy.
- Quân sự huyện Tiên Du: Huy động lực lượng dân quân tự vệ, sử dụng các phương tiện, dụng cụ thô sơ để dập lửa.
- Đảng ủy, UBND xã Phật Tích: Huy động lực lượng tại chỗ, người dân địa phương cùng tham gia chữa cháy.
- Các lực lượng chuyên trách: Đội PCCC chuyên nghiệp được điều động từ các đơn vị cấp trên để hỗ trợ dập lửa.
Diễn biến quá trình dập lửa
Chiến dịch dập lửa diễn ra trong nhiều giờ đồng hồ, gặp nhiều khó khăn do địa hình dốc, gió lớn và thảm thực vật khô dễ cháy. Các lực lượng đã phải chia thành nhiều mũi, bao vây ngọn lửa từ nhiều hướng. Do ngọn lửa bùng phát mạnh và lan nhanh, việc tiếp cận gần để dập lửa gặp nhiều rủi ro, đặc biệt là nguy cơ sập cây, đá lở.
Tuy nhiên, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương và tinh thần dũng cảm, kiên cường của các lực lượng chức năng cùng người dân địa phương, ngọn lửa đã được khống chế và dập tắt hoàn toàn vào khoảng 23 giờ cùng ngày. Việc dập lửa được thực hiện một cách an toàn, không có thiệt hại về người.
Hậu quả của vụ cháy
Vụ cháy đã để lại những hậu quả đáng tiếc:
- Thiệt hại về môi trường: Khoảng 1 ha rừng phòng hộ bị thiêu rụi, làm mất đi thảm thực vật, ảnh hưởng đến hệ sinh thái địa phương, mất đi khả năng điều hòa khí hậu, chống xói mòn.
- Ảnh hưởng đến cảnh quan: Khu vực sườn núi Phật Tích bị cháy đen, làm xấu đi cảnh quan vốn yên bình, thanh tịnh của vùng đất thiêng.
- Ảnh hưởng đến du lịch: Chùa Phật Tích là một điểm đến du lịch tâm linh nổi tiếng. Vụ cháy có thể ảnh hưởng đến tâm lý của du khách, làm giảm lượng khách trong thời gian ngắn.
May mắn là các công trình kiến trúc của chùa Phật Tích, đặc biệt là pho tượng Phật A Di Đà bằng đá khổng lồ, không bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa. Điều này là nhờ vào khoảng cách giữa khu vực cháy và các công trình kiến trúc, cũng như sự nỗ lực dập lửa kịp thời của các lực lượng chức năng.
Pho tượng Phật A Di Đà khổng lồ – Biểu tượng của chùa Phật Tích
Thông tin về pho tượng
Pho tượng Phật A Di Đà là một trong những biểu tượng nổi bật nhất của chùa Phật Tích. Tượng được tạc bằng đá, có chiều cao khoảng 27 mét và nặng khoảng 3.000 tấn. Đây là một trong những pho tượng Phật bằng đá lớn nhất Việt Nam, thể hiện sự uy nghiêm, từ bi và trí tuệ của Đức Phật A Di Đà.
Tượng Phật A Di Đà được tạc theo phong cách nghệ thuật thời Lý, với các đường nét thanh thoát, uyển chuyển, thể hiện sự cân đối, hài hòa. Khuôn mặt tượng mang nét hiền từ, ánh mắt từ bi, nụ cười nhẹ nhàng, toát lên vẻ an lạc, thanh tịnh. Tượng được đặt trên một bệ cao, nhìn xuống thung lũng, tạo nên một khung cảnh trang nghiêm, huyền ảo.
Ý nghĩa tâm linh và văn hóa
Có thể bạn quan tâm: Lạy Phật Quan Âm: Ý Nghĩa Tâm Linh Và Lễ Nghi Đúng Cách
Pho tượng Phật A Di Đà không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng tâm linh sâu sắc. Trong Phật giáo, Đức Phật A Di Đà là vị Phật của cõi Cực Lạc, nơi mà những người tu hành chân chính sẽ được tái sinh sau khi chết. Việc tạc tượng Phật A Di Đà trên đỉnh núi Phật Tích thể hiện ước nguyện của con người hướng về cõi thanh tịnh, cầu mong sự an lạc, hạnh phúc.
Tượng Phật A Di Đà cũng là biểu tượng của sự trường tồn, bất diệt. Dù trải qua bao biến cố của thời gian, chiến tranh, thiên tai, pho tượng vẫn sừng sững trên đỉnh núi, là điểm tựa tinh thần cho bao thế hệ người dân địa phương và du khách thập phương.
An toàn của tượng Phật trong vụ cháy
Trong vụ cháy rừng núi Phật Tích, rất nhiều người lo lắng rằng ngọn lửa có thể ảnh hưởng đến pho tượng Phật A Di Đà. Tuy nhiên, theo thông tin từ Đại đức Thích Giác Tính, Phó trụ trì chùa Phật Tích, thì pho tượng không bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa.
Lý do là vì:
- Khoảng cách: Khu vực cháy chủ yếu tập trung ở sườn núi, cách xa vị trí đặt tượng Phật.
- Khả năng chịu nhiệt: Tượng Phật được tạc bằng đá, có khả năng chịu nhiệt cao, không dễ bị hư hại bởi nhiệt độ.
- Sự nỗ lực dập lửa: Các lực lượng chức năng đã nhanh chóng khống chế ngọn lửa, không để cháy lan đến khu vực đặt tượng.
Việc pho tượng Phật A Di Đà không bị ảnh hưởng trong vụ cháy là một điều may mắn lớn, giúp bảo vệ được một công trình văn hóa, lịch sử, tâm linh có giá trị to lớn.
Nguyên nhân vụ cháy rừng núi Phật Tích
Nguyên nhân có thể
Hiện tại, nguyên nhân chính thức của vụ cháy rừng núi Phật Tích vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ. Tuy nhiên, có một số nguyên nhân có thể dẫn đến vụ cháy:
- Do con người: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các vụ cháy rừng. Có thể do người dân địa phương hoặc du khách vô ý để tàn thuốc, lửa cắm trại, đốt rác, đốt thực vật khô… không được dập tắt hoàn toàn, sau đó bén lửa và lan rộng.
- Do thời tiết: Thời tiết khô hanh, gió lớn là điều kiện thuận lợi để ngọn lửa bùng phát và lan rộng nhanh chóng. Vụ cháy xảy ra vào mùa khô, khi thảm thực vật dưới tán rừng đã khô, dễ bắt lửa.
- Do sét đánh: Mặc dù ít xảy ra, nhưng sét đánh cũng có thể là nguyên nhân gây cháy rừng, đặc biệt là ở những khu vực có địa hình cao, trống trải.
Đánh giá nguyên nhân
Dựa trên thông tin hiện có, có thể đánh giá rằng nguyên nhân do con người là khả năng cao nhất. Việc ngọn lửa bùng phát từ phía chân núi, nơi có thể có hoạt động của con người, và thời điểm xảy ra vụ cháy là vào ban ngày, khi có nhiều người ra vào khu vực, cho thấy có thể có yếu tố con người gây ra.
Tuy nhiên, để có kết luận chính xác, cần chờ kết quả điều tra từ cơ quan chức năng. Việc xác định chính xác nguyên nhân sẽ giúp có biện pháp phòng ngừa hiệu quả, tránh để xảy ra các vụ cháy tương tự trong tương lai.
Có thể bạn quan tâm: Kinh A Di Đà: Văn Bản, Ý Nghĩa, Và Hướng Dẫn Tụng Niệm
Hành động của chính quyền và người dân trong vụ cháy
Phản ứng nhanh chóng của chính quyền
Ngay sau khi nhận được tin báo về vụ cháy, chính quyền huyện Tiên Du đã nhanh chóng phản ứng. Ông Nguyễn Đại Đồng – Chủ tịch UBND huyện Tiên Du đã trực tiếp xuống hiện trường, chỉ đạo lực lượng chức năng dập lửa. Việc lãnh đạo trực tiếp có mặt tại hiện trường thể hiện sự quan tâm, trách nhiệm cao đối với sự việc.
Chính quyền huyện Tiên Du đã huy động các lực lượng chức năng, bao gồm công an, quân sự, dân quân tự vệ, cùng người dân địa phương tham gia dập lửa. Việc huy động lực lượng nhanh chóng, kịp thời đã góp phần quan trọng vào việc khống chế ngọn lửa, tránh để cháy lan rộng hơn.
Sự tham gia tích cực của người dân
Người dân địa phương cũng đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong việc dập lửa. Nhiều người đã tự nguyện tham gia cùng lực lượng chức năng, sử dụng các dụng cụ thô sơ như cuốc, xẻng, gậy… để dập lửa, tạo ra các đường băng cản lửa. Sự đoàn kết, đồng lòng của người dân là một yếu tố quan trọng giúp dập tắt ngọn lửa nhanh chóng.
Công tác đảm bảo an toàn
Trong quá trình dập lửa, công tác đảm bảo an toàn cho lực lượng tham gia và người dân được đặt lên hàng đầu. Các lực lượng chức năng đã thực hiện các biện pháp như:
- Phong tỏa khu vực nguy hiểm, tránh để người dân vào gần khu vực cháy.
- Hướng dẫn người dân di chuyển đến nơi an toàn.
- Cung cấp nước, đồ ăn, thuốc men cho lực lượng tham gia dập lửa.
- Theo dõi, giám sát tình hình thời tiết, hướng gió để điều chỉnh chiến thuật dập lửa phù hợp.
Ảnh hưởng của vụ cháy đến du lịch và đời sống người dân
Ảnh hưởng đến du lịch
Chùa Phật Tích là một điểm đến du lịch tâm linh nổi tiếng, thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi năm, đặc biệt là vào các dịp lễ, Tết. Vụ cháy rừng trên sườn núi Phật Tích có thể ảnh hưởng đến hình ảnh, cảnh quan của khu vực, làm giảm sự hấp dẫn đối với du khách.
Tuy nhiên, do các công trình kiến trúc của chùa Phật Tích, đặc biệt là pho tượng Phật A Di Đà, không bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa, nên du khách vẫn có thể tham quan, chiêm bái bình thường. Chính quyền địa phương cần có các biện pháp tuyên truyền, thông tin minh bạch để trấn an du khách, tránh gây hoang mang, lo lắng.
Ảnh hưởng đến đời sống người dân
Vụ cháy rừng núi Phật Tích cũng ảnh hưởng đến đời sống của người dân địa phương. Trước hết, việc mất đi thảm thực vật có thể ảnh hưởng đến môi trường sống, làm tăng nguy cơ xói mòn, sạt lở đất. Ngoài ra, khói bụi từ vụ cháy có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, đặc biệt là người già, trẻ em và những người có bệnh về hô hấp.
Tuy nhiên, may mắn là vụ cháy không gây thiệt hại về người và tài sản. Các lực lượng chức năng đã nhanh chóng khống chế ngọn lửa, tránh để cháy lan đến khu dân cư. Điều này thể hiện sự nỗ lực, trách nhiệm cao của chính quyền và người dân trong việc bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.
Biện pháp phòng ngừa và bảo vệ rừng phòng hộ
Tăng cường công tác tuyên truyền
Công tác tuyên truyền là một trong những biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa cháy rừng. Cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục cho người dân, du khách về:
- Tác hại của cháy rừng đối với môi trường, sức khỏe con người và đời sống.
- Các biện pháp phòng ngừa cháy rừng, như không đốt rác, không hút thuốc nơi công cộng, không đốt thực vật khô…
- Cách xử lý khi phát hiện cháy rừng, như báo ngay cho cơ quan chức năng, sử dụng các dụng cụ thô sơ để dập lửa khi có thể.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát khu vực rừng phòng hộ, đặc biệt là vào mùa khô, khi nguy cơ cháy rừng cao. Các lực lượng chức năng cần:
- Thường xuyên tuần tra, kiểm tra khu vực rừng, phát hiện và xử lý kịp thời các nguy cơ gây cháy.
- Lắp đặt các thiết bị cảnh báo cháy rừng, như camera, cảm biến nhiệt…
- Thiết lập các biển báo, biển cấm đốt rác, cấm hút thuốc tại các khu vực dễ cháy.
Xây dựng các công trình phòng cháy, chữa cháy
Cần xây dựng các công trình phòng cháy, chữa cháy tại khu vực rừng phòng hộ, như:
- Các đường băng cản lửa, tạo ra các khu vực không có thực vật để ngăn chặn ngọn lửa lan rộng.
- Các bể chứa nước, giếng khoan để cung cấp nước cho công tác chữa cháy.
- Các trạm cứu hỏa, trang bị các phương tiện, dụng cụ chữa cháy.
Phục hồi và tái tạo rừng
Sau vụ cháy, cần thực hiện các biện pháp phục hồi và tái tạo rừng, như:
- Trồng lại cây rừng, phục hồi thảm thực vật bị cháy.
- Cải tạo đất, bổ sung dinh dưỡng để cây rừng phát triển tốt.
- Bảo vệ cây rừng non, tránh để bị chặt phá, đốt phá.
Những điều cần biết về núi Phật Tích và chùa Phật Tích
Lịch sử hình thành
Núi Phật Tích và chùa Phật Tích có lịch sử hình thành gắn liền với truyền thuyết về Thiền sư Từ Đạo Hạnh. Theo truyền thuyết, Thiền sư Từ Đạo Hạnh là một vị cao tăng thời Lý, có công lớn trong việc truyền bá Phật giáo và xây dựng các công trình Phật giáo. Ngài đã chọn núi Phật Tích làm nơi tu hành và xây dựng chùa Phật Tích.
Chùa Phật Tích được xây dựng vào năm 1068, dưới triều vua Lý Thánh Tông. Trải qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ được những nét kiến trúc đặc trưng của thời Lý, thể hiện qua các họa tiết trang trí tinh xảo trên các vì kèo, cửa võng, hoành phi, câu đối…
Giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc
Chùa Phật Tích có giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc to lớn. Chùa là nơi lưu giữ nhiều hiện vật, cổ vật có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, nghệ thuật như tượng Phật, bia đá, hoành phi, câu đối, chuông, khánh…
Chùa Phật Tích cũng là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, lễ hội truyền thống, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương tham gia. Các lễ hội tại chùa Phật Tích không chỉ là dịp để người dân tưởng nhớ, tri ân các vị Tổ sư, mà còn là dịp để giao lưu, trao đổi văn hóa, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Hướng dẫn tham quan
Nếu bạn có dịp đến thăm núi Phật Tích và chùa Phật Tích, dưới đây là một số hướng dẫn tham quan:
- Thời gian tham quan: Thời điểm lý tưởng để tham quan núi Phật Tích và chùa Phật Tích là vào mùa xuân (tháng 1 đến tháng 3) hoặc mùa thu (tháng 9 đến tháng 11), khi thời tiết mát mẻ, dễ chịu.
- Phương tiện di chuyển: Bạn có thể đi xe máy, ô tô hoặc xe buýt từ trung tâm thành phố Bắc Ninh đến huyện Tiên Du, sau đó đi theo đường QL1A đến xã Phật Tích.
- Điểm tham quan: Khi đến chùa Phật Tích, bạn có thể tham quan các công trình kiến trúc như chùa, tháp, tượng Phật, đặc biệt là pho tượng Phật A Di Đà khổng lồ trên đỉnh núi. Ngoài ra, bạn cũng có thể đi bộ quanh khu rừng phòng hộ để tận hưởng không khí trong lành, ngắm cảnh núi non hùng vĩ.
- Lưu ý: Khi tham quan chùa Phật Tích, bạn cần tuân thủ các quy định của nhà chùa, như ăn mặc kín đáo, giữ trật tự, không hút thuốc, không xả rác bừa bãi…
Kết luận
Vụ cháy rừng núi Phật Tích là một sự việc đáng tiếc, để lại những hậu quả về môi trường, cảnh quan và ảnh hưởng đến tâm lý của người dân, du khách. Tuy nhiên, may mắn là các công trình kiến trúc của chùa Phật Tích, đặc biệt là pho tượng Phật A Di Đà, không bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa. Điều này là nhờ vào sự nỗ lực, trách nhiệm cao của chính quyền, lực lượng chức năng và người dân địa phương trong việc dập lửa.
Vụ cháy cũng là một lời cảnh tỉnh về tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng phòng hộ, đặc biệt là trong mùa khô, khi nguy cơ cháy rừng cao. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, kiểm tra, giám sát và xây dựng các công trình phòng cháy, chữa cháy để tránh để xảy ra các vụ cháy tương tự trong tương lai.
Núi Phật Tích và chùa Phật Tích là một di sản văn hóa, lịch sử, tâm linh có giá trị to lớn của tỉnh Bắc Ninh nói riêng và cả nước nói chung. Việc bảo vệ, gìn giữ di sản này là trách nhiệm của mỗi người dân, mỗi du khách khi đến thăm nơi đây. Hãy cùng nhau chung tay bảo vệ núi Phật Tích, chùa Phật Tích để di sản này mãi mãi trường tồn, là điểm đến tâm linh, du lịch hấp dẫn cho bao thế hệ người Việt Nam và bạn bè quốc tế.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 1, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
