Trong cuộc đời tu tập và phụng sự đạo pháp, có những vị cao tăng không chỉ am tường giáo lý mà còn để lại dấu ấn sâu đậm qua các công việc phụng sự, đặc biệt là trong lĩnh vực nghi lễ – một phần quan trọng góp phần gìn giữ bản sắc Phật giáo Việt Nam. Hòa thượng Thích Lệ Trang, tân Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) nhiệm kỳ IX (2022-2027), là một trong những vị chân tu như thế. Bài viết này sẽ cung cấp cho độc giả một cái nhìn toàn diện về tiểu sử, sự nghiệp và những đóng góp nổi bật của Ngài trong chặng đường hơn 50 năm gắn bó với đạo pháp và dân tộc.
Có thể bạn quan tâm: Pháp Phật Cao Siêu Lý Rộng Sâu: Khám Phá Chân Lý Vượt Thời Gian
Quy trình thực hiện nhanh
Dưới đây là tóm tắt ngắn gọn các bước giúp độc giả nắm bắt nhanh nội dung bài viết:
- Tiểu sử và xuất thân: Tìm hiểu về quê quán, năm sinh, quá trình xuất gia và các bậc thầy đã y chỉ.
- Sự nghiệp và các chức vụ: Khái quát các trọng trách quan trọng mà Ngài đã và đang đảm nhiệm trong Giáo hội.
- Chuyên môn về nghi lễ: Làm rõ lý do vì sao Ngài được mệnh danh là bậc thầy am tường nghi lễ, đặc biệt là nghi lễ Phật giáo miền Nam.
- Đóng góp cho Giáo hội: Tổng hợp các hoạt động, công tác quan trọng mà Ngài tham gia, đóng góp vào sự phát triển của GHPGVN.
- Kiến thức và kinh nghiệm: Chia sẻ một số thông tin liên quan đến nghi lễ Phật giáo, các đàn tràng mà Ngài thường chủ sám.
Tổng quan về Hòa Thượng Thích Lệ Trang
Hòa thượng Thích Lệ Trang, thế danh Lê Văn Giỏi, sinh năm 1958 tại một tỉnh đồng bằng sông Cửu Long là Đồng Tháp. Ngài là một trong những bậc cao tăng tiêu biểu cho thế hệ tu sĩ Phật giáo vừa có đạo hạnh, vừa có uy tín và năng lực trong công tác Giáo hội. Với hơn nửa thế kỷ gắn bó với đạo pháp, Hòa thượng đã trải qua nhiều cương vị quan trọng và để lại nhiều dấu ấn trong lòng Tăng Ni, Phật tử cả nước.
Tiểu Sử Và Quá Trình Xuất Gia
Quê quán và năm sinh
Hòa thượng Thích Lệ Trang sinh năm 1958 trong một gia đình có truyền thống hiếu đạo tại tỉnh Đồng Tháp. Mảnh đất miền Tây Nam Bộ này không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thanh bình mà còn là nơi sản sinh ra nhiều bậc chân tu, tinh thông giáo lý, sống giản dị, chan hòa cùng nhân sinh.
Quá trình xuất gia
Ngài xuất gia tu học từ rất sớm, vào năm 1973, khi mới 15 tuổi. Đây là một quyết định thể hiện sự giác ngộ và chí nguyện lớn lao từ một thiếu niên. Người thầy y chỉ cho Ngài trên bước đường tu tập là Hòa thượng Thích Vĩnh Đạt, một bậc cao tăng có uy tín tại chùa Hương ở thành phố Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp.
Chùa Hương (TP Sa Đéc, Đồng Tháp) là một trong những ngôi chùa cổ kính, có lịch sử lâu đời tại vùng đất này. Việc được xuất gia và tu học tại đây đã tạo nền tảng vững chắc về đạo hạnh, giới luật và tinh thần phụng sự cho Hòa thượng Thích Lệ Trang ngay từ những ngày đầu bước vào cửa Phật.
Các Chức Vụ Quan Trọng Trong Giáo Hội
Trưởng Ban Nghi Lễ Trung Ương
Một trong những chức vụ nổi bật nhất của Hòa thượng Thích Lệ Trang là Trưởng ban Nghi lễ Trung ương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Đây là một trọng trách vô cùng quan trọng, đòi hỏi người đảm nhiệm phải có kiến thức sâu rộng về nghi lễ, am tường các thể thức cúng bái, tụng niệm theo truyền thống Phật giáo Việt Nam, đặc biệt là sự khác biệt tinh tế giữa các vùng miền.
Nghi lễ Phật giáo không đơn thuần là các nghi thức rập khuôn. Mỗi một nghi thức, mỗi bài kinh, mỗi lời tụng niệm đều ẩn chứa ý nghĩa sâu xa về giáo lý, về tâm linh, về đạo lý làm người. Là Trưởng ban Nghi lễ, Hòa thượng có nhiệm vụ hướng dẫn, thống nhất và bảo tồn các nghi lễ truyền thống, đồng thời có thể linh hoạt điều chỉnh cho phù hợp với hoàn cảnh và thời đại, nhưng vẫn giữ được bản sắc và tinh thần cốt lõi.
Ủy Viên Ban Thường Trực Hội Đồng Trị Sự
Có thể bạn quan tâm: Niệm Phật Phải Phát Nguyện Mới Có Thể Vãng Sanh
Hòa thượng Thích Lệ Trang là Ủy viên Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Hội đồng Trị sự là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Giáo hội giữa hai kỳ Đại hội. Ban Thường trực là lực lượng nòng cốt, thường xuyên điều hành mọi hoạt động của Giáo hội, giải quyết các công việc quan trọng, cấp bách.
Việc được bầu vào Ban Thường trực là minh chứng cho uy tín, năng lực và sự tín nhiệm cao của toàn thể Tăng Ni, Phật tử dành cho Hòa thượng.
Phó Chủ Tịch Hội Đồng Trị Sự GHPGVN
Vào ngày 2/1//2024, tại Hội nghị Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các thành viên đã nhất trí suy cử Hòa thượng Thích Lệ Trang đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN nhiệm kỳ IX (2022-2027).
Lưu ý về từ khóa: Việc suy cử này là một sự kiện quan trọng trong đời sống Giáo hội, đánh dấu sự ghi nhận những đóng góp to lớn của Ngài trong công tác phụng sự đạo pháp và dân tộc.
Chuyên Môn Về Nghi Lễ: Bậc Thầy Của Nghi Lễ Miền Nam
Am tường nghi lễ Phật giáo miền Nam
Điều khiến Hòa thượng Thích Lệ Trang được kính trọng và nể phục trong giới Tăng Ni, Phật tử là sự am tường nghi lễ, đặc biệt là nghi lễ Phật giáo miền Nam. Nghi lễ Phật giáo ở các vùng miền Việt Nam có những nét đặc thù riêng, phản ánh bản sắc văn hóa, phong tục tập quán của từng địa phương.
Nghi lễ Phật giáo miền Nam thường có sự giao thoa giữa truyền thống Phật giáo nguyên thủy, Đại thừa và yếu tố văn hóa bản địa. Các nghi thức ở đây vừa trang nghiêm, thanh tịnh, vừa gần gũi, thân thuộc với đời sống nhân dân. Hòa thượng Thích Lệ Trang là một trong những bậc thầy hiếm hoi nắm vững và có thể thực hiện một cách chính xác, trang nghiêm các nghi lễ này.
Thường làm chủ sám trong các đàn tràng
Một trong những vai trò quan trọng nhất của Hòa thượng là thường xuyên làm chủ sám trong các đàn tràng cầu siêu, cầu an quan trọng của Phật giáo.
Đàn tràng là một pháp hội lớn, tập trung đông đảo Tăng Ni, Phật tử tham dự, với mục đích cầu nguyện cho quốc thái dân an, cầu siêu cho vong linh, hoặc cúng dường chư Phật, Bồ Tát. Chủ sám là người đứng đầu, điều hành toàn bộ buổi lễ, dẫn dắt đại chúng tụng niệm, sám hối, và thực hiện các nghi thức cúng dường.
Để có thể làm chủ sám trong các đàn tràng lớn, người chủ trì phải:
- Am tường kinh điển: Hiểu rõ ý nghĩa, nội dung của các bài kinh, chú, sám văn được tụng niệm.
- Nắm vững nghi lễ: Biết cách sắp xếp, điều phối các nghi thức một cách trôi chảy, trang nghiêm.
- Có oai nghi, đạo lực: Tạo uy tín, lòng tin cho đại chúng tham dự.
Hòa thượng Thích Lệ Trang hội tụ đầy đủ những yếu tố này, vì vậy Ngài thường được mời làm chủ sám trong các đàn tràng lớn, đặc biệt là ở khu vực phía Nam.
Trụ Xứ Và Các Chùa Trụ Trì
Có thể bạn quan tâm: Pháp Tu Niệm Phật: Truyền Thống Tu Tập Từ Thời Đức Thích Ca
Chùa Định Thành (Quận 10, TP. Hồ Chí Minh)
Hiện nay, Hòa thượng Thích Lệ Trang trú xứ tại chùa Định Thành, tọa lạc ở Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một ngôi chùa có lịch sử lâu đời, là nơi sinh hoạt tu học, lễ bái của đông đảo Phật tử quận 10 và các quận lân cận.
Làm trụ xứ tại một trung tâm Phật giáo lớn như TP. Hồ Chí Minh là một trọng trách không nhỏ. Hòa thượng không chỉ chăm lo cho việc tu tập, nghi lễ, sinh hoạt của Tăng chúng mà còn phải là cầu nối giữa đạo và đời, hướng dẫn Phật tử tu học theo chánh pháp, góp phần xây dựng xã hội an lành, hạnh phúc.
Chùa Huê Nghiêm (Phường Bình Khánh, TP. Thủ Đức)
Ngoài trụ xứ tại chùa Định Thành, Hòa thượng Thích Lệ Trang còn là trụ trì của chùa Huê Nghiêm, tọa lạc tại phường Bình Khánh, Thành phố Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.
Chùa Huê Nghiêm là một ngôi chùa trẻ, được xây dựng và phát triển dưới sự hướng dẫn của Hòa thượng. Tại đây, Ngài đã và đang nỗ lực xây dựng một môi trường tu học thanh tịnh, hiện đại, phù hợp với nhịp sống đô thị, nhưng vẫn giữ được bản sắc truyền thống.
Những Đóng Góp Nổi Bật Cho Giáo Hội
Gìn giữ và phát huy nghi lễ truyền thống
Một trong những đóng góp lớn nhất của Hòa thượng Thích Lệ Trang là gìn giữ và phát huy nghi lễ truyền thống Phật giáo, đặc biệt là nghi lễ miền Nam. Trong thời đại hiện nay, khi nhiều giá trị truyền thống có nguy cơ mai một, việc bảo tồn và phát huy các nghi lễ này là một việc làm vô cùng ý nghĩa.
Hòa thượng không chỉ tự mình thực hiện các nghi lễ một cách trang nghiêm mà còn tích cực hướng dẫn, truyền dạy cho các Tăng Ni trẻ, giúp họ hiểu rõ ý nghĩa, nội dung và cách thức thực hiện các nghi lễ. Điều này góp phần đảm bảo tính thống nhất, trang nghiêm và bản sắc trong nghi lễ Phật giáo Việt Nam.
Tổ chức và chủ sám các pháp hội lớn
Hòa thượng Thích Lệ Trang thường xuyên được mời làm chủ sám, chủ trì các pháp hội, đại lễ lớn như:
- Lễ Phật Đản (Vesak): Đại lễ kỷ niệm ngày Đức Phật ra đời, là một trong những đại lễ quan trọng nhất của Phật giáo.
- Lễ Vu Lan Báo Hiếu: Đại lễ thể hiện lòng hiếu thảo, báo ân cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
- Lễ Vía Đức Phật A Di Đà: Đại lễ tưởng niệm Đức Phật A Di Đà, vị Phật của cõi Cực Lạc.
- Các khóa tu Bát Quan Trai, các khóa tu mùa hè cho thanh thiếu niên.
- Các đàn tràng cầu siêu, cầu an cho quốc gia, dân tộc và các nạn nhân chiến tranh, thiên tai.
Sự hiện diện và chủ sám của Hòa thượng trong các đại lễ này luôn tạo nên một không khí trang nghiêm, thanh tịnh, giúp đại chúng an tâm, chuyên chú vào việc tu tập, cầu nguyện.
Hòa nhập đạo và đời
Có thể bạn quan tâm: Pháp Phục Phật Tử Là Gì? Hướng Dẫn Chọn Và Mặc Đúng Chuẩn
Hòa thượng Thích Lệ Trang là một tấm gương về hòa nhập đạo và đời. Ngài không chỉ chuyên tâm tu tập, hoằng pháp mà còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, nhân đạo.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam dưới sự lãnh đạo của các vị lãnh đạo, trong đó có Hòa thượng, đã và đang triển khai nhiều chương trình từ thiện, xã hội như: xây dựng nhà tình thương, hỗ trợ học sinh nghèo, cứu trợ đồng bào bị thiên tai, dịch bệnh, tổ chức các chương trình y tế từ thiện…
Những hoạt động này không chỉ giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện tinh thần từ bi, bác ái, “tốt đạo, đẹp đời” của Phật giáo Việt Nam.
Tham gia các hoạt động đối ngoại
Hòa thượng Thích Lệ Trang cũng là một thành viên tích cực trong các hoạt động đối ngoại của Giáo hội, tham gia các hội nghị, hội thảo Phật giáo quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh một Phật giáo Việt Nam hòa bình, từ bi, trí tuệ và gắn bó với dân tộc.
Kiến Thức Liên Quan: Nghi Lễ Phật Giáo Và Các Đàn Tràng Quan Trọng
Ý nghĩa của nghi lễ Phật giáo
Nghi lễ Phật giáo không phải là những nghi thức hình thức, mà là phương tiện giúp hành giả:
- Sám hối nghiệp chướng: Qua các bài sám hối, hành giả nhận ra lỗi lầm, phát nguyện sửa đổi, thanh tẩy tâm念.
- Tụng niệm công đức: Việc tụng kinh, niệm Phật giúp tâm念 thanh tịnh, phát triển trí tuệ, tích lũy công đức.
- Cúng dường Tam Bảo: Thể hiện lòng biết ơn, cung kính đối với Phật, Pháp, Tăng.
- Hướng thiện, hướng đạo: Các nghi lễ giúp hành giả nuôi dưỡng tâm念 từ bi, bác ái, hướng đến cuộc sống đạo đức, lương thiện.
Các đàn tràng thường được tổ chức
- Đàn tràng Dược Sư: Cầu nguyện cho sức khỏe, tiêu trừ bệnh tật, tai họa.
- Đàn tràng A Di Đà: Cầu nguyện cho vãng sanh, tiêu trừ nghiệp chướng, cầu nguyện quốc thái dân an.
- Đàn tràng Địa Tạng: Cầu siêu cho vong linh, đặc biệt là các vong linh chưa được siêu thoát.
- Đàn tràng Lương Hoàng Sám: Một pháp môn sám hối lớn, giúp tiêu trừ nghiệp chướng, đặc biệt là nghiệp chướng nặng nề.
Hòa thượng Thích Lệ Trang là một trong những vị cao tăng có uy tín và năng lực để chủ sám, điều hành các đàn tràng này một cách trang nghiêm, hiệu quả.
Lời Kết
Hòa thượng Thích Lệ Trang, tân Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, là một tấm gương sáng về đạo hạnh, uyên bác và tinh thần phụng sự. Với hơn 50 năm gắn bó với đạo pháp, Ngài đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong lòng Tăng Ni, Phật tử cả nước.
Sự am tường nghi lễ, đặc biệt là nghi lễ Phật giáo miền Nam, cùng với uy tín và năng lực trong công tác Giáo hội, đã khiến Ngài trở thành một vị lãnh đạo đáng kính, được toàn thể Tăng Ni, Phật tử tín nhiệm và suy tôn.
Chúng ta tin tưởng rằng, dưới sự lãnh đạo của Hòa thượng Thích Lệ Trang cùng với các vị lãnh đạo khác của Giáo hội, Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển vững mạnh, góp phần xây dựng một xã hội an lành, hạnh phúc, “tốt đạo, đẹp đời”. Để tìm hiểu thêm các thông tin hữu ích khác về Phật giáo, văn hóa, và đời sống tinh thần, mời độc giả tham khảo thêm các bài viết khác tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
