Phật giáo có vai trò gì trong lịch sử và văn hóa Việt Nam? Những bảo vật quốc gia nào phản ánh dấu ấn của Phật giáo qua các triều đại? Đại lễ Vesak 2025 đã mang đến cái nhìn toàn diện nào về di sản Phật giáo Việt Nam? Bài viết dưới đây sẽ đưa bạn khám phá triển lãm văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Đại lễ Vesak 2025, nơi lần đầu tiên 87 bảo vật quốc gia thuộc Phật giáo được giới thiệu công khai.
Triển lãm văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Đại lễ Vesak 2025
Triển lãm văn hóa Phật giáo Việt Nam chính thức khai mạc vào sáng ngày 5.5.2025 tại khuôn viên đại lễ Vesak 2025. Sự kiện do Ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức, mang chủ đề “Văn hóa Phật giáo Việt Nam: Ngôn ngữ – Pháp phục – Kiến trúc – Di sản”.
Triển lãm không chỉ giới thiệu các giá trị đặc trưng của Phật giáo Việt Nam mà còn thể hiện tinh thần hội nhập, kết nối cùng văn hóa Phật giáo các nước trên thế giới. Đây là dịp để công chúng trong nước và quốc tế có cái nhìn sâu sắc hơn về vai trò, đóng góp của Phật giáo trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc.
Không gian trưng bày sinh động
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chọn Quần Áo Phật Tử Sen Hồng 2 Chuẩn Phong Cách Và Chất Lượng
Tại triển lãm, công chúng được chiêm ngưỡng một không gian tái hiện sinh động các yếu tố văn hóa Phật giáo truyền thống:
- Nghi lễ: Các nghi thức cúng bái, tụng kinh, lễ Phật được tái hiện chân thực.
- Pháp phục: Các loại áo tràng, y phục tu sĩ qua các thời kỳ lịch sử.
- Nhạc cụ truyền thống: Chiêng, trống, mõ, phách… tạo nên âm thanh thiền định đặc trưng.
- Kinh sách & Mộc bản: Những bản kinh cổ, mộc bản in kinh quý hiếm.
- Trà đạo: Nghệ thuật thưởng trà trong thiền môn.
- Sắc phong: Các văn bản sắc phong của triều đình phong kiến dành cho các chùa, tăng ni.
Hệ thống tranh ảnh, tư liệu quý hiếm cũng được trưng bày, giúp người xem hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và phát triển của Phật giáo tại Việt Nam.
87 bảo vật quốc gia Phật giáo – Điểm nhấn đặc biệt
Lần đầu tiên ra mắt công chúng
Điểm nhấn nổi bật nhất của triển lãm chính là việc lần đầu tiên thông tin về 87 bảo vật quốc gia liên quan đến Phật giáo được trưng bày và giới thiệu công khai. Đây là một sự kiện có ý nghĩa to lớn trong việc quảng bá, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Phật giáo.
Có thể bạn quan tâm: Quán Chay Phật Ngọc: Không Gian Tâm Linh Thanh Tịnh, Ẩm Thực Chay Tinh Tế Tại Tp.hcm
Các bảo vật này bao gồm:
- Tượng thờ: Các tượng Phật, Bồ tát, La hán, Tổ sư bằng gỗ, đồng, đá, sơn mài…
- Phù điêu: Các tác phẩm chạm khắc trên tường, cột, hoành phi…
- Pháp khí: Chuông, trống, khánh, mõ, lư hương, bình bát…
- Kinh sách cổ: Các bản kinh in trên giấy bản, giấy dó, bản in mộc bản…
Giá trị lịch sử và văn hóa
Có thể bạn quan tâm: Quán Cafe Phật Giáo: Không Gian Thiền Định Giữa Lòng Thành Phố
87 bảo vật quốc gia này không chỉ là những hiện vật có giá trị nghệ thuật cao mà còn là những chứng tích sống động về vai trò của Phật giáo trong suốt chiều dài lịch sử văn hóa Việt Nam.
Các bảo vật phản ánh rõ ràng dấu ấn của các triều đại phong kiến:
Có thể bạn quan tâm: Quy Kính Phật Đà – Bài Ca Dâng Lên Đức Phật Từ Bi
- Triều Lý (1009-1225): Thời kỳ Phật giáo hưng thịnh, trở thành quốc giáo. Các bảo vật thời Lý thường mang phong cách thanh thoát, uyển chuyển.
- Triều Trần (1225-1400): Duy trì vai trò quan trọng của Phật giáo, kết hợp với tinh thần yêu nước chống ngoại xâm. Bảo vật thời Trần thể hiện sự mạnh mẽ, kiên cường.
- Triều Lê (1428-1789) & Triều Nguyễn (1802-1945): Phật giáo tiếp tục phát triển, chịu ảnh hưởng của Nho giáo và Đạo giáo. Các bảo vật thời kỳ này thể hiện sự giao thoa văn hóa.
Công tác chuẩn bị kỹ lưỡng
Do hầu hết các bảo vật đều là nguyên gốc, không thể di chuyển ra khỏi chùa hay nơi lưu giữ, nên toàn bộ hiện vật tại triển lãm đều là bản mô phỏng hoặc ảnh chụp chất lượng cao.
Kiến trúc sư Đinh Việt Phương, người phụ trách phần thiết kế mặt đất cho không gian triển lãm, chia sẻ: “Ban tổ chức đã có sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng, với kế hoạch chi tiết và yêu cầu cao về nội dung, đặc biệt là đối với 87 hiện vật thuộc danh mục bảo vật quốc gia được giới thiệu lần này.”
Mặc dù là bản mô phỏng, nhưng các hiện vật vẫn thể hiện được đầy đủ giá trị tinh thần và nghệ thuật, giúp công chúng hiểu rõ hơn về di sản Phật giáo Việt Nam.
Mô hình tái hiện tháp Phật tích – Công trình kiến trúc đặc sắc
Ý nghĩa biểu tượng
Một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất tại triển lãm là mô hình tái hiện tháp Phật tích. Đây là một công trình kiến trúc mang giá trị nghệ thuật và tâm linh sâu sắc, tượng trưng cho trí tuệ và công đức của Đức Phật.
Trí tuệ và kỹ thuật của cha ông
Kiến trúc sư Đinh Việt Phương cho biết: “Với những người nghiên cứu kiến trúc cổ như tôi, việc được phỏng dựng lại công trình này là một hạnh duyên. Nó cho thấy rõ trí tuệ và trình độ kỹ thuật của cha ông ta từ hàng nghìn năm trước.”
Mô hình tháp Phật tích không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là minh chứng cho sự tinh xảo trong kỹ thuật xây dựng, chạm khắc và trang trí của người Việt cổ đại.
Đại kỳ Phật giáo – Biểu tượng cho tinh thần đoàn kết
Lá cờ lớn nhất thế giới
Một điểm nhấn đáng chú ý khác tại lễ khai mạc sáng 5.5 là sự hiện diện của đại kỳ Phật giáo lớn nhất thế giới, rộng 500 m², được may theo đúng chuẩn quốc tế với 5 màu truyền thống:
- Xanh (Biểu tượng cho từ bi)
- Vàng (Biểu tượng cho trí tuệ)
- Đỏ (Biểu tượng cho tín tâm)
- Trắng (Biểu tượng cho thanh tịnh)
- Cam (Biểu tượng cho giải thoát)
Ý nghĩa biểu tượng
Lá cờ có chiều dài 25,69 m, tượng trưng cho chiều dài lịch sử Phật giáo 2.569 năm. Đây là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, từ bi và hòa bình, đúng như chủ đề Vesak năm nay: “Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hòa bình thế giới và phát triển bền vững”.
Giá trị của triển lãm đối với việc bảo tồn và phát huy di sản
Nâng cao nhận thức cộng đồng
Triển lãm văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Đại lễ Vesak 2025 là một hoạt động có ý nghĩa to lớn trong việc:
- Nâng cao nhận thức của công chúng về giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật của Phật giáo Việt Nam.
- Khơi dậy lòng tự hào dân tộc về di sản văn hóa truyền thống.
- Khuyến khích việc bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị di sản.
Góp phần vào công tác bảo tồn
Việc giới thiệu 87 bảo vật quốc gia, dù là bản mô phỏng, cũng góp phần:
- Tuyên truyền về tầm quan trọng của việc bảo vệ các di sản văn hóa.
- Kêu gọi sự chung tay của toàn xã hội trong công tác bảo tồn.
- Tạo động lực cho các cơ quan chức năng tăng cường công tác tu bổ, phục hồi các di tích Phật giáo.
Thúc đẩy du lịch văn hóa
Triển lãm cũng là một cơ hội để quảng bá các điểm du lịch tâm linh, di tích Phật giáo nổi tiếng trên cả nước, góp phần phát triển du lịch văn hóa, du lịch tâm linh bền vững.
Hướng tới tương lai
Triển lãm văn hóa Phật giáo Việt Nam tại Đại lễ Vesak 2025 không chỉ là một sự kiện văn hóa đơn thuần mà còn là một minh chứng cho sự quan tâm, đầu tư của Nhà nước, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và toàn xã hội đối với việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Hy vọng rằng, sau sự kiện này, sẽ có thêm nhiều triển lãm, hoạt động tương tự được tổ chức, góp phần đưa di sản Phật giáo Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế, đồng thời khẳng định vị thế, vai trò của Phật giáo trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Việc bảo tồn và phát huy giá trị của 87 bảo vật quốc gia Phật giáo không chỉ là trách nhiệm của các nhà quản lý di sản mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân Việt Nam. Hãy cùng nhau gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa, tinh thần cao quý mà Phật giáo đã để lại cho muôn đời sau.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
