Cúng ông Công ông Táo là một trong những phong tục truyền thống đẹp của người Việt Nam, thể hiện lòng biết ơn và mong ước cho một năm mới sung túc. Tuy nhiên, giữa rất nhiều thông tin hiện nay, không ít gia đình đã vô tình mắc phải những sai lầm không đáng có, làm mất đi ý nghĩa linh thiêng của buổi lễ. Để giúp bạn đọc chuẩn bị một mâm cúng tươm tất và đúng chuẩn, bài viết này sẽ chỉ ra 5 sai lầm cần tránh khi cúng ông Công ông Táo mà bạn cần lưu ý.
Có thể bạn quan tâm: Rửa Bát Hương Bằng Rượu Cúng: Ý Nghĩa, Quy Trình Và Những Điều Cần Biết
Có thể bạn quan tâm: Rằm Tháng Riêng Miền Nam Cúng: Quy Tắc Vàng Cho Mâm Ngũ Quả Đúng Điệu
Tóm tắt các bước chuẩn bị lễ cúng cơ bản
Trước khi đi vào chi tiết các lỗi thường gặp, hãy cùng điểm qua những bước chuẩn bị cần thiết để một mâm cúng được trọn vẹn. Dù quan niệm mỗi vùng miền có sự khác biệt, nhưng về cơ bản bạn cần ghi nhớ các điểm chính sau:
- Chuẩn bị mâm cúng: Mâm cúng không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được sự thành tâm. Các lễ vật cơ bản bao gồm: cá chép (có thể là cá sống hoặc cá giấy), mũ áo Táo quân, trầu cau, nước, rượu, trà, hoa quả tươi, xôi hoặc bánh chưng, và các món ăn mặn (như gà luộc, giò, canh măng…).
- Thời gian cúng: Nên tiến hành cúng trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp Âm lịch. Đây là thời điểm các vị Táo quân chuẩn bị lên trời báo cáo việc bếp núc của gia đình trong năm.
- Văn khấn: Chuẩn bị bài văn khấn lễ táo quân để đọc khi làm lễ, giúp thể hiện rõ nguyện vọng của gia chủ.
- Nghi thức thả cá: Sau khi cúng xong, nghi thức phóng sinh cá chép là không thể thiếu, tượng trưng cho việc tiễn Táo quân về trời.
Có thể bạn quan tâm: Tháng 7 Cúng Gì Ở Công Ty? Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Doanh Nghiệp
Những điều kiêng kỵ và sai lầm thường gặp
Mặc dù là một tập tục quen thuộc, nhưng không phải ai cũng nắm rõ các quy tắc tâm linh. Dưới đây là những sai lầm nghiêm trọng bạn cần tránh:
Cúng ông Công ông Táo dưới bếp
Đây là sai lầm mà rất nhiều người mắc phải. Nhiều người lầm tưởng rằng vì Táo quân cai quản việc bếp núc nên việc cúng dưới bếp là hợp lý nhất. Tuy nhiên, theo các chuyên gia văn hóa, đây là một quan niệm sai lầm.
Bếp là nơi nấu nướng, thường xuyên có dầu mỡ, khói bụi, không phải là nơi trang trọng để đặt mâm cúng. Việc đặt mâm cúng dưới bếp sẽ làm mất đi sự thành kính đối với các vị thần. Đúng nhất là bạn nên đặt mâm cúng tại bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ Táo quân riêng (nếu có). Đây là nơi linh thiêng, giúp buổi lễ trở nên trang nghiêm hơn rất nhiều.
Cúng tiền âm phủ
Một sai lầm nghiêm trọng khác liên quan đến lễ vật là sử dụng tiền âm phủ. Nhiều người có thói quen đốt vàng mã, trong đó có tiền âm phủ, cho rằng làm vậy sẽ giúp xóa bỏ vận xui hoặc được ban nhiều tài lộc.
Thực tế, ông Công ông Táo là các vị thần tiên, không phải là vong hồn người âm. Do đó, việc đốt tiền âm phủ là hoàn toàn sai lệch về mặt tâm linh. Hành động này không chỉ không mang lại lợi ích mà còn gây ô nhiễm môi trường. Gia chủ chỉ nên đốt các loại vàng mã dành cho Táo quân như mũ, áo, ngựa.
Quan niệm cúng càng nhiều lễ vật càng tốt
Nhiều gia đình có xu hướng “chơi lớn” với mâm cúng ông Táo, cho rằng mâm cúng càng cao, lễ vật càng nhiều thì sẽ càng được Táo quân ban nhiều phước lành. Đây là quan niệm cần được điều chỉnh.
Việc chuẩn bị mâm cúng quá mức cần thiết gây ra sự lãng phí không đáng có. Quan trọng nhất vẫn là lòng thành tâm của gia chủ. Một mâm cúng với đầy đủ các món cơ bản, được trình bày sạch sẽ, tươm tất và đi kèm với sự thành kính còn có ý nghĩa lớn hơn rất nhiều so với một mâm cúng hoành tráng nhưng làm qua loa, đại khái.
Sai lầm khi tiến hành nghi thức thả cá chép
Nghi thức thả cá chép là hình ảnh đẹp trong ngày tiễn Táo quân. Tuy nhiên, nhiều người lại không chú ý đến cách thức thực hiện, vô tình gây hại cho chính ý nghĩa nhân văn của nó.
Có hai sai lầm lớn hay gặp: thứ nhất là ném cá từ trên cao xuống nước. Động tác này khiến cá dễ bị thương hoặc chết ngay lập tức vì sốc môi trường. Thứ hai là thả cá nguyên trong túi nilon xuống nước. Việc này không chỉ làm cá chết ngạt mà còn gây ô nhiễm nguồn nước. Cách làm đúng là nên để cá xuống mép nước một cách nhẹ nhàng để cá tự bơi ra.
Làm lễ cúng sau 12h ngày 23 tháng Chạp
Thời gian cúng cũng là một yếu tố quan trọng. Theo quan niệm dân gian, thiên đình sẽ đóng cửa sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp. Nếu gia chủ làm lễ cúng hoặc thả cá sau giờ này, Táo quân sẽ không thể nào kịp lên trời báo cáo.
Vì vậy, bạn nên sắp xếp thời gian để hoàn tất việc cúng lễ và phóng sinh cá trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp Âm lịch để đảm bảo nghi lễ được diễn ra suôn sẻ.
Có thể bạn quan tâm: Rằm Tháng Riêng Nên Cúng Vào Thời Gian Nào Là Chuẩn Nhất?
Lời kết
Hy vọng rằng những chia sẻ về 5 sai lầm cần tránh khi cúng ông Công ông Táo trên đây sẽ giúp bạn và gia đình có một mùa cúng Táo quân trọn vẹn, đúng với truyền thống văn hóa của dân tộc. Để tham khảo thêm nhiều thông tin bổ ích về văn hóa, phong tục tập quán hay các mẹo vặt đời sống, bạn có thể truy cập thêm các bài viết khác tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
