Việc chuẩn bị sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7 là một nghi thức truyền thống quan trọng của người Việt Nam, mang ý nghĩa báo hiếu và tri ân ông bà tổ tiên. Đây là ngày Rằm tháng Bảy, còn được gọi là ngày Vu Lan, thời điểm linh thiêng để con cháu thể hiện lòng thành. Mâm cúng không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được sự thành tâm và chuẩn bị chu đáo. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách chuẩn bị và sắp xếp mâm cúng sao cho đầy đủ và trang nghiêm nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cách Sắp Xếp Bàn Thờ Chuẩn Phong Thủy: Cẩm Nang Nghi Lễ Cho Gia Chủ Việt
Những lưu ý quan trọng trước khi chuẩn bị
Trước khi bắt tay vào việc sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7, gia chủ cần hiểu rõ về ý nghĩa của ngày này. Đây không chỉ là ngày cúng cô hồn mà còn là ngày báo hiếu cha mẹ, ông bà. Vì vậy, mâm cúng thường được chia làm hai phần: mâm cúng gia tiên và mâm cúng chúng sinh (cúng cháo, cúng cô hồn).
Việc sắp xếp mâm cúng cần tuân theo các quy tắc truyền thống để đảm bảo tính tôn nghiêm. Bạn cần phân biệt rõ giữa mâm cúng mặn (dành cho gia tiên) và mâm cúng chay (dành cho chúng sinh hoặc cúng Phật). Tuy nhiên, vào ngày Rằm tháng Bảy, nhiều gia đình thường cúng cả mặn và chay để thể hiện sự thành kính.
Cách chuẩn bị mâm cúng gia tiên ngày Rằm tháng Bảy
Mâm cúng gia tiên là phần quan trọng nhất, thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với người đã khuất. Khi sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7, bạn cần chuẩn bị các thành phần cơ bản sau:
Ngũ quả và hoa tươi
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Mâm Cúng Đất Đai Đầy Đủ Và Ý Nghĩa Nhất Dành Cho Gia Chủ
Mâm ngũ quả là phần không thể thiếu, tượng trưng cho năm mùa vụ của đất trời. Tùy theo phong tục từng vùng miền mà bạn có thể chọn các loại quả khác nhau. Miền Bắc thường chuối, na, cam, bưởi, ổi; miền Nam thì có mít, mãng cầu, sung, dừa, xoài.
- Lưu ý: Chọn quả chín tới, còn nguyên vẹn, không dập nát. Xếp quả cao nhất ở giữa và tỏa ra hai bên. Nên chọn số lượng quả là số lẻ (3, 5, 7, 9) để cầu mong sự may mắn.
Đèn, nhang và vàng mã
- Nhang (hương): Chọn nhang sạch, có hương thơm tự nhiên. Nên thắp 3 nén hoặc 5 nén tùy theo phong tục.
- Đèn (nến): Dùng 2 cây nến (hoặc đèn dầu) để tạo ánh sáng, dẫn đường cho linh hồn tổ tiên.
- Vàng mã: Gồm tiền âm phủ, quần áo giấy… Tuy nhiên, theo quan niệm hiện đại, việc đốt vàng mã nên tiết chế và chỉ đốt những thứ cần thiết để bảo vệ môi trường.
Đồ mặn (Thức ăn mặn)
Đồ mặn trong sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7 bao gồm:
- Gà luộc: Gà trống luộc nguyên con (chưa mổ), xé hoặc để nguyên con tùy ý.
- Xôi: Xôi gấc, xôi đỗ xanh hoặc xôi trắng.
- Cháo: Một bát cháo trắng (hoặc cháo đậu).
- Bánh: Bánh chưng (hoặc bánh tét), bánh trôi nước.
- Rượu, trà, nước lọc: 3 chén trà, 3 chén rượu, 1 ly nước lọc.
- Mỡ, giò, thịt: Các món ăn truyền thống như giò lụa, thịt luộc, nem rán.
Chuẩn bị mâm cúng chúng sinh (cúng cô hồn)
Theo tục lệ, sắp xếp mâm cúng cho chúng sinh vào ngày 15 tháng 7 thường là mâm chay. Mục đích là bố thí cho các vong linh lang thang, không nơi nương tựa.
Các thành phần không thể thiếu
- Cháo trắng: Dùng để cúng chúng sinh (thường là 1 nồi cháo lớn hoặc chia thành nhiều bát nhỏ).
- Rau câu: Xôi chè, kẹo bánh.
- Tiền vàng: Vàng mã, tiền âm phủ.
- Muối, gạo: Gạo và muối được rắc ra bốn phương tám hướng.
- Thắp nhang: Khi cúng xong, gia chủ sẽ vãi gạo và muối ra sân hoặc đường.
Quy trình sắp xếp và bài trí mâm cúng
Có thể bạn quan tâm: Cách Sắp Xếp Thanh Long Cúng Đúng Nghi Lễ Và Ý Nghĩa Tâm Linh
Việc sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7 không chỉ đúng về thành phần mà còn phải đúng về thứ tự bài trí để thể hiện sự tôn ti trật tự. Dưới đây là quy trình chi tiết:
Bước 1: Chuẩn bị không gian và bàn thờ
Chọn nơi thờ cúng sạch sẽ, thông thoáng. Lau dọn bàn thờ kỹ lưỡng, thay nước chén, lau dọn bát hương. Nếu có bàn thờ Phật, bàn thờ gia tiên riêng, cần sắp xếp đúng vị trí (Phật ở trên cao, gia tiên ở dưới).
Bước 2: Sắp xếp thứ tự các món trên mâm
Khi sắp xếp mâm cúng, thứ tự các món ăn thường được sắp theo nguyên tắc “Tiền hậu” (trước sau):
- Giữa mâm: Mâm ngũ quả được đặt ở vị trí trung tâm, cao nhất.
- Xung quanh ngũ quả: Đặt các món ăn mặn (gà luộc, giò, xôi, bánh chưng) xen kẽ.
- Hai bên mép mâm: Đặt đèn nến (bên trái), nhang và nước (bên phải) theo hướng người cúng nhìn ra.
- Phía trước mâm: Đặt chén cơm, chén nước và rượu.
Lưu ý: Mâm cúng cô hồn thường được đặt thấp hơn mâm cúng gia tiên và thường đặt ở sân hoặc ngoài cửa ra vào.
Bước 3: Sắp lễ và thỉnh khấn
Sau khi đã sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7 xong, gia chủ thắp 3 nén nhang, vái lạy 3 lạy rồi đọc văn khấn. Văn khấn cần đọc rõ ràng, thành tâm, cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đạo bình an, con cháu làm ăn phát đạt.
Có thể bạn quan tâm: Sắp Xếp Mâm Cúng Ngoài Sân Khoa Học Nhất: Hướng Dẫn Chi Tiết Từng Bước
Ý nghĩa của việc cúng Rằm tháng Bảy
Việc làm này không chỉ là nghi thức tôn giáo mà còn là cách giáo dục đạo đức, uống nước nhớ nguồn. Khi chuẩn bị sắp xếp mâm cúng, chúng ta nhớ lại công lao sinh thành của cha mẹ, sự hy sinh của tổ tiên. Đây cũng là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, nhắc nhở nhau về truyền thống hiếu thảo.
Theo quan niệm dân gian, vào ngày này, cửa ngục mở ra cho vong linh về dương thế. Vì vậy, việc cúng cháo, cơm cho chúng sinh là cách để bố thí, giúp các vong linh bớt khổ, không quấy phá gia đình.
Một số lưu ý khi cúng vào ngày Rằm tháng Bảy
Khi sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7, bạn cần nhớ:
- Thành tâm là quan trọng nhất: Không cần quá phô trương, chỉ cần mâm cơm đạm bạc nhưng lòng thành kính thì vẫn được tổ tiên chứng giám.
- Thời gian cúng: Nên cúng vào giờ Ngọ (11h – 13h) hoặc cúng vào chiều tối ngày 14 hoặc 15.
- Văn khấn: Cần chuẩn bị văn khấn gia tiên và văn khấn chúng sinh riêng biệt.
Kết luận
Việc sắp đồ cúng lễ 15 tháng 7 là một nét đẹp văn hóa tâm linh không thể thiếu của người Việt. Qua đó, chúng ta gửi gắm những lời cầu nguyện tốt đẹp đến với thế giới tâm linh và nhắc nhở nhau sống có hiếu, có đức. Hy vọng với những hướng dẫn chi tiết trên đây, bạn đã có thể tự tay chuẩn bị một mâm cúng đầy đủ, chu đáo để thể hiện lòng thành với tổ tiên và lòng慈悲 với chúng sinh. Hãy luôn nhớ rằng, sự thành tâm và lòng biết ơn chính là linh hồn của mọi buổi lễ cúng.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
