Lễ cúng giao thừa là nghi thức linh thiêng, đánh dấu khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mang ý nghĩa tiễn những điều không may và đón nhận phúc lộc. Trong đó, sớ cúng giao thừa là phần không thể thiếu, được ví như “tấu thư” dâng lên các quan Hành Khiển, Khúc Tào để trình báo tông môn, cầu xin bình an. Việc chuẩn bị một bài sớ đúng chuẩn, đầy đủ chi tiết không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn giúp gia chủ thể hiện được mong ước của mình trong năm tới. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn đọc những thông tin chi tiết và các mẫu sớ chuẩn nhất cho lễ cúng giao thừa.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Về Ý Nghĩa Và Cách Viết Sớ Cúng Gia Tiên Chuẩn Nhất
Sớ cúng giao thừa là gì và tại sao cần phải viết đúng?
Sớ cúng giao thừa, hay còn gọi là Tấu sớ giao thừa, là một văn bản hành chính dùng trong nghi lễ tâm linh của người Việt. Theo các chuyên gia văn hóa dân gian, sớ giao thừa có vai trò như một bản “tường trình” của gia chủ dâng lên các quan Hành Khiển năm cũ và năm mới, cũng như các vị thần linh, tổ tiên. Mục đích chính của việc này là để trình báo họ tên, năm sinh, địa chỉ cư trú của gia đình và các thành viên, từ đó xin các quan cho một năm mới an lành, mạnh khỏe, làm ăn tấn tới.
Nếu không có sớ, lễ cúng có thể thiếu đi phần trang trọng và sự “giao tiếp” giữa dương thế và âm linh. Một tờ sớ được viết chuẩn không chỉ giúp lời cầu xin được thấu达 tới các vị thần mà còn thể hiện sự tôn nghiêm và hiểu biết của gia chủ đối với tập tục truyền thống. Do đó, việc tìm hiểu cách viết sớ cúng giao thừa trong nhà, ngoài trời là vô cùng cần thiết.
Có thể bạn quan tâm: Sớ Cúng Cầu Siêu: Ý Nghĩa, Văn Khấn Và Hướng Dẫn Chi Tiết
Các bước chuẩn bị và cấu trúc của một tờ sớ giao thừa
Để viết được một tờ sớ giao thừa chuẩn, bạn cần hiểu rõ về cấu trúc của nó. Một sớ giao thừa thường bao gồm các phần chính sau:
1. Phần “Phục Dĩ” và “Thượng Thừa”
Đây là phần mở đầu, thể hiện sự khiêm cung và mục đích của việc dâng sớ. “Phục Dĩ” có nghĩa là “vì lẽ đó”, dùng để nêu lý do viết sớ. “Thượng Thừa” là phần chuyển tiếp để dâng sớ lên các quan.
2. Phần “Viên Hữu” và “Thượng Phụng”
Phần này ghi rõ địa chỉ nơi gia đình cư ngụ. “Viên Hữu” thường ghi theo kiểu “Việt Nam quốc… (tỉnh)… (huyện)… (xã)… (thôn/xóm)” và kết thúc bằng “văn bản y vu”. “Thượng Phụng” ghi rõ tại gia (tức là tại nhà mình).
3. Phần “Kim Thần Tín Chủ”
Đây là phần quan trọng nhất, ghi đầy đủ họ tên và năm sinh (âm lịch) của tất cả thành viên trong gia đình. Khi ghi năm sinh, cần ghi rõ “bản mệnh sinh… niên”, ví dụ “Nguyễn Văn A, bản mệnh sinh Nhâm Thân niên”. Việc ghi đúng năm sinh âm lịch giúp các quan hành khiển dễ dàng “điều khiển” và phù hộ cho từng thành viên.
4. Phần “Thượng Cung” và “Thánh Trạch”
Đây là phần trình báo thời gian và cầu xin. Gia chủ sẽ ghi rõ năm cũ, năm mới, ngày, tháng để các quan hành khiển cũ bàn giao công việc cho quan mới. Đây cũng là lúc gia chủ cầu xin các quan “đại khuôn phù ân hoằng bảo lãnh”, cầu cho gia đình được “bình an nhất thiết sở cầu, vạn bàn xưng ý”.
5. Phần “Thánh Đức” và “Nhật Thần”
Phần kết của sớ là lời cảm tạ và bái biệt. Gia chủ cảm tạ hồng ân của các quan và bái biệt, kết thúc bằng “nhật thần khấu thủ bách bái thượng sớ”.
Có thể bạn quan tâm: Sớ Cúng Cầu An Đầu Năm: Ý Nghĩa, Văn Khấn Và Các Bước Chuẩn Bị
Mẫu sớ cúng giao thừa trong nhà, ngoài trời năm 2025
Dưới đây là mẫu sớ cúng giao thừa chi tiết, được trình bày theo đúng nghi thức truyền thống. Bạn có thể tham khảo và điền thông tin của gia đình mình vào các phần trống.
Phần Mở đầu:
- Phục Dĩ: …
- Thượng Thừa: …
Phần trình báo thông tin:
- Viên Hữu: Việt Nam quốc… (tỉnh)… (huyện)… (xã)… (thôn/xóm)… y vu.
- Thượng Phụng: Tại gia.
- Kim Thần Tín Chủ: … (ghi tên và năm sinh của các thành viên trong gia đình, ví dụ: Nguyễn Văn A, bản mệnh sinh Nhâm Thân niên; Trần Thị B, bản mệnh sinh Mậu Thìn niên…)
Phần cầu xin và trình báo năm mới:
- Thượng Cung: …
- Thánh Trạch tư nhân: … niên chung… niên thủy giao thừa thì khắc huy hoàng cung thiết hương đăng quân đáo cựu quan hồi nghênh tống.
- Lễ nghi kính thành đan khổn cẩn cụ sớ văn kiền thân thượng tấu:
- Cựu niên: … (năm cũ, ví dụ: 2024 Giáp Thìn)
- Vương hành khiển chí đức tôn thần: … (tên quan hành khiển năm cũ)
- Tào phán quan: … (tên quan Tào phán năm cũ)
- Tân niên: … (năm mới, ví dụ: 2025 Ất Tỵ)
- Vương hành khiển chí đức tôn thần: … (tên quan hành khiển năm mới)
- Tào phán quan: … (tên quan Tào phán năm mới)
- Thiên Vận: … (tháng 12 âm lịch của năm cũ)
- Niên: Thập Nhị
- Nguyệt: … (ngày, ví dụ: 29 -> Nhị thập cửu)
- Đức đại khuôn phù ân hoằng bảo lãnh hồi triều: …
- Đế khuyết nguyệt trứ hạn ách vu tha phương lưu phúc nhân gian thường tứ trinh tường vu hộ nội tỷ thần đăng gia môn hưng vượng: …
- Nhân vật bình an nhất thiết sở cầu vạn bàn xưng ý quân mông: …
- Thánh đức cộng mộc hồng ân đãng thần hạ tình bất thắng cảm hà chi cẩn sớ: …
- Nhật thần khấu thủ bách bái thượng sớ: …
Lưu ý: Các quan hành khiển và tào phán quan sẽ thay đổi theo từng năm. Gia chủ cần tra cứu thông tin này để ghi cho chính xác. Ví dụ, năm 2025 là năm Ất Tỵ, quan Hành Khiển là… (tên quan), Tào Phán Quan là… (tên quan).
Có thể bạn quan tâm: Sớ Cúng Bà Bổn Mạng: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ý Nghĩa Trong Đạo Tứ Pháp
Một số lưu ý quan trọng khi cúng giao thừa
Bên cạnh việc chuẩn bị sớ cúng, gia chủ cũng cần lưu ý một số điểm sau để lễ cúng được trọn vẹn:
- Thời gian cúng: Lễ cúng giao thừa thường được diễn ra vào giờ Tý (từ 23h đêm 30 Tết đến 1h sáng mùng 1 Tết). Đây là thời khắc quan trọng để tiễn quan cũ và đón quan mới.
- Mâm cúng: Mâm cúng giao thừa ngoài trời thường tươm tất hơn với gà luộc, xôi, hoa quả, vàng mã… Mâm cúng trong nhà thì đơn giản hơn, tập trung vào hương hoa và phẩm vật.
- Văn khấn: Cần đọc văn khấn thành tâm, rõ ràng. Văn khấn giao thừa thường có hai bài: bài khấn Thần linh và bài khấn gia tiên.
Chuẩn bị một tờ sớ cúng giao thừa đúng chuẩn là cách thể hiện sự tôn trọng đối với các quan hành khiển và tổ tiên. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về ý nghĩa cũng như cách viết sớ cúng giao thừa trong nhà, ngoài trời để có một năm mới an khang, thịnh vượng. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức văn hóa, đời sống bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
