Tết Đoan Ngọ, còn gọi là Tết Đoan Dương, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt Nam, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch hàng năm. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ tổ tiên mà còn mang ý nghĩa “giết sâu bọ”, xua đuổi tà khí và cầu mong sức khỏe cho gia đình. Để chuẩn bị cho ngày lễ này chu đáo, gia chủ cần hiểu rõ về nghi thức cúng bái, đặc biệt là bài văn khấn và các vật phẩm cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ những thông tin cần thiết về sớ cúng tết đoan ngọ, giúp bạn chuẩn bị một cách tươm tất và thành kính.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Hóa Vàng Ngày Tết: Những Điều Cần Biết
Sớ cúng tết đoan ngọ và những điều cần biết
Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5 âm lịch là ngày lễ quan trọng trong văn hóa người Việt. Nguồn gốc của ngày lễ này bắt nguồn từ Trung Quốc với sự tích Khuất Nguyên, nhưng ở Việt Nam, nó đã được du nhập và biến đổi để phù hợp với tập quán nông nghiệp. Vào ngày này, người dân thường làm lễ cúng tổ tiên, cúng thần linh và làm mâm cúng “giết sâu bọ”. Sớ cúng tết đoan ngọ là phần không thể thiếu, là lời cầu xin, sự báo cáo của con cháu với bề trên. Lễ cúng thường được diễn ra vào giờ Ngờ (11h – 13h) – là khoảng thời gian dương khí sung mãn nhất trong ngày. Dù là cúng ở đình, chùa hay ở nhà, nội dung văn khấn đều cần phải thành tâm và đúng nghi thức.
Chuẩn bị mâm cúng tết Đoan Ngọ
Trước khi tìm hiểu chi tiết về sớ cúng tết đoan ngọ, gia chủ cần chuẩn bị mâm cúng tươm tất. Mâm cúng thường được chia làm hai loại: mâm cúng gia tiên và mâm cúng “giết sâu bọ”.
Mâm cúng gia tiên
Mâm cúng gia tiên trong ngày Tết Đoan Ngọ thường không quá cầu kỳ nhưng phải thể hiện sự thành kính. Các món ăn truyền thống thường bao gồm:
- Xôi và chè: Xôi đỗ xanh hoặc xôi gấc, chè đậu xanh (hoặc chè trôi nước).
- Thịt vịt: Theo quan niệm dân gian, thịt vịt là món ăn đặc trưng của ngày mùng 5, có tác dụng “giải nhiệt”.
- Bánh ú, bánh gio: Loại bánh được làm từ nếp, đậu xanh, có hình chóp, thường dùng để cúng và ăn trong ngày này.
- Hoa quả: Các loại hoa quả theo mùa, đặc biệt là mít, vải, xoài, chuối.
Mâm cúng “giết sâu bọ”
Có thể bạn quan tâm: Sớ Cúng Giải Hạn Đầu Năm: Ý Nghĩa, Bài Văn Khấn Và Các Bước Chuẩn Bị
Mâm cúng này mang ý nghĩa trừ tà, diệt trừ sâu bệnh. Các món ăn không thể thiếu bao gồm:
- Quả trứng luộc: Biểu tượng cho sự sinh sôi nảy nở.
- Tỏi: Dùng để trừ tà, xua đuổi sâu bọ.
- Rượu nếp: Uống một chút rượu nếp để diệt khuẩn, diệt sâu bọ trong người.
- Váng đậu: Món ăn dân dã nhưng rất đặc trưng.
Văn khấn cúng gia tiên ngày Tết Đoan Ngọ
Đây là sớ cúng tết đoan ngọ phổ biến nhất được sử dụng trong các gia đình. Bài văn khấn này mang tính chất tổng quan, phù hợp với hầu hết các vùng miền.
Bài văn khấn cúng gia tiên:
“Nam mô A di đà phật!
Nam mô A di đà phật!
Nam mô A di đà phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư phật.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các tiên祖, nội ngoại gia tiên.
Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 năm… (âm lịch).
Tại (địa chỉ):……………………………..
Chúng con là:……………………………..
Hôm nay ngày Tết Đoan Ngọ, dương khí sung túc, chúng con cùng toàn thể gia quyến thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, rượu trà quả ngọt, dâng lên trước án.
Cúi xin chư vị Tôn thần, tiên tổ nội ngoại chứng giám, phù hộ độ trì cho chúng con, cầu xin gia đạo bình an, ông bà cha mẹ sống thọ sống khỏe, con cháu học hành tấn tới, làm ăn tấn tài tấn lộc.
Chúng con cầu xin chư vị tiên tổ gia tiên nội ngoại phù hộ cho toàn gia được an khang thịnh vượng, tai qua nạn khỏi, bệnh tật tiêu trừ.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Về Ông Hoàng Bảy Và Nghi Thức Cúng Tiến Chuẩn Xác
Cúi xin các cụ gia tiên nội ngoại phù hộ độ trì cho con cháu.
Con kính lạy!”
Văn khấn cúng thần linh, thổ địa
Ngoài cúng gia tiên, nhiều gia đình cũng làm lễ cúng thần linh, thổ địa, táo quân vào ngày này. Sớ cúng tết đoan ngọ cho thần linh thường được khấn riêng để tạ ơn và cầu xin thần linh che chở cho đất đai, nhà cửa.
Bài văn khấn thần linh:
“Nam mô A di đà phật!
Nam mô A di đà phật!
Nam mô A di đà phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư phật.
Con lạy các chư vị Tôn thần.
Con lạy tiên tổ, nội ngoại gia tiên.
Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 năm… (âm lịch).
Tại (địa chỉ):……………………………..
Chúng con là:……………………………..
Thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, dâng lên trước án.
Kính xin các chư vị Tôn thần, tiên tổ gia tiên nội ngoại chứng giám, phù hộ độ trì cho chúng con. Cầu xin cho đất đai nhà cửa được yên ổn, làm ăn tấn tài, gia đạo bình an, người người mạnh khỏe, bệnh tật tiêu trừ.
Chúng con cúi đầu kính tạ ơn on.”
Văn khấn cúng “giết sâu bọ”
Mâm cúng “giết sâu bọ” là đặc thù của Tết Đoan Ngọ. Bài khấn này thường ngắn gọn, mang ý nghĩa trừ tà, xua đuổi bệnh tật.
Bài văn khấn:
“Con lạy chín phương trời, mười phương chư phật.
Con lạy các chư vị Tôn thần.
Con lạy tiên tổ gia tiên.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Về Lễ Cúng Ngũ Phương Tạ Đất Đầu Năm
Hôm nay là ngày mùng 5 tháng 5 năm… (âm lịch).
Tại (địa chỉ):……………………………..
Chúng con là:……………………………..
Thành tâm dâng lên lễ vật, xin các chư vị Tôn thần, tiên tổ chứng giám cho lòng thành. Cầu xin cho bệnh tật tiêu trừ, sâu bọ chết hết, người người mạnh khỏe, gia đạo an khang.
Con kính lạy!”
Những lưu ý quan trọng khi cúng Tết Đoan Ngọ
Khi chuẩn bị sớ cúng tết đoan ngọ và làm lễ, bạn cần lưu ý một số điểm sau để nghi thức được trọn vẹn:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào giờ Ngọ (11h – 13h) là tốt nhất, đây là lúc dương khí vượng nhất.
- Thành tâm: Điều quan trọng nhất trong bất kỳ lễ cúng nào là lòng thành tâm. Gia chủ cần ăn mặc chỉnh tề, sạch sẽ khi làm lễ.
- Văn khấn: Khi đọc sớ cúng tết đoan ngọ, cần đọc rõ ràng, thành kính. Nếu không tự đọc được, có thể nhờ người lớn tuổi hoặc người có uy tín trong gia đình đọc thay.
- Mâm cúng: Mâm cúng không cần quá xa hoa, nhưng phải sạch sẽ và đầy đủ các món đặc trưng. Sau khi cúng xong, gia chủ có thể hóa vàng và thụ lộc.
Ý nghĩa của việc đọc sớ cúng trong ngày lễ
Việc đọc sớ cúng tết đoan ngọ không chỉ là nghi thức mang tính hình thức mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Nó là sự kết nối giữa thế hệ hiện tại với tổ tiên, thần linh. Qua đó, con cháu bày tỏ lòng biết ơn, sự thành kính và cầu mong những điều tốt đẹp nhất cho gia đình. Đây cũng là cách để giáo dục truyền thống “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ sau.
Tết Đoan Ngọ là dịp để cả gia đình sum vầy, quây quần bên mâm cơm và những món ăn truyền thống. Hy vọng với những thông tin và sớ cúng tết đoan ngọ được chia sẻ trên đây, bạn và gia đình sẽ có một ngày lễ ấm cúng, sum vầy và nhiều ý nghĩa. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức văn hóa, tâm linh bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
