Tạp chí Duy Tâm Phật Học là cơ quan phát ngôn của hội Lưỡng Xuyên Phật Học, xuất bản từ năm 1935 đến năm 1943. Báo do Hòa Thượng Huệ Quang làm chủ nhiệm với các cây bút chủ chốt là Hòa Thượng Khánh Hòa, Hòa Thượng Khánh Anh, cư sĩ Trần Huỳnh.
Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Di Lặc Chùa Quỳnh Lâm: Biểu Tượng Tâm Linh Và Di Sản Văn Hóa
Tổng quan về tờ báo Duy Tâm Phật Học

Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Nằm Núi Bà Đen: Kiệt Tác Tôn Giáo Cao Nhất Châu Á
Tạp chí Duy Tâm Phật Học là một trong những tiếng nói quan trọng góp phần chấn hưng Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn những năm 1930-1943. Với sứ mệnh là cơ quan phát ngôn chính thức của Hội Lưỡng Xuyên Phật Học, tờ báo đã trở thành cầu nối giữa giới tu học và quần chúng Phật tử, góp phần định hướng tư tưởng và làm rõ những quan điểm sai lệch trong đời sống tu học.
Bối cảnh ra đời
Trong bối cảnh xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX, khi tư tưởng dân tộc và tinh thần yêu nước đang lên cao, phong trào chấn hưng Phật giáo cũng bắt đầu hình thành. Tạp chí Duy Tâm ra đời vào thời điểm này như một nhu cầu tất yếu, nhằm phản biện những quan điểm sai lầm và định hướng đúng đắn cho người tu học.
Đội ngũ sáng lập và biên tập viên
Hòa Thượng Huệ Quang – Chủ nhiệm kiêm linh hồn tờ báo
Hòa Thượng Huệ Quang không chỉ là người đứng đầu về mặt tổ chức mà còn là cây bút chủ lực, góp phần định hình tư tưởng và nội dung cho tạp chí. Với tầm nhìn sâu rộng và kiến thức uyên bác về Phật học, Ngài đã dẫn dắt tạp chí trở thành một trong những tiếng nói có uy tín trong giới Phật giáo thời bấy giờ.
Các cây bút chủ chốt
Tạp chí quy tụ một đội ngũ cây bút tài năng, trong đó nổi bật là:
- Hòa Thượng Khánh Hòa: Một trong những bậc cao tăng có ảnh hưởng lớn trong giới Phật giáo Nam Bộ
- Hòa Thượng Khánh Anh: Từng trụ trì tại chùa Phước Hậu, có nhiều đóng góp cho việc phổ biến giáo lý
- Cư sĩ Trần Huỳnh: Đại diện cho tầng lớp trí thức Phật tử, góp phần đưa tư tưởng Phật giáo đến gần hơn với quần chúng
Mục tiêu và sứ mệnh của Tạp chí Duy Tâm
Hướng về cốt lõi đạo Phật
Như chính tên gọi của mình, Tạp chí Duy Tâm Phật Học hướng về những tư tưởng có tính căn bản của đạo Phật. Tạp chí không chạy theo những trào lưu thời thượng mà tập trung vào việc làm rõ những giáo lý căn bản, giúp người đọc có cái nhìn đúng đắn về con đường tu học.

Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Ngồi Thiền: Ý Nghĩa, Chất Liệu Và Cách Chọn Phù Hợp
Phản biện và làm rõ quan điểm
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của tạp chí là biện minh những quan điểm sai lầm để có cái nhìn đúng đắn trong đời sống tu học và sinh hoạt của Phật tử. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh có nhiều luồng tư tưởng khác nhau đang tác động đến giới tu học.
Định hướng tư tưởng tu học
Tạp chí đóng vai trò như một kim chỉ nam, giúp Phật tử định hướng đúng đắn trong quá trình tu học, tránh xa những con đường sai lầm có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Giá trị lịch sử và tư tưởng
Tiếng vang lớn trong phong trào chấn hưng Phật giáo
Trong giai đoạn 1930-1943, Tạp chí Duy Tâm Phật Học đã tạo được tiếng vang lớn đối với phong trào chấn hưng Phật giáo. Tờ báo không chỉ là diễn đàn trao đổi tư tưởng mà còn là nơi tập hợp những trí thức Phật giáo có tầm nhìn, cùng nhau đóng góp cho sự phát triển của đạo Phật Việt Nam.
Giá trị tư tưởng vẫn còn nguyên vẹn
Nhiều bài viết trong tạp chí cho đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị, đặc biệt là những bài viết về giáo lý căn bản, phương pháp tu học và cách ứng dụng Phật pháp vào đời sống hàng ngày. Điều này chứng tỏ tầm nhìn sâu sắc của các bậc tiền bối.
Tư liệu lịch sử quý giá
Tạp chí Duy Tâm Phật Học còn là một tư liệu lịch sử quý giá, giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về bối cảnh Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn đầu thế kỷ XX, cũng như những nỗ lực của các bậc cao tăng trong việc chấn hưng đạo pháp.

Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Gốm Sứ Bát Tràng: Tinh Hoa Đồ Gốm Trang Trí Nội Thất
Quá trình xuất bản và lưu trữ
Giai đoạn hoạt động (1935-1943)
Tạp chí hoạt động liên tục trong 8 năm, từ 1935 đến 1943, với tần suất đều đặn. Đây là một thành tựu đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh xã hội đầy biến động thời bấy giờ.
Khó khăn trong việc sưu tầm
Hiện nay, việc sưu tầm đầy đủ các số báo gặp nhiều khó khăn. Thư Viện Huệ Quang hiện đang lưu giữ được từ số 1 đến số 52 (1935-1943), tuy nhiên vẫn thiếu số 45 và hoàn toàn thiếu mất 2 năm 1944-1945. Điều này phần nào phản ánh những khó khăn trong việc bảo quản và lưu trữ tài liệu thời kỳ chiến tranh.
Công trình in ấn tái bản
Nhằm bảo tồn và phổ biến những giá trị tư tưởng quý báu, Thư Viện Huệ Quang đã thực hiện công trình in ấn lại bộ Tạp chí Duy Tâm vào năm 2016. Công trình được chia thành 4 tập như sau:
- Tập 1: Từ số 1-12 (1935-1936)
- Tập 2: Từ số 13-24 (1936-1937)
- Tập 3: Từ số 25-36 (1937-1939)
- Tập 4: Từ số 37-51&52 (1939-1943)
Hệ thống mục lục khoa học
Mỗi tập đều được biên soạn kèm theo tổng mục lục để tiện cho việc tra cứu và tham khảo. Đây là một nỗ lực đáng ghi nhận trong việc tổ chức và hệ thống hóa tư liệu, giúp người đọc dễ dàng tiếp cận với nội dung mà mình quan tâm.
So sánh với các tạp chí Phật giáo cùng thời kỳ
Cùng thời với những tờ báo uy tín
Tạp chí Duy Tâm Phật Học cùng thời với một số tờ báo Phật giáo uy tín khác như Từ Bi Âm, Đuốc Tuệ, Viên Âm. Mỗi tờ báo có một đặc thù riêng, nhưng đều chung một mục tiêu là chấn hưng đạo pháp và phổ biến giáo lý.
Chất lượng in ấn
Cũng như các tờ báo xuất bản vào năm 1944-1945, Tạp chí Duy Tâm được in trên chất liệu giấy rất xấu do điều kiện chiến tranh. Tuy nhiên, chất lượng nội dung luôn được đảm bảo, thể hiện tinh thần nghiêm túc và tận tụy của đội ngũ biên tập.
Ý nghĩa đối với Phật tử hiện đại
Gương sáng về tinh thần chấn hưng
Tạp chí Duy Tâm Phật Học là một tấm gương sáng về tinh thần chấn hưng Phật giáo mà các thế hệ Phật tử hiện đại cần học hỏi. Tinh thần dấn thân, không ngại khó khăn, luôn hướng về cốt lõi đạo Phật là những bài học quý giá.
Cơ sở để định hướng tu học
Những bài viết trong tạp chí vẫn còn giá trị định hướng cho người tu học hiện đại, đặc biệt là trong bối cảnh có quá nhiều luồng tư tưởng, nhiều cách hiểu sai lệch về đạo Phật.
Nguồn cảm hứng cho công tác biên tập
Tạp chí Duy Tâm cũng là nguồn cảm hứng cho các công tác biên tập, xuất bản hiện đại, giúp định hình phong cách viết nghiêm túc, có trách nhiệm với đạo pháp và dân tộc.
Đóng góp cho nền báo chí Phật giáo Việt Nam
Mở đường cho báo chí Phật giáo
Tạp chí Duy Tâm Phật Học là một trong những tờ báo Phật giáo đầu tiên ở Việt Nam, mở đường cho sự phát triển của báo chí Phật giáo sau này. Tạp chí đã chứng minh rằng báo chí có thể trở thành một công cụ hiệu quả để phổ biến giáo lý và chấn hưng đạo pháp.
Định hình phong cách báo chí Phật giáo
Tạp chí đã định hình một phong cách báo chí Phật giáo nghiêm túc, có trách nhiệm, luôn hướng về cốt lõi đạo Phật thay vì chạy theo những trào lưu thời thượng. Đây là một chuẩn mực mà các tờ báo Phật giáo hiện đại cần noi theo.
Góp phần xây dựng đội ngũ cây bút Phật giáo
Tạp chí Duy Tâm đã góp phần xây dựng và đào tạo một đội ngũ cây bút Phật giáo có trình độ, có tâm huyết với đạo pháp. Nhiều cây bút từng cộng tác với tạp chí sau này đã trở thành những bậc cao tăng, những nhà nghiên cứu uy tín trong giới Phật giáo.
Những bài học kinh nghiệm cho hiện tại
Tầm quan trọng của việc định hướng tư tưởng
Tạp chí Duy Tâm Phật Học đã chứng minh tầm quan trọng của việc định hướng tư tưởng trong đời sống tu học. Trong bối cảnh hiện nay, khi có quá nhiều luồng thông tin, việc định hướng tư tưởng càng trở nên cần thiết.
Sự cần thiết của việc phản biện
Tạp chí đã thể hiện vai trò quan trọng của việc phản biện những quan điểm sai lầm. Đây là một bài học quý giá cho các công tác truyền thông, biên tập hiện đại.
Tinh thần dấn thân vì đạo pháp
Tinh thần dấn thân vì đạo pháp, không ngại khó khăn của đội ngũ biên tập tạp chí là một tấm gương sáng cho các thế hệ Phật tử hiện đại noi theo.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao tạp chí có tên là “Duy Tâm”?
Tên gọi “Duy Tâm” thể hiện quan điểm cho rằng vạn pháp do tâm tạo, nhấn mạnh vai trò của tâm trong quá trình tu học và giác ngộ. Đây là một quan điểm triết học sâu sắc trong Phật giáo.
Làm thế nào để tiếp cận các số báo cũ?
Hiện nay, các số báo cũ đã được Thư Viện Huệ Quang in ấn lại thành 4 tập. Người quan tâm có thể liên hệ trực tiếp với Thư Viện Huệ Quang để tiếp cận các tư liệu này.
Giá trị của tạp chí đối với nghiên cứu Phật học hiện đại?
Tạp chí Duy Tâm Phật Học là một tư liệu quý giá cho các nhà nghiên cứu Phật học hiện đại, giúp hiểu rõ hơn về bối cảnh Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ XX, cũng như những nỗ lực chấn hưng đạo pháp của các bậc tiền bối.
Ai có thể học hỏi từ tạp chí này?
Tạp chí Duy Tâm Phật Học không chỉ dành cho các nhà nghiên cứu, các bậc tu học mà còn dành cho bất kỳ ai quan tâm đến Phật giáo, muốn tìm hiểu về lịch sử, tư tưởng và những giá trị nhân văn sâu sắc của đạo Phật.
Lời kết
Tạp chí Duy Tâm Phật Học là một minh chứng sống động cho tinh thần chấn hưng Phật giáo của các bậc tiền bối trong giai đoạn đầu thế kỷ XX. Với 8 năm hoạt động liên tục, tạp chí đã để lại một di sản tư tưởng quý báu, góp phần định hướng tư tưởng tu học và làm rõ những quan điểm sai lầm trong đời sống đạo Phật.
Những giá trị tư tưởng, tinh thần nghiêm túc và trách nhiệm với đạo pháp mà tạp chí Duy Tâm Phật Học thể hiện vẫn còn nguyên vẹn giá trị đối với Phật tử hiện đại. Đây không chỉ là một tư liệu lịch sử quý giá mà còn là một kim chỉ nam, giúp người tu học định hướng đúng đắn trên con đường giác ngộ.
Hy vọng rằng thông qua bài viết này, quý độc giả đã có cái nhìn toàn diện hơn về Tạp chí Duy Tâm Phật Học – một trong những tiếng nói quan trọng góp phần chấn hưng đạo pháp Việt Nam. Để tìm hiểu thêm nhiều thông tin hữu ích khác về Phật học và đời sống, mời bạn ghé thăm chuaphatanlongthanh.com – nơi hội tụ những kiến thức quý báu giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và tâm hồn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 30, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
