Thái Lan, một quốc gia Đông Nam Á với nền văn hóa phong phú và lâu đời, nổi tiếng với biệt danh “Đất nước của nụ cười”. Bên cạnh những cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, ẩm thực hấp dẫn, một trong những yếu tố làm nên bản sắc riêng biệt của Thái Lan chính là tín ngưỡng Phật giáo. Với hơn 95% dân số theo đạo Phật, tôn giáo này đã thấm sâu vào mọi khía cạnh của đời sống, từ kiến trúc, nghệ thuật, lễ hội cho đến lối sống hàng ngày. Tuy nhiên, nhiều người vẫn đặt ra câu hỏi: “Thái Lan thờ phật gì?”. Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá chi tiết về tôn giáo chính của Thái Lan và những vị phật quan trọng được người dân sùng bái.
Có thể bạn quan tâm: Tam Thế Phật Là Gì? Ý Nghĩa, Hình Ảnh, Cúng Bái & Cách Thờ
Phật giáo – Tôn giáo chính của Thái Lan
Lịch sử hình thành và phát triển
Phật giáo du nhập vào Thái Lan từ rất sớm, khoảng thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, thông qua các thương nhân và nhà truyền giáo từ Ấn Độ và Sri Lanka. Ban đầu, Phật giáo Tiểu thừa (Theravāda) được du nhập vào khu vực này, nhưng phải đến thế kỷ thứ 13, dưới triều đại của vua Ramkhamhaeng Đại đế (1279 – 1298), Phật giáo Tiểu thừa mới thật sự trở thành quốc giáo. Vua Ramkhamhaeng đã mời các nhà sư từ Sri Lanka sang truyền bá giáo lý, đồng thời xây dựng nhiều chùa chiền, tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đạo Phật tại Thái Lan.
Trải qua hàng ngàn năm, Phật giáo không chỉ là một tôn giáo mà còn trở thành một phần không thể tách rời của văn hóa Thái Lan. Nó ảnh hưởng sâu sắc đến hệ tư tưởng, đạo đức, lối sống và cả hệ thống luật pháp của đất nước này.
Phật giáo Tiểu thừa (Theravāda) – Giáo lý chính thống
Thái Lan theo đạo Phật Tiểu thừa (Theravāda), còn được gọi là “Tổng giáo của các bậc Hiền”. Đây là một trong hai truyền thống Phật giáo chính trên thế giới, bên cạnh Đại thừa (Mahayana). Phật giáo Tiểu thừa nhấn mạnh vào việc tu tập theo đúng những gì Đức Phật đã dạy, thông qua việc tuân thủ giới luật, thiền định và phát triển trí tuệ.
Một số điểm đặc trưng của Phật giáo Tiểu thừa tại Thái Lan:
- Tập trung vào cá nhân: Hướng đến việc tự giải thoát khỏi vòng luân hồi (Niết bàn) thông qua nỗ lực cá nhân.
- Tôn kính Đức Phật: Xem Đức Phật là bậc thầy giác ngộ, chứ không phải là một vị thần toàn năng.
- Vai trò của Tăng đoàn: Tăng đoàn (Sangha) đóng vai trò trung tâm trong việc truyền bá giáo lý, hướng dẫn tu tập và là biểu tượng của sự thanh tịnh.
- Kinh điển Pāli: Sử dụng kinh điển được viết bằng tiếng Pāli, được coi là ngôn ngữ thiêng liêng.
Những vị phật quan trọng được thờ cúng tại Thái Lan
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni (Phra Phuttha Chao)
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, hay còn gọi là Siddhartha Gautama, là vị phật quan trọng nhất trong Phật giáo. Người dân Thái Lan tôn kính Ngài như một bậc thầy giác ngộ, người đã tìm ra con đường giải thoát khỏi khổ đau. Hình tượng Đức Phật Thích Ca Mâu Ni xuất hiện ở khắp mọi nơi, từ các ngôi chùa lớn như Wat Phra Kaew (Chùa Phật Ngọc) ở Bangkok, cho đến những ngôi chùa nhỏ ở các làng quê, và thậm chí là trong các gia đình.
Các tư thế (mudra) phổ biến của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni tại Thái Lan:
- Tư thế thiền định (Dhyana Mudra): Tượng trưng cho sự an bình, tập trung và thiền định.
- Tư thế thuyết pháp (Dharmachakra Mudra): Tượng trưng cho việc Đức Phật đang giảng dạy giáo lý.
- Tư thế hàng ma (Bhumisparsha Mudra): Tượng trưng cho khoảnh khắc Đức Phật giác ngộ dưới cội bồ đề.
Đức Phật Amitabha (Phra Phuttha Phra Ruang)
Đức Phật Amitabha, hay còn gọi là Phật A Di Đà, là một vị phật quan trọng trong Phật giáo Thái Lan, đặc biệt là trong các nghi lễ cầu siêu và cầu nguyện cho người đã khuất. Ngài được biết đến với lòng từ bi vô hạn và cõi cực lạc (Sukhavati) – một cõi tịnh độ nơi những ai niệm danh hiệu Ngài sẽ được tái sinh.
Mặc dù Phật giáo Tiểu thừa thường tập trung vào việc tự lực, nhưng ảnh hưởng của Đại thừa đã làm cho Đức Phật Amitabha trở nên phổ biến tại Thái Lan, đặc biệt là trong các nghi lễ dân gian.
Đức Phật Maitreya (Phra Phuttha Phra Ruang)
Có thể bạn quan tâm: Thày Ngô Minh Tuấn Nói Về Phật Pháp: Khám Phá Triết Lý Sống An Lạc Trong Thời Hiện Đại
Đức Phật Maitreya, hay còn gọi là Phật Di Lặc, được coi là vị Phật tương lai, người sẽ xuất hiện trên thế gian khi giáo lý của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã suy tàn. Hình tượng Đức Phật Maitreya thường được thể hiện với nụ cười hiền từ, bụng to, tượng trưng cho sự an lạc và hạnh phúc.
Tại Thái Lan, hình tượng Phật Di Lặc rất phổ biến, đặc biệt là trong các cửa hàng, văn phòng và gia đình, với mong muốn mang lại may mắn, tài lộc và xua đuổi điều xấu.
Đức Phật Phra Phuttha Chinnarat
Đức Phật Phra Phuttha Chinnarat là một trong những tượng Phật nổi tiếng và được tôn kính nhất tại Thái Lan. Tượng Phật này được tạc vào thế kỷ 14 tại chùa Wat Phra Sri Rattana Mahathat ở Phitsanulok. Tượng Phật có chiều cao khoảng 18 mét, được đúc bằng hợp kim đồng và vàng, với vẻ mặt hiền từ, ánh mắt từ bi.
Tượng Phật Phra Phuttha Chinnarat được coi là biểu tượng của sự thanh tịnh, trí tuệ và lòng từ bi. Người dân Thái Lan tin rằng chiêm bái tượng Phật này sẽ mang lại may mắn, bình an và sự nghiệp thành công.
Đức Phật Phra Phuttha Sihing
Đức Phật Phra Phuttha Sihing là một trong những tượng Phật thiêng liêng nhất tại Thái Lan. Tượng Phật này được cho là đã được tạc vào thế kỷ 13, có nguồn gốc từ Sri Lanka. Tượng Phật có chiều cao khoảng 1 mét, được tạc bằng đá cẩm thạch trắng, với vẻ mặt thanh thoát, ánh mắt hướng về phía trước.
Tượng Phật Phra Phuttha Sihing hiện được thờ tại chùa Wat Phra Singh ở Chiang Mai. Tượng Phật này được coi là biểu tượng của sự bảo vệ, che chở và mang lại bình an cho người dân.
Các nghi lễ và phong tục thờ cúng phật tại Thái Lan
Lễ Kathina
Lễ Kathina là một trong những lễ hội quan trọng nhất trong năm của Phật giáo Thái Lan, được tổ chức vào tháng 10 hoặc tháng 11 (tùy theo lịch âm). Lễ hội này đánh dấu sự kết thúc của mùa an cư kiết hạ (Vassa), thời gian 3 tháng mà các nhà sư tu tập tại chùa.
Trong lễ Kathina, người dân sẽ dâng cúng các vật dụng cần thiết cho Tăng đoàn, như y phục, thức ăn, thuốc men và các vật dụng sinh hoạt khác. Đây là dịp để người dân thể hiện lòng hiếu kính với Đức Phật, Tăng đoàn và tích lũy công đức.
Lễ Visakha Bucha
Có thể bạn quan tâm: Thiên Nhiên Cổ Phật: Khám Phá Vẻ Đẹp Giao Hòa Giữa Tâm Linh Và Thiên Nhiên
Lễ Visakha Bucha (Vesak) là ngày lễ kỷ niệm ba sự kiện quan trọng trong cuộc đời Đức Phật: ngày sinh, ngày giác ngộ và ngày nhập Niết bàn. Lễ hội này thường được tổ chức vào tháng 5 (tùy theo lịch âm).
Vào ngày lễ Visakha Bucha, người dân Thái Lan sẽ mặc áo trắng, đến chùa làm lễ, dâng hoa, đèn nến và nghe các bài giảng về giáo lý Phật giáo. Đây là dịp để người dân suy ngẫm về ý nghĩa của cuộc sống, từ bỏ các hành vi xấu và hướng đến những điều tốt đẹp.
Lễ Songkran
Lễ Songkran, hay còn gọi là Tết té nước, là lễ hội truyền thống lớn nhất của Thái Lan, được tổ chức vào tháng 4 hàng năm. Mặc dù đây là một lễ hội mang tính chất văn hóa và xã hội, nhưng nó cũng có những nghi lễ Phật giáo quan trọng.
Vào ngày lễ Songkran, người dân sẽ đến chùa làm lễ, dâng cúng đồ ăn, hoa quả và các vật dụng cho Tăng đoàn. Sau đó, họ sẽ mang nước thơm về nhà để tắm tượng Phật, tượng các bậc tổ tiên và người lớn tuổi trong gia đình, thể hiện lòng hiếu kính và mong muốn xua đuổi điều xấu, mang lại may mắn.
Những ngôi chùa nổi tiếng tại Thái Lan
Chùa Phật Ngọc (Wat Phra Kaew)
Chùa Phật Ngọc, hay còn gọi là Wat Phra Kaew, là ngôi chùa thiêng liêng nhất tại Thái Lan, nằm trong khuôn viên cung điện Hoàng gia ở Bangkok. Chùa được xây dựng vào năm 1782 dưới triều đại của vua Rama I.
Chùa Phật Ngọc nổi tiếng với tượng Phật Ngọc (Emerald Buddha) – một bức tượng Phật nhỏ được tạc bằng ngọc bích, cao khoảng 66 cm. Tượng Phật này được coi là biểu tượng của quyền lực và sự bảo vệ cho đất nước Thái Lan.
Chùa Vàng (Wat Traimit)
Chùa Vàng, hay còn gọi là Wat Traimit, nằm ở khu phố người Hoa (Yaowarat) ở Bangkok. Chùa nổi tiếng với tượng Phật bằng vàng ròng lớn nhất thế giới, nặng khoảng 5,5 tấn, cao khoảng 3 mét.
Tượng Phật bằng vàng này được phát hiện vào năm 1955, khi các nhà sư định di dời một bức tượng Phật lớn được phủ bằng một lớp vữa. Khi bức tượng bị rơi xuống đất và vỡ ra, họ mới phát hiện ra lớp vàng ròng bên trong.
Chùa Phra That Doi Suthep
Có thể bạn quan tâm: Theo Dấu Chân Phật: Hành Trình Khám Phá Di Sản Tâm Linh Bắc Giang
Chùa Phra That Doi Suthep nằm trên đỉnh núi Doi Suthep, cách trung tâm thành phố Chiang Mai khoảng 15 km. Chùa được xây dựng vào năm 1383, theo truyền thuyết, một con voi đã mang xá lợi của Đức Phật lên đỉnh núi này.
Chùa Phra That Doi Suthep là một trong những ngôi chùa linh thiêng nhất tại Chiang Mai, thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan mỗi ngày. Từ chùa, du khách có thể ngắm toàn cảnh thành phố Chiang Mai và thung lũng xung quanh.
Ảnh hưởng của Phật giáo đến đời sống người Thái
Đạo đức và lối sống
Phật giáo đã ảnh hưởng sâu sắc đến đạo đức và lối sống của người dân Thái Lan. Giáo lý “Tứ diệu đế” và “Bát chánh đạo” được coi là kim chỉ nam cho hành động và suy nghĩ của mỗi cá nhân. Người Thái Lan thường sống chan hòa, thân thiện, hiếu khách và luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác.
Giáo dục
Hệ thống giáo dục tại Thái Lan cũng chịu ảnh hưởng lớn từ Phật giáo. Các trường học thường có các buổi lễ cầu nguyện vào buổi sáng, và các môn học về đạo đức, triết học Phật giáo được đưa vào chương trình giảng dạy.
Nghệ thuật và kiến trúc
Phật giáo cũng là nguồn cảm hứng vô tận cho nghệ thuật và kiến trúc Thái Lan. Những ngôi chùa với kiến trúc độc đáo, những bức tượng Phật tạc công phu, những bức tranh tường miêu tả cuộc đời Đức Phật và các vị Bồ Tát là những minh chứng rõ ràng cho điều này.
Kết luận
Thái Lan thờ phật gì? Câu trả lời là người dân Thái Lan sùng bái nhiều vị phật, nhưng trung tâm vẫn là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni – người sáng lập ra đạo Phật. Bên cạnh đó, các vị phật như Amitabha, Maitreya, Phra Phuttha Chinnarat và Phra Phuttha Sihing cũng được tôn kính và thờ cúng rộng rãi.
Phật giáo không chỉ là một tôn giáo mà còn là một phần không thể tách rời của văn hóa Thái Lan. Nó ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của đời sống, từ đạo đức, lối sống, giáo dục cho đến nghệ thuật và kiến trúc. Việc tìm hiểu về Phật giáo và những vị phật quan trọng tại Thái Lan sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về con người và văn hóa của đất nước này, từ đó có những trải nghiệm du lịch và giao lưu văn hóa ý nghĩa hơn.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 21, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
