Trong hành trình thỉnh kinh đầy gian nan, thầy trò Đường Tăng gồm Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới và Sa Ngộ Tĩnh đều thể hiện lòng thành, kiên trì và đóng góp không nhỏ. Thế nhưng, khi tới Linh Sơn, Phật Tổ Như Lai chỉ phong Tôn Ngộ Không làm Phật, còn hai vị sư đệ chỉ được phong chức Bồ Tát. Điều này không phải do thiên vị, mà là kết quả tất yếu của quá trình tu luyện tâm tính, vượt thoát chấp trước và đạt tới cảnh giới giác ngộ cao nhất.
Có thể bạn quan tâm: Tô Màu Tượng Phật: Nghệ Thuật Tái Tạo Linh Hồn Cổ Xưa
Hành trình tu luyện: Từ kiêu ngạo cuồng vọng đến khiêm tốn, trưởng thành
Cái tôi tan biến: Khiêm tốn là nền tảng giác ngộ
Trước đây, Tôn Ngộ Không là một nhân vật ngạo mạn, tự phụ, dám cả gan xưng danh “Tề Thiên Đại Thánh”, thách thức cả thiên đình. Sau 500 năm bị giam dưới núi Ngũ Hành, cùng 14 năm thỉnh kinh, cái tôi ấy đã dần được mài giũa.
Một minh chứng rõ ràng là khi gặp Kim Đỉnh Đại Tiên dưới chân núi Linh Sơn. Vị tiên này đề nghị tiễn thầy trò một đoạn, Tôn Ngộ Không không còn kiêu căng cãi bướng. Thay vào đó, y chân thành thừa nhận rằng: “Lão Tôn đã tới đây mấy lần, nhưng toàn đi mây về gió, chưa hề đặt chân tới đất. Nếu có đường dưới đất, phải phiền ngài dẫn mới xong”.
Hành động này thể hiện sự khiêm tốn thực sự, một phẩm chất cốt lõi của bậc giác ngộ. Người có trí tuệ, càng hiểu biết sâu rộng, càng biết kính sợ trước trời đất bao la và tri thức vô tận. Họ sẵn sàng thừa nhận thiếu sót, học hỏi từ người khác, và biết ơn những ai đã giúp đỡ mình trên đường tu tập.
Có thể bạn quan tâm: Tôn Ngộ Không Không Thoát Khỏi Bàn Tay Phật Tổ: Ý Nghĩa Triết Học Và Bài Học Sâu Sắc
Từ ích kỷ đến vị tha: Trách nhiệm và lòng từ bi
Trên suốt chặng đường, Tôn Ngộ Không và Trư Bát Giới thường xuyên cãi vã, đấu khẩu. Nhưng khi tới bến Lăng Vân, một thử thách tâm lý cuối cùng, Tôn Ngộ Không đã thể hiện sự trưởng thành vượt bậc.
Trước cảnh sông rộng, sóng dữ, chỉ có một cây cầu độc mộc nhỏ hẹp, Bát Giới run sợ, muốn cưỡi mây vượt qua. Tôn Ngộ Không đã ngăn cản và khẳng định: “Phải bước qua cây cầu này mới thành Phật được chứ”.
Đây là một bước ngoặt quan trọng. Tôn Ngộ Không không còn chỉ nghĩ cho bản thân, mà đã quan tâm, hướng dẫn và giúp đỡ sư đệ vượt qua nỗi sợ hãi. Hành động này thể hiện lòng từ bi và tinh thần trách nhiệm – những đức tính thiết yếu của một vị Phật.
Sự trưởng thành: Nhận ra giá trị của sự giúp đỡ lẫn nhau
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Tôn Kính Phật Thích Chân Quang Đúng Pháp
Khi thầy trò vượt qua bến Lăng Vân, Đường Tăng cảm tạ ba đồ đệ. Tôn Ngộ Không đã nói một câu đầy triết lý: “Hai bên chẳng phải tạ ơn nhau, bởi cả hai cùng giúp nhau đấy chứ. Chúng con nhờ sư phụ được giải thoát, mượn đường lối tu hành, may thành chính quả. Còn sư phụ nhờ chúng con hộ vệ mà giữ giáo Già Lam, thoát khỏi thai phàm”.
Câu nói này cho thấy Tôn Ngộ Không đã thấu hiểu bản chất của con đường tu tập: Đó là một hành trình tương trợ, cùng nhau tiến bộ. Việc giúp đỡ người khác chính là cách tốt nhất để giúp đỡ chính mình. Đây là biểu hiện của trí tuệ giác ngộ, vượt lên trên cái nhìn ích kỷ, hẹp hòi.
So sánh với Trư Bát Giới và Sa Tăng: Những chấp trước chưa buông
Trư Bát Giới: Bản ngã và dục vọng vẫn còn
Trư Bát Giới, dù có sức mạnh và lòng thành, nhưng vẫn còn nhiều chấp trước:
- Tâm sợ hãi, trốn tránh: Khi gặp khó khăn, Bát Giới thường nghĩ đến việc trốn chạy hoặc dùng cách dễ dàng (cưỡi mây) thay vì đối mặt trực tiếp.
- Tâm tham ăn, tham ngủ: Dù đã tu luyện, Bát Giới vẫn chưa buông bỏ được những dục vọng thấp hèn.
- Tâm ích kỷ: Hành động của Bát Giới thường xuất phát từ lợi ích cá nhân, thiếu tinh thần trách nhiệm và lòng từ bi sâu sắc.
Những chấp trước này khiến Bát Giới chưa thể đạt tới cảnh giới vô ngã, vị tha của một vị Phật.
Sa Ngộ Tĩnh: Thiếu chủ động và bản sắc
Có thể bạn quan tâm: Tôi Nghe Như Vầy Một Thời Đức Phật: Ý Nghĩa Và Giá Trị Của Lời Mở Đầu Trong Kinh Điển Phật Giáo
Sa Ngộ Tĩnh tuy trung thành, cần mẫn, nhưng lại thiếu đi sự chủ động và tâm lực mạnh mẽ. Y thường chỉ làm theo lời dạy, thiếu đi sự sáng tạo và trách nhiệm dẫn dắt. Trong nhiều tình huống, Sa Tăng không thể hiện được sự dũng cảm và quyết đoán cần thiết để vượt qua những thử thách tâm lý lớn lao.
Kết luận: Thành Phật là kết quả của sự giác ngộ toàn diện
Việc Phật Tổ Như Lai phong Tôn Ngộ Không làm Phật, còn Bát Giới và Sa Tăng làm Bồ Tát, không phải là sự thiên vị, mà là sự công bằng tuyệt đối dựa trên cảnh giới tu luyện và tâm tính của mỗi người.
Tôn Ngộ Không đã vượt qua được:
- Cái tôi kiêu ngạo → Khiêm tốn, kính sợ.
- Tâm ích kỷ → Lòng từ bi, vị tha.
- Tâm sợ hãi → Dũng cảm, kiên định.
- Tâm cuồng vọng → Trí tuệ, thấu hiểu.
Những phẩm chất này, khi hội tụ đầy đủ, chính là tiêu chuẩn để trở thành một vị Phật. Còn Bát Giới và Sa Tăng, dù có công lao, nhưng vẫn còn những chấp trước cần phải tiếp tục tu luyện, rèn luyện tâm tính.
Bài học rút ra: Trên con đường tu tập, công lao và năng lực là quan trọng, nhưng tâm tính mới là yếu tố quyết định. Chỉ khi vượt qua được cái tôi, buông bỏ chấp trước, và phát triển lòng từ bi, trí tuệ, con người mới có thể đạt tới cảnh giới giác ngộ cao nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 27, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
