Mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết Nguyên Đán không chỉ là một phần trang trí không thể thiếu mà còn chứa đựng những ước vọng tốt đẹp của gia chủ gửi gắm vào năm mới. Tuy nhiên, bên cạnh 5 loại quả truyền thống, nhiều gia đình hiện nay thường kết hợp thêm nhiều loại trái cây khác để mâm lễ thêm phong phú. Việc hiểu rõ ý nghĩa của từng loại trái cây cúng Tết sẽ giúp bạn chọn lựa được những loại quả phù hợp, mang lại may mắn và tài lộc cho gia đình.
Bài viết dưới đây sẽ giải mã ý nghĩa phong thủy của 12 loại trái cây phổ biến nhất trong ngày Tết cổ truyền, từ những loại quả truyền thống đến những lựa chọn hiện đại, giúp bạn có cái nhìn toàn diện và lựa chọn phù hợp nhất cho gia đình mình.
Có thể bạn quan tâm: Trái Bơ Có Cúng Được Không? Giải Đáp Chi Tiết Ý Nghĩa Và Các Lưu Ý Quan Trọng
Có thể bạn quan tâm: Thời Gian Cúng Thần Tài: Khung Giờ Vàng Và Những Quy Tắc Cần Nhớ
Tổng quan về văn hóa chọn trái cây cúng Tết
Trong văn hóa người Việt, việc chuẩn bị mâm ngũ quả cúng Tết là một nghi lễ trang trọng, thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên và thần linh. Tùy theo phong tục từng vùng miền mà cách bài trí và lựa chọn loại quả sẽ khác nhau, nhưng tựu chung lại đều hướng đến ý nghĩa cầu mong sự an khang, thịnh vượng. Việc chọn trái cây cúng Tết không chỉ dựa vào màu sắc hay hương vị mà còn phải xem xét đến hình dáng, tên gọi và ý nghĩa tượng trưng của nó.
Việc chọn lựa kỹ lưỡng các loại quả cho mâm ngũ quả ngày Tết không chỉ giúp mâm lễ đẹp mắt mà còn là cách để gia chủ thể hiện sự tinh tế và lòng biết ơn. Một mâm ngũ quả đẹp thường hội tụ đủ ngũ sắc (xanh, đỏ, tím, vàng, trắng) và ngũ hành, tạo nên sự cân bằng năng lượng cho không gian thờ cúng.
Có thể bạn quan tâm: Tranh Chấp Thờ Cúng Liệt Sỹ: Nguyên Nhân, Quy Định Pháp Lý Và Hướng Giải Quyết
Ý nghĩa của các loại trái cây cúng Tết truyền thống
Dưới đây là ý nghĩa chi tiết của các loại trái cây cúng Tết phổ biến nhất hiện nay, được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái để bạn dễ dàng tra cứu.
1. Bưởi: Biểu tượng của sự sum vầy, viên mãn
Quả bưởi là một trong những loại quả truyền thống không thể thiếu trong mâm ngũ quả của người Việt, đặc biệt là ở miền Nam. Quả bưởi có hình dáng tròn trịa, đầy đặn, tượng trưng cho sự trọn vẹn, viên mãn và sum vầy gia đình.
Ngoài ra, bưởi còn có ý nghĩa cầu mong sự “bầu bì” no ấm, con cháu đầy đàn. Hương thơm dịu nhẹ từ vỏ bưởi cũng giúp không gian thờ cúng trở nên thanh khiết, dễ chịu. Khi chọn bưởi cúng Tết, nên chọn những quả còn xanh, da căng bóng, cuống lá tươi để quả được bảo quản lâu và đẹp mắt hơn.
2. Dứa (Thơm): Sự giàu có và may mắn
Dứa (hay còn gọi là thơm) là loại trái cây cúng Tết được nhiều gia đình ưa chuộng bởi hình dáng độc đáo và màu sắc rực rỡ. Quả dứa có hình dáng thon dài, mắt dày đặc, cuống lá xòe rộng như ngọn lửa, tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi nảy nở.
Theo quan niệm phong thủy, hình dáng gai góc của dứa giúp xua đuổi tà ma, bảo vệ gia đình. Màu vàng tươi sáng của quả dứa chín biểu tượng cho sự giàu sang, phú quý và thịnh vượng. Đây là lựa chọn tuyệt vời để cầu mong một năm mới làm ăn tấn tới, tài lộc dồi dào.
3. Dừa: Sự sung túc và bình an
Quả dừa là một trong những loại quả đặc trưng của miền Nam, thường xuất hiện trong mâm ngũ quả ngày Tết. Dừa có hình tròn, nước ngọt lành, tượng trưng cho sự “đầy đặn” và trọn vẹn. Trong phong thủy, quả dừa mang ý nghĩa cầu mong sự bình an, hòa hợp và sức khỏe dồi dào cho các thành viên trong gia đình.
Một điểm đặc biệt ở quả dừa là khi lắc sẽ nghe tiếng nước bên trong, điều này tượng trưng cho sự lưu thông, luân chuyển năng lượng tích cực, giúp gia chủ luôn thuận buồm xuôi gió trong mọi công việc.
4. Đu đủ: Sự đủ đầy và thịnh vượng
Đu đủ là một trong những loại quả truyền thống của người Việt Nam, thường có trong mâm ngũ quả ở cả ba miền. Tên gọi “đu đủ” đã nói lên ý nghĩa của nó: sự đủ đầy, no ấm.
Quả đu đủ có hình bầu dục, khi chín vàng ươm, thịt dày và ngọt. Đây là biểu tượng cho sự sung túc, thịnh vượng và một năm mới rực rỡ. Tuy nhiên, khi chọn đu đủ để cúng Tết, gia chủ nên chọn những quả còn xanh (đu đủ xanh) hoặc chín vừa phải, đảm bảo quả không bị dập nát trong quá trình thờ cúng.
5. Lựu: Con đàn cháu đống, sum vầy
Trong những năm gần đây, quả lựu trở thành một trong những loại trái cây cúng Tết được ưa chuộng, đặc biệt là ở các tỉnh phía Nam. Quả lựu có hình dáng tròn trịa, bên trong chứa rất nhiều hạt nhỏ, các hạt này紧紧bám vào nhau.
Theo quan niệm dân gian, đặc điểm này tượng trưng cho sự sum vầy, tụ họp của gia đình, con cháu đề huề, “con đàn cháu đống”. Màu đỏ rực rỡ của quả lựu còn mang ý nghĩa may mắn, tài lộc và hạnh phúc. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những gia đình mong muốn sự đoàn viên và hạnh phúc trong năm mới.
6. Phật thủ: Tài lộc và phúc lành
Phật thủ là loại quả kiểng có hình dáng đặc biệt, được dùng phổ biến trong ngày Tết. Quả phật thủ có vỏ xám, màu vàng, và hình dáng giống như bàn tay của Phật, các múi xòe ra như các ngón tay.
Loại quả này được cho rằng sẽ mang đến tài lộc và phúc lành cho gia chủ. Hương thơm nồng nàn, dịu nhẹ từ quả phật thủ giúp không gian thờ cúng trở nên thanh khiết, trang trọng. Đây là loại quả có thể trưng được rất lâu (vài tháng) mà không bị thối rữa, tượng trưng cho sự trường tồn, bền vững.
7. Sung: Sung túc, hòa thuận
Quả sung là loại trái cây cúng Tết Nguyên Đán phổ biến ở khu vực miền Bắc. Quả sung thường mọc theo chùm, thể hiện sự sung túc, no ấm và hòa thuận trong gia đình.
Với màu sắc đỏ tím khi chín, quả sung còn mang ý nghĩa thu hút tài lộc và may mắn. Bày trí mâm ngũ quả cùng trái sung là lời cầu mong gia đình luôn ấm no, hạnh phúc và sung túc quanh năm. Tuy nhiên, quả sung khá dễ dập nên cần cẩn thận khi vận chuyển và trưng bày.
8. Thanh long: Cát tường, thịnh vượng
Thanh long là loại trái cây đặc trưng của người miền Nam trong ngày Tết. Quả thanh long có hình dáng tròn trịa, vỏ ngoài có gai mỏng, ruột mềm và vị ngọt thanh.
Màu hồng đậm của quả thanh long tượng trưng cho sự may mắn và rực rỡ trong năm mới. Theo quan niệm phong thủy, hình dáng tròn trịa như quả cầu lửa của thanh long mang đến sự cát tường, thịnh vượng. Vị ngọt bên trong quả còn tượng trưng cho lời cầu mong về sự hạnh phúc, đong đầy trong cuộc sống.
9. Táo (táo ta): Sự phú quý, giàu sang
Quả táo (táo ta) là loại quả quen thuộc trong ngày Tết của người Việt. Táo có hình tròn, khi chín có màu đỏ thẫm hoặc vàng, vị ngọt chua nhẹ.
Trong phong thủy, táo tượng trưng cho sự phú quý, giàu sang và thịnh vượng. Tên gọi “táo” còn liên tưởng đến “táo quân” (vua bếp), mang ý nghĩa cai quản, bảo vệ gia đình. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa táo ta (loại nhỏ, da sần) và các loại táo nhập khẩu (táo Fuji, táo Gala) để chọn loại phù hợp với phong tục truyền thống.
10. Xoài: Cầu mong sung túc
Xoài là loại trái cây không thể thiếu trong mâm ngũ quả của người miền Nam. Quả xoài chín có màu vàng ươm đẹp mắt, hương thơm nhẹ nhàng, dễ chịu.
Hình dáng quả xoài tròn trịa, da căng bóng thể hiện sự đủ đầy và sung túc. Khi xoài chín có màu vàng tươi, thể hiện cho những điều tốt đẹp, tài lộc trong dịp đầu năm. Đây là loại quả giúp gia chủ cầu mong sự sung túc, no ấm cho gia đình.
11. Cam, quýt: Sự may mắn và thành công
Cam và quýt là những loại trái cây cúng Tết quen thuộc, đặc biệt là ở miền Nam. Loại quả này có màu cam rực rỡ, hình tròn trịa, tượng trưng cho sự may mắn, thành công và tiền tài.
Theo quan niệm phương Đông, màu cam là màu của sự giàu có và thịnh vượng. Quả cam, quýt khi chín vàng rực, mọng nước, hương thơm dịu nhẹ, giúp mâm ngũ quả thêm phần sinh động và bắt mắt. Đây là lựa chọn an toàn và ý nghĩa cho mọi gia đình.
12. Nho: Sự đoàn kết, gắn bó
Nho là loại trái cây nhập khẩu phổ biến trong ngày Tết hiện nay. Quả nho nhỏ, mọc thành chùm, tượng trưng cho sự đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa các thành viên trong gia đình.
Nho có nhiều màu sắc (đen, xanh, tím) tùy theo giống, mỗi màu sắc mang một ý nghĩa riêng. Nho đen tượng trưng cho sự quyền quý, nho xanh tượng trưng cho sự tươi mới, khỏe mạnh. Khi chọn nho cúng Tết, nên chọn những chùm còn tươi, quả chắc, không bị rụng.
Có thể bạn quan tâm: Những Điều Cần Biết Về Tiền Vàng Cúng Rằm Tháng Giêng
Kinh nghiệm chọn và bài trí trái cây cúng Tết
Để mâm ngũ quả ngày Tết đẹp và ý nghĩa, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn quả tươi ngon: Nên chọn những loại quả còn tươi, da căng bóng, không bị dập nát hoặc thối rữa. Quả nên còn cuống lá để tăng tính thẩm mỹ và độ tươi.
- Phối hợp ngũ sắc: Nên chọn ít nhất 5 loại quả có màu sắc khác nhau (xanh, đỏ, tím, vàng, trắng) để tạo nên sự cân bằng năng lượng ngũ hành.
- Bài trí khoa học: Nên sắp xếp các loại quả to, nặng ở dưới cùng để làm nền, sau đó đến các loại quả nhỏ hơn ở trên. Nên tạo hình tam giác hoặc chóp nhọn để mâm quả thêm phần trang trọng.
- Tránh những điều cấm kỵ: Không nên chọn các loại quả có gai nhọn (như sầu riêng) hoặc có mùi quá nồng (như mít) để trưng trên bàn thờ. Cần tránh các loại quả có tên gọi không hay hoặc mang ý nghĩa không tốt (như lê, chuối tiêu…).
Việc chuẩn bị trái cây cúng Tết không chỉ là một nghi lễ mà còn là cách để gia đình thể hiện lòng thành kính và mong ước về một năm mới an khang, thịnh vượng. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn có một mùa Tết trọn vẹn và ấm cúng. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều thông tin bổ ích về đời sống, phong tục tập quán tại website chuaphatanlongthanh.com để chuẩn bị cho năm mới một cách tốt nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
