Rằm tháng 7 hay còn gọi là ngày lễ Vu Lan, là một trong những dịp lễ lớn và đặc biệt quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt Nam. Đây không chỉ là ngày để con cháu thể hiện lòng biết ơn, hiếu kính với ông bà, tổ tiên mà còn là thời điểm để thực hiện các nghi thức cúng bái cho các vong linh không ai thờ cúng. Vì vậy, việc chuẩn bị một mâm cúng đúng chuẩn, đầy đủ theo trình tự cúng rằm tháng 7 là điều mà nhiều gia chủ quan tâm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu để bạn có thể chuẩn bị một cách tươm tất và thành kính nhất.
Có thể bạn quan tâm: Món Chay Cúng: 10+ Gợi Ý Thịnh Soạn, Ý Nghĩa Cho Ngày Rằm, Mùng 1
Tóm tắt quy trình thực hiện
Để giúp bạn dễ hình dung, chúng tôi xin tóm tắt các bước cơ bản trong trình tự cúng rằm tháng 7 như sau:
- Chuẩn bị: Lập danh sách vật phẩm, chọn ngày giờ tốt, dọn dẹp bàn thờ.
- Sắm lễ: Chuẩn bị mâm cúng gia tiên và mâm cúng chúng sinh (cháo, muối, gạo, tiền vàng…).
- Bài văn khấn: Soạn thảo hoặc in sẵn bài văn khấn phù hợp.
- Thực hiện nghi lễ: Thắp hương, khấn vái theo trình tự từ tổ tiên đến chúng sinh.
- Hóa vàng và kết lễ: Sau khi hương tàn, tiến hành hóa vàng và thụ lộc.
Ý nghĩa của ngày Rằm tháng 7
Trước khi đi vào chi tiết trình tự cúng rằm tháng 7, chúng ta cần hiểu rõ về ý nghĩa của ngày lễ này. Theo quan niệm dân gian và Phật giáo, rằm tháng 7 là ngày “mở cửa ngục”, các vong linh được tự do trở về dương gian. Đây cũng là ngày lễ Vu Lan để báo hiếu cha mẹ. Vì thế, nghi lễ cúng bái mang hai ý nghĩa chính:
- Báo hiếu tổ tiên: Nhằm tưởng nhớ và thể hiện lòng biết ơn với những người đã khuất trong dòng họ.
- Cúng chúng sinh: Cúng cháo, cơm, quần áo tiền bạc cho các vong linh lang thang, không có người thờ cúng, nhằm thể hiện lòng từ bi, ban phát.
Việc chuẩn bị mâm cúng cần được thực hiện một cách chu đáo, thành tâm. Dù là gia đình khá giả hay giản dị, chỉ cần lòng thành là được. Tuy nhiên, để tránh sai sót, bạn nên tham khảo quy trình cụ thể dưới đây.
Chuẩn bị mâm cúng gia tiên Rằm tháng 7
Mâm cúng gia tiên là phần quan trọng nhất, thể hiện lòng thành của con cháu đối với tổ tiên. Tùy vào điều kiện kinh tế và tập quán từng vùng miền mà mâm cúng có thể khác nhau, nhưng về cơ bản cần có các món ăn chay hoặc mặn được trình bày tươm tất.
Các món ăn cơ bản
Đối với mâm cúng gia tiên, bạn có thể chuẩn bị một mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay. Ngày nay, nhiều gia đình倾向于 chọn mâm cỗ chay để thể hiện sự thanh tịnh và lòng từ bi.
Có thể bạn quan tâm: Trình Tự Cúng Khai Trương Quán Chi Tiết Và Đúng Chuẩn Nhất
- Mâm cỗ mặn: Bao gồm gà luộc (nguyên con), xôi, bánh chưng, giò, nem, canh, rượu, trà…
- Mâm cỗ chay: Các món như xôi chè, bánh kẹo, rau củ quả trang trí đẹp mắt, các món chay giả mặn.
Ngoài ra, không thể thiếu các lễ vật sau:
- Bánh kẹo, trầu cau: Ý nghĩa của trầu cau trong văn hóa Việt Nam rất lớn, tượng trưng cho sự gắn bó, keo sơn.
- Hoa quả tươi: Nên chọn các loại hoa quả theo mùa, sạch sẽ, không dập nát.
- Nhang, đèn, nước sạch: Đèn dầu hoặc nến, chén nước sạch để trên bàn thờ.
Chuẩn bị bàn thờ
Trước khi bày mâm cúng, gia chủ cần lau dọn bàn thờ sạch sẽ, sắp xếp lại bài vị, bát hương cho gọn gàng. Đây là bước đầu tiên và cũng là bước quan trọng nhất trong trình tự cúng rằm tháng 7, thể hiện sự tôn kính của gia chủ đối với thần linh, tổ tiên. Bạn nên thay nước trong bát hương, tỉa chân nhang (nếu cần) vào ngày 30 hoặc mùng 1 tháng 7 để chuẩn bị cho ngày rằm.
Mâm cúng chúng sinh (cúng cô hồn)
Bên cạnh mâm cúng gia tiên, người Việt còn làm mâm cúng chúng sinh (cúng cô hồn) để cúng cho các vong linh không ai thờ cúng, ma đói, ma khát. Mâm cúng này thường được làm ở ngoài sân, trước cửa nhà hoặc nơi thoáng đãng.
Lễ vật cần thiết
Mâm cúng chúng sinh không cần quá sang trọng nhưng phải đầy đủ các món sau:
- Cháo trắng: Dọn 1 hoặc 7 bát cháo (hoặc chè).
- Rau củ quả: Các loại rau củ quả sạch.
- Muối, gạo, nước: Dùng để rắc bốn phương tám hướng.
- Tiền vàng: Tiền thật (vàng mã) và tiền lẻ.
- Quần áo chúng sinh: Áo giấy, dép giấy.
- Bánh kẹo, bỏng ngô: Các loại bánh kẹo nhỏ.
Lưu ý: Khi cúng xong, gia chủ sẽ rải tiền và gạo ra xung quanh, sau đó vãi gạo muối để các vong linh đến nhận lộc.
Chi tiết trình tự cúng rằm tháng 7
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ vật, gia chủ sẽ tiến hành các nghi thức cúng bái. Dưới đây là trình tự cúng rằm tháng 7 chi tiết mà bạn có thể tham khảo.
Bước 1: Thắp hương và khấn gia tiên
Đây là bước đầu tiên trong nghi lễ cúng rằm tháng 7. Gia chủ sẽ thắp hương khấn mời tổ tiên về thụ lộc. Nên thắp 3 nén nhang hoặc 5 nén nhang tùy theo tập quán gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Trình Tự Cúng Giỗ Đầy Đủ Và Chi Tiết Nhất
- Tư thế: Đứng thẳng, tay chắp lại, lòng thành kính.
- Lời khấn: Đọc bài văn khấn gia tiên. Cần đọc rõ ràng, thành tâm.
Bước 2: Cúng thần linh, thổ công
Sau khi khấn gia tiên xong, tiếp tục khấn thần linh, thổ công (thổ địa) để trình báo về việc cúng bái ngày rằm và cầu mong phù hộ cho gia đình bình an, làm ăn phát đạt.
Bước 3: Cúng chúng sinh (cúng cô hồn)
Đây là nghi lễ riêng biệt, được thực hiện sau khi đã cúng gia tiên và thần linh. Mâm cúng chúng sinh thường được đặt ở dưới sân, ngoài ngõ.
- Thắp hương: Dùng 3 hoặc 5 nén hương cắm ở giữa mâm cúng chúng sinh.
- Đọc văn khấn: Đọc bài văn khấn chúng sinh (vong linh, cô hồn). Cần đọc lớn, rõ ràng.
- Rải tiền và gạo: Sau khi đọc văn khấn xong, gia chủ sẽ rải tiền lẻ và gạo muối ra xung quanh mâm cúng.
Bước 4: Hóa vàng và thụ lộc
Sau khi hương đã cháy gần hết (khoảng 2/3 cây hương), gia chủ sẽ tiến hành hóa vàng mã. Đối với mâm cúng gia tiên, bạn có thể hóa vàng ngay tại bàn thờ. Đối với mâm cúng chúng sinh, hóa vàng ở ngoài sân.
- Hóa vàng: Gom tiền vàng, quần áo mã và hóa thành tro.
- Thụ lộc: Gia chủ và các thành viên trong gia đình thụ lộc (ăn kẹo, bánh, hoa quả trên mâm cúng gia tiên). Lưu ý, không nên ăn lộc của mâm cúng chúng sinh.
Bài văn khấn rằm tháng 7 chuẩn nhất
Một phần không thể thiếu trong trình tự cúng rằm tháng 7 là bài văn khấn. Dưới đây là bài văn khấn gia tiên và chúng sinh chuẩn nhất, được nhiều gia đình sử dụng.
Văn khấn gia tiên
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Kính lạy:
Có thể bạn quan tâm: Trình Tự Lễ Cúng Phả Độ Gia Tiên: Chi Tiết Từ A-z Cho Người Mới Thực Hành
- Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long Mạch, Tôn thần.
- Tổ tiên, nội ngoại tiên linh.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ (chúng) con là:…
Ngụ tại:…
Thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Tôn thần, ngài Thổ địa, Táo quân, Long Mạch, Tôn thần. Cúi xin các ngài giáng lâm án tọa, chứng giám lòng thành.
Chúng con kính mời: Cụ nội ngoại tổ tiên, tiên linh, nội ngoại gia tiên, cúi xin các ngài về đây thụ hưởng lễ vật.
Giãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Văn khấn chúng sinh (cúng cô hồn)
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Kính lạy:
- Chư Phật, Bồ Tát.
- Chư Hiền Tăng, Thánh Sư.
- Chư Thiên, Long, Bát Bộ, Hộ Pháp, Thiện Thần, Ác Thần.
- Chúng sinh trong cõi Ta bà, bao gồm: Tứ sinh, Lục đạo, Thập loại oan gia, chúng sinh không ai thờ cúng, cô hồn lang thang.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ (chúng) con là:…
Ngụ tại:…
Thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, cháo, gạo, muối, tiền vàng, chứng minh cho chúng con được cúng dường, bố thí, chẩn tế cho các chư vị.
Kính xin: Chư Phật, Bồ Tát, Chư Hiền Tăng, Thánh Sư, Chư Thiên, Long, Bát Bộ, Hộ Pháp, Thiện Thần, Ác Thần, chúng sinh trong cõi Ta bà, bao gồm: Tứ sinh, Lục đạo, Thập loại oan gia, chúng sinh không ai thờ cúng, cô hồn lang thang giáng lâm, chứng giám, thọ hưởng.
Giải oan kết oán, khai thông minh lộ, phù hộ độ trì cho tín chủ, gia đình được bình an, mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, tấn tài tấn lộc.
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Những lưu ý quan trọng khi cúng rằm tháng 7
Để trình tự cúng rằm tháng 7 diễn ra suôn sẻ và đạt được hiệu quả tâm linh tốt nhất, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào giờ đẹp, tốt nhất là vào buổi trưa hoặc chiều (từ 10h – 14h). Không nên cúng quá muộn vào ban đêm.
- Tâm thế thành tâm: Điều quan trọng nhất khi cúng bái là lòng thành. Gia chủ cần ăn mặc chỉnh tề, không nói chuyện lớn tiếng, tranh cãi trong lúc làm lễ.
- Lễ vật: Nên dùng lễ vật sạch sẽ, tươi ngon. Không nên dùng hoa quả đã héo úa, dập nát.
- Văn khấn: Cần đọc đúng, đọc đủ, không được vấp váp, ngập ngừng. Nếu không thuộc, có thể in ra và đọc theo.
- Sau khi cúng: Không nên vội vàng dọn dẹp ngay khi vừa thắp hương. Hãy đợi cho hương cháy gần hết rồi mới hóa vàng và dọn dẹp.
Cúng rằm tháng 7 ở chùa như thế nào?
Ngoài việc cúng tại gia, nhiều người cũng tham gia các lễ cúng ở chùa. Các chùa thường làm lễ Vu Lan, cúng đại chúng và cúng cô hồn. Nếu bạn không có điều kiện cúng tại gia, có thể đến chùa tham gia các khóa lễ này.
Tại chùa, nghi lễ thường được thực hiện trang trọng dưới sự chủ trì của các sư thầy. Bạn có thể chuẩn bị lễ vật cúng dường Tam bảo, hoặc đóng góp công đức cho chùa. Đây cũng là một cách để thể hiện lòng thành và tích phúc cho gia đình.
Lời kết
Việc chuẩn bị và thực hiện trình tự cúng rằm tháng 7 đúng cách không chỉ thể hiện sự thành kính đối với tổ tiên mà còn là cách để giáo dục con cháu về truyền thống “uống nước nhớ nguồn”. Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn có cái nhìn chi tiết và đầy đủ để chuẩn bị cho ngày lễ Vu Lan sắp tới. Dù là cúng ở nhà hay ở chùa, điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành tâm của người cúng. Chúc bạn và gia đình có một ngày rằm tháng 7 an lành, sum vầy và đầm ấm.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 13, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
