Chùa Phật Tích không chỉ là một trong những ngôi chùa cổ kính và linh thiêng bậc nhất ở miền Bắc Việt Nam, mà còn là biểu tượng văn hóa, tâm linh của dân tộc. Nơi đây không chỉ lưu giữ những giá trị kiến trúc, nghệ thuật độc đáo mà còn là nơi gắn liền với nhiều vị trụ trì có công lớn trong việc gìn giữ và phát huy tinh hoa Phật giáo. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về vị trụ trì chùa Phật Tích, người đã và đang tiếp nối truyền thống, dẫn dắt tăng ni, phật tử hướng về cội nguồn, lan tỏa đạo đức và trí tuệ.
Có thể bạn quan tâm: Tranh Phật A Di Đà Đứng Tiếp Dẫn: Ý Nghĩa, Chất Liệu & Cách Treo
Giới thiệu tổng quan về chùa Phật Tích
Vị trí và lịch sử hình thành
Chùa Phật Tích tọa lạc tại xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, cách trung tâm Hà Nội khoảng 30km về hướng Đông Bắc. Ngôi chùa nằm trên một ngọn đồi nhỏ, được bao bọc bởi khung cảnh thiên nhiên thanh bình, hữu tình.
Theo sử sách ghi lại, chùa Phật Tích có lịch sử hình thành và phát triển trải qua nhiều triều đại. Chùa được xây dựng từ thời nhà Lý, vào khoảng thế kỷ thứ 11, dưới sự bảo trợ của vua Lý Thánh Tông. Ban đầu, chùa có tên là Phật Tích Tự, mang ý nghĩa là “nơi tích chứa Phật pháp”.
Trải qua hơn 900 năm tồn tại, chùa đã từng bị chiến tranh tàn phá, thiên tai hủy hoại nhiều lần. Tuy nhiên, nhờ công sức tu sửa, trùng hưng của các vị vua chúa, quan lại và đặc biệt là các vị trụ trì, chùa Phật Tích vẫn giữ được nét cổ kính, uy nghiêm đến ngày nay.
Kiến trúc và giá trị văn hóa
Kiến trúc chùa Phật Tích là sự kết hợp hài hòa giữa phong cách truyền thống Việt Nam và ảnh hưởng của Phật giáo Ấn Độ. Chùa được xây dựng theo kiểu “nội công ngoại quốc”, bao gồm các hạng mục chính như:
- Tam quan: Cổng vào chùa được xây dựng công phu, sơn son thiếp vàng, thể hiện sự trang nghiêm.
- Chính điện: Nơi thờ Phật Thích Ca Mâu Ni, Bồ Tát Quan Thế Âm và các vị Tổ sư.
- Tháp chuông: Nơi treo quả chuông lớn, mỗi tiếng chuông vang lên là lời nhắc nhở về sự tỉnh thức.
- Tháp Báo Ân: Một công trình kiến trúc đặc sắc, cao chót vót, là nơi lưu giữ xá lợi và các báu vật Phật giáo.
Chùa Phật Tích không chỉ là nơi tu tập của tăng ni, phật tử mà còn là di tích lịch sử, văn hóa quan trọng. Nơi đây lưu giữ nhiều hiện vật quý giá như tượng Phật bằng gỗ, đồng, đá; hoành phi, câu đối; kinh sách cổ; và các tác phẩm nghệ thuật chạm khắc tinh xảo.
Vị trụ trì hiện nay của chùa Phật Tích
Tiểu sử và hành trình tu tập
Vị trụ trì hiện nay của chùa Phật Tích là Đại đức Thích Thanh Lương. Ngài sinh năm 1970 tại một gia đình nông dân hiền lành, chất phác ở tỉnh Bắc Ninh. Từ nhỏ, ngài đã có duyên với cửa chùa, thường xuyên lui tới nghe kinh kệ và phụ giúp các công việc lễ bái.
Lớn lên,怀着一颗向佛之心，Đại đức Thích Thanh Lương quyết định xuất gia tu tập. Ngài được quy y với vị trụ trì tiền nhiệm của chùa Phật Tích và bắt đầu con đường tu học gian nan nhưng đầy ý nghĩa. Ngài lần lượt tu học tại các trường Phật học lớn trong cả nước, tích lũy tri thức về kinh, luật, luận.
Sau nhiều năm tu học, Đại đức Thích Thanh Lương được bổ nhiệm về làm trụ trì chùa Phật Tích vào năm 2010. Đây vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn lao mà ngài phải gánh vác.
Tác phong và phương châm hoằng pháp
Có thể bạn quan tâm: Trường Mầm Non Phật Tích: Đánh Giá Chi Tiết Về Môi Trường Học Tập Và Phát Triển Toàn Diện Cho Trẻ
Đại đức Thích Thanh Lương nổi tiếng với tác phong giản dị, khiêm tốn và gần gũi với mọi người. Ngài luôn đề cao tinh thần “tùy duyên bất biến”, sống hòa hợp với cộng đồng nhưng không bị chi phối bởi những cám dỗ của thế tục.
Phương châm hoằng pháp của ngài là “Phật pháp tại thế gian, bất ly thế gian pháp”. Ngài quan niệm rằng, đạo Phật không tách rời cuộc sống, mà phải đi vào đời sống thường nhật, giúp con người sống tốt hơn, có ích hơn cho xã hội.
Vì vậy, ngoài các buổi tụng kinh, giảng pháp theo định kỳ, Đại đức Thích Thanh Lương còn tổ chức nhiều hoạt động thiết thực như:
- Mở lớp dạy học cho trẻ em nghèo trong vùng.
- Tổ chức các khóa tu học kỳ cho sinh viên, giúp các bạn trẻ rèn luyện đạo đức, nhân cách.
- Tham gia các hoạt động từ thiện, cứu trợ đồng bào vùng sâu vùng xa.
Những đóng góp nổi bật của trụ trì chùa Phật Tích
Gìn giữ và phát huy di sản văn hóa
Một trong những công lao lớn nhất của Đại đức Thích Thanh Lương là việc bảo tồn và trùng tu chùa Phật Tích. Nhận thấy ngôi chùa cổ đang bị xuống cấp, ngài đã kêu gọi tăng ni, phật tử và các mạnh thường quân cùng chung tay tu sửa.
Việc trùng tu được tiến hành một cách cẩn trọng, tôn trọng nguyên bản kiến trúc cũ. Các hạng mục được tu sửa bao gồm mái ngói, kèo gỗ, tượng Phật, hoành phi, câu đối… Nhờ đó, chùa Phật Tích không chỉ giữ được vẻ uy nghi, cổ kính mà còn đảm bảo an toàn cho các hoạt động tu tập.
Bên cạnh đó, Đại đức trụ trì còn chỉ đạo sưu tầm, lưu trữ và số hóa các hiện vật, tư liệu lịch sử của chùa. Những bức ảnh, bản thảo, hiện vật được trưng bày trong nhà truyền thống, giúp du khách và phật tử hiểu rõ hơn về lịch sử hình thành và phát triển của ngôi chùa.
Hoằng dương Phật pháp
Đại đức Thích Thanh Lương là một vị trụ trì có uy tín trong giới Phật giáo. Ngài thường xuyên tổ chức các buổi giảng kinh, thuyết pháp cho tăng ni, phật tử và nhân dân trong vùng. Nội dung các bài giảng của ngài không chỉ giới hạn trong kinh điển mà còn gắn liền với thực tiễn cuộc sống, giúp người nghe dễ dàng tiếp thu và vận dụng.
Ngài đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ. Các khóa tu học kỳ, lớp học đạo đức do ngài tổ chức luôn thu hút đông đảo các bạn trẻ tham gia. Tại đây, các bạn được học về lòng hiếu thảo, sự trung thực, tinh thần từ bi, hỷ xả… Những giá trị đạo đức này góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp, giúp các bạn sống có trách nhiệm hơn với bản thân và xã hội.
Gắn kết cộng đồng
Đại đức Thích Thanh Lương luôn coi trọng vai trò của chùa như một trung tâm sinh hoạt văn hóa, tinh thần của cộng đồng. Ngài thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao như: hội diễn văn nghệ chào mừng các ngày lễ lớn, giải bóng chuyền giữa các đội phật tử, triển lãm tranh ảnh về Phật giáo…
Những hoạt động này không chỉ tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích mà còn góp phần gắn kết tình làng nghĩa xóm, xây dựng đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Treo Cờ Phật Giáo Và Tổ Chức Lễ Phật Đản Tại Tư Gia Đúng Quy Chuẩn
Thực hiện công tác từ thiện xã hội
Từ lâu, chùa Phật Tích đã trở thành một điểm sáng trong các hoạt động từ thiện, nhân đạo. Dưới sự lãnh đạo của Đại đức Thích Thanh Lương, phong trào làm từ thiện ngày càng phát triển mạnh mẽ, lan tỏa rộng khắp.
Một số hoạt động tiêu biểu có thể kể đến như:
- Xây dựng “Nhà tình thương” cho các gia đình chính sách, hộ nghèo.
- Ủng hộ quỹ “Vì người nghèo”, “Quỹ khuyến học”, “Quỹ đền ơn đáp nghĩa”.
- Tặng quà, bánh chưng, mùng trại cho đồng bào các tỉnh miền núi, vùng sâu vùng xa.
- Tổ chức khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho người nghèo.
Những việc làm ý nghĩa này đã mang lại niềm vui, hạnh phúc cho biết bao hoàn cảnh khó khăn, thể hiện tinh thần từ bi cứu khổ của Phật giáo.
Những câu chuyện cảm động về vị trụ trì
Chuyện về một đêm đông giá rét
Một đêm đông năm 2015, trời mưa rét buốt, một bà cụ lang thang không nhà cửa đã tìm đến cổng chùa để trú ẩn. Đại đức Thích Thanh Lương biết được, liền sai người mở cổng, đón bà cụ vào trong chùa. Ngài sai廚房 nấu cháo nóng, pha trà gừng cho bà cụ sưởi ấm. Sau đó, ngài còn gọi điện nhờ chính quyền địa phương giúp đỡ, tìm nơi cư trú ổn định cho bà.
Câu chuyện tuy giản dị nhưng thể hiện tấm lòng bao dung, vị tha của vị trụ trì. Đối với ngài, không phân biệt sang hèn, bất kỳ ai đến với chùa trong lúc hoạn nạn, đều được đón nhận và giúp đỡ.
Hành trình giúp đỡ cậu học trò mồ côi
Có một cậu học trò tên là Nam, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống cùng ông bà già yếu. Hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến cậu suýt phải bỏ học giữa chừng. Biết được hoàn cảnh của Nam, Đại đức Thích Thanh Lương đã quyết định nhận cậu làm trò, vừa dạy đạo, vừa dạy đời.
Ngài hỗ trợ cậu học trò về vật chất, động viên tinh thần và hướng dẫn cậu cách sống tự lập. Nhờ sự giúp đỡ tận tình của vị trụ trì, Nam đã vượt qua khó khăn, thi đỗ vào một trường đại học danh tiếng. Hiện tại, Nam đã có công việc ổn định và luôn nhắc đến ân đức của Đại đức Thích Thanh Lương như người cha thứ hai của mình.
Ý nghĩa của hình ảnh vị trụ trì trong đời sống tâm linh
Là chỗ dựa tinh thần cho tín đồ
Đối với tăng ni, phật tử và nhân dân trong vùng, Đại đức Thích Thanh Lương không chỉ là một vị trụ trì mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc. Những khi gặp khó khăn, hoạn nạn, mọi người thường tìm đến chùa để được ngài khuyên giải, an ủi.
Với kiến thức渊博 về Phật pháp và kinh nghiệm sống phong phú, vị trụ trì luôn biết cách lắng nghe, chia sẻ và đưa ra những lời khuyên sáng suốt, giúp người khác vượt qua bế tắc, tìm lại niềm tin và hy vọng.
Có thể bạn quan tâm: Tranh Tô Màu Phật Giáo: Kho Báu Giáo Dục Tinh Thần Cho Trẻ Em
Là cầu nối giữa đạo và đời
Hình ảnh vị trụ trì chùa Phật Tích là sự kết hợp hài hòa giữa đạo và đời. Ngài không chỉ là một nhà tu hành chuyên tâm tu tập mà còn là một người con của dân tộc, luôn quan tâm đến những vấn đề của xã hội.
Thông qua các hoạt động hoằng pháp, từ thiện, văn hóa, Đại đức Thích Thanh Lương đã góp phần làm cho đạo Phật gần gũi hơn với đời sống nhân dân, khẳng định vai trò và vị thế của Phật giáo trong thời đại mới.
Là tấm gương sáng về đạo đức và nhân cách
Cuộc sống giản dị, thanh bần của vị trụ trì là tấm gương sáng để mọi người học tập. Ngài sống chan hòa, không câu nệ lễ nghi, luôn sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không mong cầu lợi ích cá nhân.
Tấm gương về đạo đức, nhân cách của Đại đức Thích Thanh Lương góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong xã hội, góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh, nhân ái.
Những thách thức và kỳ vọng trong tương lai
Những thách thức
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, vị trụ trì chùa Phật Tích và ngôi chùa vẫn đang phải đối mặt với không ít thách thức:
- Áp lực từ sự phát triển của đô thị hóa: Khu vực xung quanh chùa ngày càng được quy hoạch, xây dựng nhiều công trình hiện đại, có nguy cơ ảnh hưởng đến không gian tĩnh lặng, thanh tịnh của chùa.
- Sự biến đổi của lối sống hiện đại: Giới trẻ ngày nay có xu hướng sống nhanh, ít quan tâm đến các giá trị tâm linh, truyền thống. Việc thu hút thanh niên, sinh viên đến với chùa và tham gia các hoạt động tu học là một thách thức lớn.
- Nhu cầu trùng tu, bảo tồn di tích: Chùa Phật Tích là di tích cổ, thường xuyên cần được tu sửa, bảo dưỡng. Việc huy động nguồn lực tài chính và nhân lực cho công tác này không phải là điều dễ dàng.
Những kỳ vọng
Dưới sự lãnh đạo của Đại đức Thích Thanh Lương, người dân và phật tử luôn kỳ vọng vào những điều tốt đẹp sẽ đến với chùa Phật Tích trong tương lai:
- Chùa Phật Tích sẽ tiếp tục là điểm đến tâm linh hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách thập phương về chiêm bái, tham quan.
- Công tác hoằng pháp sẽ được đổi mới, sáng tạo hơn, phù hợp với nhu cầu và thị hiếu của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giới trẻ.
- Các hoạt động từ thiện, nhân đạo sẽ được mở rộng và phát triển, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp, nhân văn hơn.
- Chùa Phật Tích sẽ được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia, trở thành niềm tự hào của tỉnh Bắc Ninh và của cả dân tộc.
Lời kết
Trụ trì chùa Phật Tích – Đại đức Thích Thanh Lương là một vị tu sĩ có tâm, có tầm, có công lao to lớn trong việc gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa, tâm linh của ngôi chùa cổ kính này. Cuộc đời và sự nghiệp của ngài là minh chứng sống động cho tinh thần “tùy duyễn bất biến”, “phụng sự chúng sinh là cúng dường chư Phật” của Phật giáo.
Chùa Phật Tích không chỉ là nơi thờ tự, tu tập mà còn là biểu tượng của lòng từ bi, trí tuệ và tinh thần nhân ái. Mỗi người chúng ta, dù theo tôn giáo nào, hay không theo tôn giáo nào, đều có thể học hỏi, chiêm nghiệm từ những giá trị mà ngôi chùa và vị trụ trì của nó mang lại. Mong rằng, dưới sự dẫn dắt của Đại đức Thích Thanh Lương, chùa Phật Tích sẽ ngày càng phát triển, trở thành ngọn灯 soi sáng con đường hướng thiện cho mọi người.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 30, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
