Việc chuẩn bị mâm cơm cúng giỗ không chỉ là một nghi lễ thông thường mà còn là biểu hiện sâu sắc của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” trong văn hóa người Việt. Trong đó, bài văn khấn được xem là sợi dây kết nối tâm linh thiêng liêng giữa con cháu ở dương thế và tổ tiên ở cõi vĩnh hằng. Để giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, nhiều gia đình hiện nay vẫn giữ thói quen sử dụng văn cúng giỗ chữ Hán. Dưới đây là tổng hợp những bài văn khấn cúng giỗ chữ Hán chuẩn theo phong tục xưa, giúp gia chủ thể hiện trọn vẹn lòng thành kính.
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Người Khuất Mặt Trong Nhà: Cẩm Nang Chi Tiết Từ A-z Cho Gia Đình Việt
Tổng quan về văn cúng giỗ chữ Hán
Từ xa xưa, chữ Hán đã đóng vai trò quan trọng trong các nghi lễ thờ cúng của người Việt. Dù trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, các bài văn cúng bằng chữ Hán vẫn được lưu truyền và sử dụng rộng rãi trong các gia đình, dòng họ, đặc biệt là tại các nhà thờ tổ. Việc sử dụng chữ Hán trong văn khấn không chỉ giúp bảo tồn giá trị văn hóa mà còn tạo nên sự trang nghiêm, thành kính trong nghi lễ.
Bài văn khấn thường được viết theo một trình tự nhất định, bắt đầu bằng việc thông báo ngày giờ, xưng hô với tổ tiên, sau đó dâng lễ vật và cầu mong tổ tiên chứng giám, phù hộ cho con cháu. Dưới đây là các bài văn cúng giỗ chữ Hán chi tiết cho từng trường hợp cụ thể.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Thí Thực Là Gì? Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Cách Thực Hành Đúng
Bài văn cúng giỗ tiên thường chữ Hán
Đây là bài văn cúng thường dùng cho các ngày giỗ thông thường trong năm, thể hiện lòng thành của con cháu đối với tổ tiên.
Chữ Hán
忌日先嘗文
維皇號 … 干 … 年 … 月 … 日
裔孫 … 厶仝族等
謹以: 盤饌,金衣,芙酒,庶物之儀
敢恭告于:
高 … 曾 … 祖 … 考妣 … 諱 … 號 … 府君
位前曰: 歲序流易玆來日諱辰. 謹具菲儀. 恭陳
先告. 仰望尊灵尚其鍳止尚饗. 曁翁曁婆婆曁翁
接請上家先列位下伯叔兄弟如存如生請來炤忌敬薦本家五祀福
神仝來來鍳格.
謹誥.
Phiên âm
Kỵ nhật tiên thường văn
Duy, Hoàng hiệu, can, niên nguyệt nhật.
Duệ tôn (khư) đồng tộc đẳng. Cẩn dĩ bàn soạn, kim y, phù tửu, thứ vật chi nghi. Cảm cung cáo vu:
Cao Tằng Tổ Khảo Tỷ (húy hiệu) phủ quân, vị tiền.
Viết: Tuế tự lưu dịch, tư lai nhật húy thần. Cẩn cụ phỉ nghi. Cung trần tiên cáo, ngưỡng vọng tôn linh, thượng kỳ giám chỉ. Thượng hưởng.
Ký (ông ký bà, bà ký ông).
Tiếp thỉnh: thượng gia tiên liệt vị, hạ bá thúc huynh đệ, như tồn như sinh thỉnh lai chiếu kỵ.
Kính tiến: Bản gia Ngũ Tự Phúc Thần, đồng lai giám cách.
Cẩn cáo!
Dịch nghĩa
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm thứ …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Duệ tôn … cùng mọi người trong họ.
Xin biện mâm cỗ: Tiền bạc áo quần, trầu rượu, thực phẩm …
Kính cáo: Cao tổ khảo, Tằng tổ khảo, Tổ khảo (hoặc Tổ tỷ, giỗ ai thì ghi húy hiệu của người đó).
Năm tháng vần xoay, mai đến ngày giỗ, xin dâng lễ vật, cáo trước tiên linh, kính mong gia tiên, rộng lòng chứng giám. Thượng hưởng.
Phối thỉnh (giỗ ông thì mời bà, giỗ bà thì mời ông).
Tiếp thỉnh: Trên là các vị gia tiên; dưới là các bác chú, anh em, đã mất vẫn như còn, cùng về cùng dự giỗ.
Kính thỉnh: Bản gia Ngũ Tự Phúc Thần, cùng đến chứng giám.
Cẩn cáo!
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chọn Giờ Đẹp Cúng Rằm Tháng Giêng Chuẩn Phong Thủy Và Ý Nghĩa Tâm Linh
Bài văn cúng giỗ chính chữ Hán
Đối với các ngày giỗ lớn, giỗ chính, gia chủ cần chuẩn bị bài văn khấn trang trọng hơn. Dưới đây là bài văn cúng giỗ chính thường được sử dụng.
Chữ Hán
正忌文
維皇號干年月日裔孫厶仝族等謹以盤饌金衣芙酒庶物之儀
敢恭告于高曾祖考妣諱號 府君 位前曰歲序流易諱日復臨追遠感辰
謹具菲儀恭薦忌日仰望尊靈尚其鍳止尚饗曁翁曁婆婆曁翁
接請上家先列位下伯叔兄弟如存如生請來炤忌仰其所望薄炤成心
化少爲多化無爲有收执金衣返回墓所敬薦本家五祀福神仝來鍳格.
謹告.
Phiên âm
Chính kỵ văn
Duy, Hoàng hiệu, niên nguyệt nhật.
Duệ tôn (khư) đồng tộc đẳng. Cẩn dĩ bàn soạn, kim y, phù tửu, thứ vật chi nghi. Cảm cung cáo vu: Cao (Tằng, Tổ, khảo, tỷ) phủ quân, vị tiền.
Viết: Tuế tự lưu dịch, húy nhật phục lâm, truy viễn cảm thần, cẩn cụ phỉ nghi, cung tiến kỵ nhật. Ngưỡng vọng tôn linh, thượng kỳ giám chỉ. Thượng hưởng.
Ký (ông kỵ bà, bà kỵ ông).
Tiếp thỉnh: thượng gia tiên liệt vị, hạ bá thúc huynh đệ, như tồn như sinh, thỉnh lai chiếu kỵ. Ngưỡng kỳ sở vọng, bạc chiếu thành tâm, hóa thiểu vi đa, hóa vô vi hữu, thu chấp kim y, phản hồi phần mộ sở.
Kính tiến: Bản gia Ngũ Tự Phúc Thần, đồng lai cách.
Cẩn cáo.
Dịch nghĩa
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm thứ …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Duệ tôn … cùng mọi người trong họ.
Xin biện mâm cỗ: Tiền bạc áo quần, trầu rượu, thực phẩm …
Kính cáo: Cao (Tằng, Tổ, Khảo, Tỷ) (húy hiệu của người có giỗ).
Năm tháng vần xoay, đã đến ngày giỗ, lòng đầy thương nhớ, lễ vật kính dâng, tiến kính tiên linh, cầu mong chứng giám. Thượng hưởng.
Phối thỉnh (giỗ ông thì mời bà, giỗ bà thì mời ông)
Tiếp thỉnh: Trên là các vị gia tiên, dưới là bác chú, anh em, mất vẫn như còn, rộng lòng chứng giám. Biến ít thành nhiều, biến không thành có, thu nhận tiền vàng, trở về phần mộ.
Kính tiến: Bản gia Ngũ tự Phúc Thần, cùng đến chứng giám.
Cẩn cáo!
Có thể bạn quan tâm: Cách Luộc Gà Cúng Chuẩn Không Cần Chỉnh: Da Căng Vàng, Thịt Không Nát, Thời Gian Chỉ 15 Phút
Bài văn cúng Tết Đoan Ngọ chữ Hán
Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 Âm lịch) là một trong những ngày lễ quan trọng, là dịp để con cháu tưởng nhớ và báo hiếu tổ tiên. Bài văn khấn này thường được sử dụng tại nhà thờ họ hoặc bàn thờ gia tiên.
Chữ Hán
端午文
維皇號干年月日嗣孫裔孫厶仝家等 謹以厶物之儀敢恭告于
本家陰廟高祖考高祖妣曾祖曾祖妣顯考顯妣列位 位前曰歲更迭序節
値夏天日逢端午謹具菲儀拜告仰望列位家先尚其炤止尚饗曁本家
祖伯祖叔祖姑令伯令叔令姑兄弟姊妹凡我宗親咸胥來格
敬請本家五祀福神仝炤 鍳.
謹告.
Phiên âm
Đoan Ngọ văn
Duy, Hoàng hiệu … Niên nguyệt nhật.
Duệ tôn (khư) đồng gia đẳng. Cẩn dĩ khư vật chi nghi.
Cảm cung cáo vu: Bản gia âm miếu, Cao tổ khảo, Cao tổ tỷ, Tằng tổ khảo, Tằng tổ tỷ, Hiển khảo, Hiển tỉ liệt vị, vị tiền.
Viết: Tuế cánh điệt tự, tiết trị hạ thiên, nhật phùng Đoan Ngọ, cẩn cụ phỉ nghi, bái cáo ngưỡng vọng, liệt vị gia tiên, thượng kỳ giám chỉ. Thượng hưởng.
Ký: Bản gia Tổ bá, Tổ thúc, Tổ cô, Lệnh bá Lệnh thúc, Lệnh cô, huynh đệ tỷ muội, phàm ngã tôn thân, hàm tư lai cách.
Kính thỉnh: Bản gia Ngũ Tự Phúc Thần, đồng chiếu giám.
Cẩn cáo.
Dịch nghĩa
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm thứ …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Tự tôn (duệ tôn) … cùng mọi người trong chi họ, xin biện lễ vật (liệt kê).
Kính cáo: Các vị Cao tổ khảo, Cao tổ tỷ, Tằng tổ khảo, Tằng tổ tỷ, Hiển tổ khảo, Hiển tổ tỷ, Hiển khảo, Hiển tỷ.
Năm tháng vần xoay, xuân qua hạ tới, tiết nhằm Đoan Ngọ, xin dâng lễ bạc, kính mong gia tiên, rộng lòng chứng giám. Thượng hưởng.
Kính thỉnh: Tổ bá, Tổ thúc, Tổ cô, Lệnh bá, Lệnh thúc, Lệnh cô, anh, chị, em cùng các vong linh phối thờ cùng tiên tổ cùng về hâm hưởng.
Kính thỉnh: các vị gia thần, cùng chiếu gám.
Cẩn cáo!
Bài văn cúng Tết Trung Nguyên tại nhà thờ họ
Tết Trung Nguyên (Rằm tháng Bảy) hay còn gọi là Tết Vu Lan, là dịp để con cháu tỏ lòng hiếu kính với tổ tiên và các vong linh chưa có nơi nương tựa. Bài văn khấn này thường được dùng tại nhà thờ họ với danh sách liệt kê tổ tiên đầy đủ.
Chữ Hán
中元文
維皇号厶年厶月厶日嗣孫阮輝 … 合仝族等敢恭告于
六世祖考 … 府君六世祖妣阮贵公正室 … 孺人
高祖考 … 府君高祖妣阮贵公正室 … 孺人
曾祖考 … 府君曾祖妣阮贵公正室 … 孺人
曾祖伯 … 府君,正室 … 孺人
曾祖叔 … 府君,正室 … 孞人
顯祖考 …府君 顯祖妣阮贵公正室 … 孺人
堂祖叔 … 府君,正室 … 孺人
顯考 …府君顯妣阮贵公正室 … 孺人
堂叔 … 府君,正室 … 孺人
祖姑 … 真灵
祖叔 … 真灵
早亡 … 正魂.
曰今以秋天成物之候追遠報本礼不敢忘謹以翰音粢盛腑內金銀芙酒之儀衹薦歲事用伸奠獻尚饗 曁本家陰廟列位先靈及伯叔兄弟姑姊妺上殤中殤下殤陽童陰童凡我尊親咸胥來格.
謹告.
敬以本處龍脉土地之神本家五祀福神仝格享
Phiên âm
Trung nguyên văn
Duy Hoàng hiệu … Niên … nguyệt … nhật.
Tự tôn … hợp đồng族 đẳng, cảm cung cáo vu:
Lục thế tổ khảo … phủ quân. Lục thế tổ tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Cao tổ khảo … phủ quân. Cao tổ tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ khảo … phủ quân. Tằng tổ tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ bá … phủ quân, chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ thúc … phủ quân, chính thất … nhụ nhân.
Hiển tổ khảo … phủ quân. Hiển tổ tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Đường tổ thúc … phủ quân, chính thất … nhụ nhân.
Hiển khảo … phủ quân. Hiển tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Đường thúc … phủ quân, chính thất … nhụ nhân.
Tổ cô … chân linh. Tổ thúc … chân linh.
Tảo vong … chính hồn.
Viết: Kim dĩ thu thiên, thành vật chi hầu, truy viễn báo bản, lễ bất cảm vong, cẩn dĩ hàn âm, tư thình, phủ nội, kim ngân, phù tửu chi nghi, chỉ tiến tuế sự, dụng thân tôn hiến. Thượng hưởng. Kỵ bản gia âm miếu liệt vị tiên linh, cập bá, thúc, cô, huynh, đệ, tỷ, muội, thượng thương, trung thương, hạ thương, dương đồng, âm đồng, phàm ngả tông thân, hàm tư lai cách.
Cẩn cáo!
Kính dĩ Bản xứ long mạch thổ địa chi thần, Bản gia Ngũ tự phúc thần đồng cách hưởng.
Dịch nghĩa
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm thứ …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Tự tôn … cùng mọi người trong gia tộc. Xin kính cáo:
Lục thể tổ khảo … phủ quân.
Lục thế tổ tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Cao tổ khảo … phủ quân.
Cao tổ tỷ Nguyễn công chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ bá … phủ quân, Chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ khảo … phủ quân.
Tằng tổ tỷ Nguyễn công chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ thúc … phủ quân, Chính thất … nhụ nhân.
Tằng tổ thúc … phủ quân, Chính thất … nhụ nhân.
Hiển tổ khảo … phủ quân.
Hiển tổ tỷ Nguyễn quý công chính thất … nhụ nhân.
Đường tổ thúc … phủ quân, Chính thất … nhụ nhân.
Đường tổ thúc … phủ quân, Chính thất … nhụ nhân.
Hiển khảo … phủ quân.
Hiển tỷ Nguyễn công chính thất … nhụ nhân.
Đường thúc … phủ quân
Tổ cô … chân linh.
Tổ thúc … chân linh.
Tảo vong … chính hồn.
Trời đã sang Thu, đến Tết Trung Nguyên, nhớ ơn tiên tổ, lòng thành kính dâng, các thứ lễ vật: thịt gà xôi nếp, trầu rượu tiền vàng,… dâng hiến tiên linh, lễ là báo đáp. Thượng hưởng.
Kính thỉnh: Bản gia âm miếu liệt vị tôn linh, cùng bá thúc huynh đệ cô di tỷ muội, thượng thương, trung thương, hạ thương, vong trai, vong gái, cùng phối hưởng.
Cẩn cáo!
Kính thỉnh: Bản xứ Long Mạch Thổ Địa, Bản gia Ngũ Tự Phúc Thần cùng hâm hưởng.
Kết luận
Đám giỗ là dịp để gia đình sum họp, gắn kết tình thân, đồng thời nhắc nhở con cháu về đạo hiếu. Việc sử dụng văn cúng giỗ chữ Hán không chỉ là nghi lễ mang tính nghi thức mà còn là cách để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Hy vọng những bài văn cúng giỗ chữ Hán trên đây sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn về truyền thống văn hóa, qua đó góp phần bảo tồn và phát huy giá trị tinh thần tốt đẹp mà cha ông để lại.
Để tham khảo thêm nhiều bài viết hay về văn hóa, phong tục tập quán, bạn đọc có thể truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thông tin mới nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
