Mùng 9 tháng Giêng không chỉ là một ngày đẹp trong tiết xuân mà còn là thời điểm đặc biệt quan trọng đối với những người làm trong các ngành nghề truyền thống. Đây là ngày giỗ tổ nghề – ngày tưởng nhớ công ơn các vị Tiên sư, người đã khai sáng và truyền dạy nghề nghiệp cho các thế hệ sau. Để chuẩn bị cho ngày lễ này một cách chu đáo, gia chủ cần hiểu rõ về ý nghĩa, lễ vật cũng như bài văn khấn cúng mùng 9 tháng Giêng chuẩn xác nhất.
Việc chuẩn bị một mâm cỗ cúng thật tươm tất cùng bài văn khấn thành kính là cách để con cháu thể hiện lòng biết ơn và cầu mong các vị tổ nghề phù hộ cho công việc làm ăn hanh thông, thuận lợi. Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết nhất để bạn có thể thực hiện nghi lễ này một cách trọn vẹn.
Có thể bạn quan tâm: Ấm Cúm Hay Ấm Cúng: Phân Biệt Và Lựa Chọn Đúng Đắn Cho Không Gian Sống
Những điều cần biết về lễ cúng tổ nghề mùng 9 tháng Giêng
Lễ cúng tổ nghề (hay còn gọi là cúng Tiên sư, cúng Thánh sư) là một truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam, đặc biệt là đối với những người theo đuổi các nghề thủ công, nghệ thuật như thợ mộc, thợ may, thầy thuốc, nghệ sĩ cải lương, tuồng, chèo… Vào ngày mùng 9 tháng Giêng (hay còn gọi là ngày “Thánh sư”), những người hành nghề sẽ tổ chức nghi lễ này để tỏ lòng tôn kính với người đã có công khai sáng ra nghề.
Theo quan niệm dân gian, mỗi ngành nghề đều có một vị tổ nghề đứng đầu. Cúng tổ nghề không chỉ là nghi lễ mang tính chất tôn giáo mà còn là hoạt động văn hóa nhằm giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo”. Vào ngày này, con cháu trong ngành sẽ tụ tập lại, chuẩn bị mâm lễ vật dâng lên tổ sư, đọc bài văn khấn để cầu xin sự phù hộ độ trì.
Cúng tổ nghề thường được thực hiện tại các đền, miếu, đình làng hoặc tại gia đình tùy theo tập quán từng ngành và từng địa phương. Dù tổ chức ở đâu, nghi lễ vẫn cần được tiến hành một cách thành tâm và chuẩn bị chu đáo về mặt lễ vật.
Có thể bạn quan tâm: Review Cửa Hàng Đồ Thờ Cúng Thiên Phát: Có Thực Sự Là Lựa Chọn Đáng Tin Cậy Cho Không Gian Tâm Linh?
Các lễ vật chuẩn bị cúng Tiên sư mùng 9 tháng Giêng
Việc chuẩn bị lễ vật cúng Tiên sư mùng 9 tháng Giêng là khâu quan trọng nhất, thể hiện sự thành kính của gia chủ đối với các vị bề trên. Tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và tập quán của từng ngành nghề, địa phương mà mâm lễ có thể khác nhau, nhưng nhìn chung cần đảm bảo các items cơ bản sau:
Mâm cỗ mặn cúng tổ nghề
Mâm cỗ mặn là phần không thể thiếu trong lễ cúng tổ nghề. Gia chủ cần chuẩn bị các món ăn truyền thống, tươm tất, không cần quá xa hoa nhưng phải sạch sẽ và trình bày đẹp mắt. Các món ăn thường thấy bao gồm:
- Xôi: Xôi gấc (màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn) hoặc xôi đỗ xanh, xôi trắng.
- Gà luộc: Gà trống thiến luộc nguyên con, trình bày tư thế đẹp.
- Giò chả: Giò lụa, giò xào hoặc chả quế.
- Rau xào: Các món rau củ quả xào thập cẩm.
- Canh: Canh măng hoặc canh bóng nấu với giò.
- Nước chấm, muối tiêu.
Ngoài ra, tùy theo đặc thù của từng ngành mà có thể thêm các món đặc sản khác. Quan trọng nhất là sự thành tâm của người dâng cúng.
Hoa quả và đồ ngọt
Bên cạnh mâm cỗ mặn, mâm hoa quả và đồ ngọt cũng rất quan trọng. Gia chủ nên chọn các loại hoa quả tươi ngon, đẹp mắt, có hương thơm dịu nhẹ. Nên ưu tiên các loại quả theo mùa, tránh dùng quả đã chín quá hoặc dập nát.
- Hoa: Hoa cúc (vàng, trắng), hoa ly, hoa đồng tiền (màu đỏ, vàng).
- Quả: Táo, lê, cam, quýt, nho, chuối, thanh long… (nên chọn 5 loại quả trở lên).
- Đồ ngọt: Bánh kẹo các loại, xôi chè, hoặc bánh phu thê, bánh in tùy phong tục.
Đồ vàng mã và các vật dụng tế tự
Lễ vật cúng Tiên sư không thể thiếu các items sau:
- Nhang (hương): Nhang vòng hoặc nhang que.
- Nến/Đèn: Đèn dầu hoặc nến cầy (nến đỏ).
- Rượu: Rượu trắng hoặc rượu thuốc.
- Trầu cau: Trầu têm cánh phượng, cau bổ múi.
- Thuốc lá: Thuốc rê hoặc thuốc lá điếu (nếu theo phong tục truyền thống).
- Nước: Nước lọc sạch hoặc nước chè tươi.
- Tiền vàng: Vàng mã (thường là vàng thiệp, vàng lá, quần áo cho tổ nghề).
Bài cúng
Bài cúng là phần quan trọng để đọc khi dâng lễ. Gia chủ nên chuẩn bị bài cúng in sẵn hoặc photocopy để đọc cho rõ ràng, thành tâm.
Có thể bạn quan tâm: Sớ Cúng Giao Thừa: Cẩm Nang Chi Tiết Từ A-z Cho Đêm Giao Thừa Ý Nghĩa
Văn khấn cúng Tiên sư mùng 9 tháng Giêng
Sau khi đã chuẩn bị xong mâm lễ vật, gia chủ tiến hành thắp hương và đọc bài văn khấn. Dưới đây là bài văn khấn cúng Tiên sư mùng 9 tháng Giêng chi tiết và chuẩn xác nhất:
Bài văn khấn cúng Tiên sư mùng 9 tháng Giêng
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: [Họ và tên của người đứng ra cúng]
Ngụ tại: [Địa chỉ nhà/địa điểm cúng]
Hôm nay là ngày mùng 9 tháng Giêng năm [Năm âm lịch], tín chủ con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương dâng lên trước án, thành tâm kính mời: Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính mời ngài Thánh Sư nghề [Tên nghề: Ví dụ: Thợ mộc, Thợ may, Nghệ sĩ cải lương…]
Cúi xin chư vị Tôn thần Thánh Sư nghề [Tên nghề] thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông. Người vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Lưu ý khi đọc văn khấn:
- Khi đọc bài cúng, gia chủ nên mặc quần áo chỉnh tề, đứng hoặc quỳ nghiêm trang.
- Cần đọc to, rõ ràng từng câu chữ, tập trung tinh thần vào ý nghĩa của lời khấn.
- Sau khi đọc xong bài khấn, vái ba vái rồi hạ sớ, hóa vàng mã.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Lễ Cúng Sửa Mộ: Những Lưu Ý Quan Trọng Về Nghi Thức Và Vật Phẩm
Những lưu ý quan trọng khi cúng mùng 9 tháng Giêng
Để nghi lễ cúng Tiên sư diễn ra suôn sẻ và mang lại may mắn, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau:
- Thời gian cúng: Lễ cúng nên được tiến hành vào sáng sớm hoặc trưa ngày mùng 9 tháng Giêng. Đây là khoảng thời gian khí trời trong lành, vượng khí tốt nhất trong ngày.
- Lập bàn thờ: Bàn thờ cúng Tiên sư cần được lau dọn sạch sẽ trước ngày cúng. Nên đặt bàn thờ ở nơi cao ráo, thoáng đãng, tránh những nơi ẩm thấp hoặc xú uế.
- Sắp xếp lễ vật: Khi sắp xếp mâm lễ, cần tuân theo quy tắc “Đông bình Tây quả” (bình hoa đặt phía Đông, mâm quả đặt phía Tây) hoặc theo phong tục tập quán của địa phương. Lễ vật mặn thường đặt ở vị trí trung tâm.
- Tâm thành: Yếu tố quan trọng nhất khi cúng bái là lòng thành kính. Dù lễ vật đơn giản hay sang trọng, chỉ cần người dâng cúng chân thành thì sẽ được tổ sư chứng giám.
- Sau khi cúng: Sau khi hương cháy hết khoảng 2/3 nén hương, gia chủ có thể hóa vàng mã, hạ lễ và chia lộc cho mọi người trong gia đình.
Việc chuẩn bị và thực hiện nghi lễ cúng tổ nghề mùng 9 tháng Giêng không chỉ giúp con cháu nhớ về nguồn cội mà còn tạo ra không khí sum vầy, gắn kết những người cùng làm một ngành nghề. Hy vọng với những chia sẻ trên, bạn đã có thể chuẩn bị một mâm lễ thật tươm tất và bài văn khấn chuẩn chỉnh nhất để dâng lên các vị Tiên sư. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều thông tin văn hóa, đời sống hữu ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
