Theo phong tục thờ cúng của người Việt, vào những ngày lễ, tết, ngày rằm, các gia đình lại dâng lên bàn thờ gia tiên mâm trái cây để tưởng nhớ công ơn sinh thành. Đồng thời, đây cũng là cách thể hiện lòng thành kính và mong muốn bề trên phù hộ cho gia đình gặp nhiều may mắn, tài lộc. Tuy nhiên, không phải ai cũng thực sự hiểu rõ ý nghĩa của từng loại quả cũng như cách bài trí sao cho chuẩn phong thủy. Bài viết dưới đây sẽ là cẩm nang toàn diện giúp bạn đọc hiểu sâu hơn về tục lệ này.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mùng 3 Tết Năm 2026: Văn Khấn Đầy Đủ Và Nghi Lễ Chuẩn Xác
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Cách Viết Sớ Cúng Rằm Tháng Giêng Chuẩn Nhất
Ý nghĩa của mâm ngũ quả đối với đời sống tâm linh
Trong bất kỳ ngày lễ, tết hay rằm tháng nào, mâm hoa quả dâng cúng gia tiên luôn là lễ vật không thể thiếu. Không chỉ đơn thuần là vật phẩm để thể hiện lòng thành kính, hiếu thảo của gia chủ, mâm trái cây còn mang theo những hy vọng về những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
Mâm ngũ quả thường bao gồm năm loại trái cây khác nhau, mỗi loại đều tượng trưng cho những ý nguyện riêng qua tên gọi và màu sắc. Theo quan niệm truyền thống, số “ngũ” còn đại diện cho các khái niệm: Phúc, Quý, Thọ, Khang, Ninh. Quả là những giá trị tinh túy nhất của trời đất sau bao năm tháng tích lũy, được dùng để dâng lên bề trên với những ý nghĩa tốt đẹp nhất. Qua đó, con cháu mong muốn được chứng giám và phù hộ độ trì cho gia chủ và các thành viên trong gia đình.
Lễ vật này có cầu kỳ hay đơn giản phụ thuộc vào điều kiện kinh tế và tấm lòng của gia chủ. Tuy nhiên, sự chân thành luôn là yếu tố quan trọng nhất. Bên cạnh đó, tùy theo từng vùng miền mà mâm quả cũng có sự khác nhau về thành phần và cách bài trí.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cúng Thần Lúa Của Người Chơ-ro: Nét Đẹp Văn Hóa Tâm Linh Gắn Kết Con Người Và Thiên Nhiên
Các loại trái cây cúng bàn thờ gia tiên hợp phong thủy
Hoa quả tươi thắp hương vào những ngày lễ trên bàn thờ gia tiên là điều không thể thiếu. Chọn lựa những loại quả mang ý nghĩa tốt đẹp sẽ càng mang đến cho bạn những may mắn. Dưới đây là những gợi ý chi tiết về các loại trái cây thường được sử dụng trên bàn thờ.
Quả táo (táo ta)
Một trong những loại quả quen thuộc không thể bỏ qua là quả táo. Theo quan niệm phong thủy, táo mang ý nghĩa về sự bình yên, hòa hợp và ấm áp trong gia đình. Táo không chỉ có màu sắc đẹp mắt, bắt vị mà còn rất có ý nghĩa trong việc thờ cúng. Chính vì thế, táo được đông đảo mọi người lựa chọn để sử dụng trong những ngày rằm và lễ tết.
Quả dứa (thơm)
Nhiều gia đình lựa chọn quả dứa (quả thơm) là loại quả đầu tiên trong mâm ngũ quả. Trái dứa mang đến một mùi hương nhẹ nhàng và dễ chịu. Trong tiếng Hán, quả dứa được phát âm gần giống với từ “may mắn” sẽ đến một cách bất ngờ. Chắc cũng vì thế mà trong phong thủy, loại trái này mang đến một ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Chưa dừng lại ở đó, trái dứa còn tượng trưng cho sự may mắn và sum túc đến với gia chủ.
Quả bưởi (quả bòng)
Thật là một thiếu sót nếu mâm ngũ quả của bạn thiếu đi quả bưởi. Trong tiếng Hán, loại quả này có phát âm tương tự với từ “con trai”. Vì vậy, người ta thường bày trí trên bàn thờ loại quả này với hàm nghĩa mong muốn xin lộc con cái, cầu cho con đàn cháu đống. Bưởi có dạng hình tròn còn thể hiện sự sung túc, tràn đầy, trông rất đẹp mắt. Do đó, khi bày trí trên bàn thờ sẽ rất phù hợp, mang đến sự sang trọng và linh thiêng cho không gian thờ.
Quả cam
Quả cam là một loại quả rất tốt cho sức khỏe con người, bên cạnh đó còn được lựa chọn để dâng lên bàn thờ gia tiên. Với bề ngoài căng tràn và tươi mọng, trái cam mang đến tính thẩm mỹ cao cho gian thờ. Đồng thời, theo quan niệm phong thủy, trái cam thể hiện được sự may mắn, tài lộc cho gia đình. Ngoài ra, khi thờ cúng trái cam, mùi hương dịu nhẹ của nó đem đến cho không gian sự dễ chịu và thoải mái nhất.
Quả chuối
Từ lâu, quả chuối đã được lựa chọn là loại quả mang một ý nghĩa lớn trong mâm cúng. Nải chuối ôm vào nhau như thể hiện sự sung túc và tài lộc cho gia chủ. Cũng chính vì thế mà chúng ta có thể thường thấy chuối được trưng bày trên bàn thờ. Tuy nhiên, khi đi tảo mộ, gia chủ không nên lựa chọn loại quả cúng này vì theo quan niệm dân gian, nó có thể mang lại phần kém may mắn.
Quả trứng gà (lê ki ma)
Quả trứng gà hay còn được gọi là trái lê ki ma. Nhiều người cho rằng đây là loại trái được trời ban nên khi thờ cúng sẽ đem đến nhiều may mắn và tài lộc. Bên cạnh đó, với màu vàng rực rỡ, loại quả này sẽ đem đến không gian ấm cúng hơn cho gian thờ, tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý.
Quả sung
Cũng giống như tên gọi của chúng, quả sung chính là thể hiện sự sung túc, tài lộc dồi dào. Đặc biệt, sung thường mọc thành chùm, tượng trưng hình ảnh con đàn cháu đống, gia đình đông đúc, sum vầy. Ngoài ra, nó còn thể hiện sự viên mãn về sức khỏe và tiền bạc.
Quả đu đủ
Chính với cái tên của mình mà trái đu đủ luôn là lựa chọn đầu tiên trong việc lựa chọn trái cây để thờ cúng tổ tiên ông bà. Đu đủ chính là thể hiện của sự thịnh vượng và đầy đủ về mọi điều trong cuộc sống: đủ đầy về tiền bạc, tài lộc và sức khỏe. Đây là loại quả rất được ưa chuộng trong mâm ngũ quả ngày Tết.
Quả hồng
Quả hồng có màu sắc bắt mắt và hương vị thơm ngon nên vẫn được lựa chọn trong quá trình thờ cúng tổ tiên và các bậc thần linh. Loại trái cây này thể hiện mong muốn phát tài, phát lộc của gia chủ. Khi chín, hồng có màu cam đỏ rực rỡ, tạo điểm nhấn cho bàn thờ.
Quả mãng cầu (na)
Người ta vẫn lựa chọn quả mãng cầu với ngụ ý cầu mong cho mọi điều trong cuộc sống luôn được tốt lành đối với những thành viên trong gia đình. Bên cạnh đó, chúng cũng có ý nghĩa cho sự thành công và thăng tiến trong công danh sự nghiệp.
Quả Phật thủ
Loại quả này có hình dáng giống như bàn tay đức Phật, đem đến hình ảnh Đức Phật luôn chở che cho con người thoát khỏi các nỗi đau đớn và bi ai. Quả phật thủ còn hướng đến cho gia chủ sự bình an và thanh tịnh trong tâm hồn. Mùi hương của Phật thủ cũng rất đặc trưng, lưu hương lâu trên bàn thờ.
Quả thanh long
Trái Thanh Long có hình thù độc đáo như rồng mây hội tụ nên mang đến ý nghĩa tâm linh vô cùng sâu sắc và ấn tượng. Vì vậy, người ta thường lựa chọn loại trái này để thắp hương nhằm ngụ ý thể hiện sự phát tài và phát lộc. Hơn nữa, trái cây này cũng rất tốt cho sức khỏe của con người.
Quả lê
Không chỉ có vẻ bề ngoài ấn tượng mà trái lê còn mang đến hương vị thanh mát, thể hiện được sự trơn tru, ngọt lành. Làm việc gì cũng dễ thành công và thuận lợi. Đây cũng chính là lý do mà người ta vẫn thường lựa chọn loại quả này để thắp hương.
Quả lựu
Không chỉ có vẻ ngoài rực rỡ và căng mọng mà quả lựu còn mang ý nghĩa khi dâng lên bàn thờ. Lựu có nhiều hạt thể hiện được hình ảnh con đàn cháu đống và hy vọng gia đình sung túc và êm ấm. Màu đỏ của lựu cũng rất hợp với không gian thờ cúng linh thiêng.
Có thể bạn quan tâm: Cúng 100 Ngày Tính Từ Ngày Nào: Giải Đáp Chi Tiết Và Hướng Dẫn Nghi Lễ Đúng Chuẩn
Các loại hoa tươi hợp phong thủy
Bên cạnh việc lựa được loại trái cây phù hợp, hoa cũng là lễ vật không thể thiếu trong ngày lễ. Thường thì trong thờ cúng, người ta hay lựa chọn những loại hoa sau đây:
- Hoa sen: Là loài hoa quốc dân của người Việt, hoa sen không chỉ đẹp mà còn gắn liền với những điển tích nhà Phật. Sen thể hiện sự tinh tế, trong sáng, “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Loài hoa này mang ý nghĩa của sự thanh thuần, không bị vẩn đục, đồng thời thể hiện sức mạnh niềm tin và nghị lực sống.
- Hoa cúc vàng: Nhiều gia đình lựa chọn hoa cúc vàng vì thời gian hoa tươi rất lâu. Loài hoa này mang đến ý nghĩa phong thủy về sự may mắn, trường thọ và lòng hiếu thảo của con cháu. Màu vàng còn tượng trưng cho nhà Phật nên mang đến sự thanh tao và trang trọng.
- Hoa huệ trắng: Hoa huệ là hình ảnh gắn liền với tuổi trẻ, biểu trưng cho sự trong sáng và tinh khiết nhất. Loài hoa này có mùi thơm rất dễ chịu, mang đến không gian thờ linh thiêng cho gia đình bạn.
- Hoa lay ơn: Mang đến sự trang nhã và thanh tao, hoa lay ơn thường được chọn là hoa cúng trong những ngày lễ, tết và ngày rằm. Hoa có mùi thơm nhẹ nhàng, thanh thoát. Lay ơn có nhiều màu nhưng hoa lay ơn đỏ thường được ưu tiên bày trí trên bàn thờ.
- Hoa đồng tiền: Nhiều người lựa chọn hoa đồng tiền bởi tên gọi của chúng mang đến nhiều tài lộc, sự giàu sang và may mắn. Ngoài ra, loài hoa này còn mang ý nghĩa trường tồn với sức khỏe dồi dào. Nên chọn hoa có màu sáng như vàng và đỏ để tăng phước báu.
- Hoa đào, hoa mai: Là những loại hoa không thể thiếu trong ngày lễ tết. Hoa đào và hoa mai không chỉ thể hiện được trọn vẹn sắc xuân mà còn là biểu tượng của phú quý, giàu sang và vị tha. Hoa đào được coi là kết tinh của ngũ hành, có thể xua tan điều xấu, mang đến sự thịnh vượng, ấm no và bình an.
Việc chọn lựa trái cây và hoa tươi dâng cúng bàn thờ gia tiên không chỉ là hành động đơn thuần mà còn là nét đẹp văn hóa tâm linh của người Việt. Hiểu rõ ý nghĩa của từng loại quả sẽ giúp bạn chuẩn bị mâm cúng tươm tất hơn, thể hiện được lòng thành kính đối với tổ tiên.
Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết này đã giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quan và chi tiết hơn về các loại trái cây cúng bàn thờ. Hãy tham khảo thêm nhiều bài viết hay về phong tục tập quán tại chuaphatanlongthanh.com để nâng cao hiểu biết về đời sống văn hóa tinh thần của dân tộc.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
