Ngày giỗ là dịp đặc biệt để các thành viên trong gia đình quây quần, tưởng nhớ về ông bà tổ tiên. Trong không khí trang trọng ấy, mâm cơm chay dâng lên bàn thờ không chỉ là tấm lòng thành kính mà còn thể hiện sự tinh tế của người nấu. Tuy nhiên, việc chuẩn bị một mâm cỗ chay vừa đủ đầy món ngon, vừa thanh đạm mà không kém phần trang trọng đôi khi khiến nhiều người bối rối. Bài viết này sẽ gợi ý chi tiết 5+ thực đơn mâm cơm chay cúng giỗ thơm ngon, dễ làm, giúp bạn hoàn thành tốt nhiệm vụ trong ngày lễ trọng đại.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Trọn Bộ Các Loại Trái Cây Cúng Bàn Thờ Gia Tiên Ý Nghĩa Nhất
Tổng quan về mâm cơm chay cúng giỗ
Mâm cơm chay cúng giỗ không cần quá cầu kỳ hay xa hoa như cỗ mặn, nhưng phải đảm bảo sự tươm tất, đầy đặn và hương vị hài hòa. Một mâm cỗ chay chuẩn thường bao gồm các thành phần chính: món khai vị (nhẹ nhàng), món chính (đậm đà), món canh (thanh mát) và món tráng miệng (giải nhiệt). Điểm khác biệt lớn nhất so với cỗ mặn là nguyên liệu chủ yếu từ rau củ, đậu hũ, nấm và các sản phẩm thay thế thịt từ thực vật (sườn non, chả lụa chay…). Mâm cỗ chay thường mang hương vị thanh đạm, giúp thực khách cảm thấy nhẹ nhàng, dễ tiêu hóa nhưng vẫn đủ no bụng.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mùng 3 Tết Năm 2026: Văn Khấn Đầy Đủ Và Nghi Lễ Chuẩn Xác
5+ Mâm cơm chay cúng giỗ đơn giản mà tinh tế
Dưới đây là 5 gợi ý thực đơn chi tiết, từ truyền thống đến hiện đại, phù hợp với nhiều khẩu vị và khả năng nấu nướng của bạn.
Mâm cỗ 1: Thực đơn truyền thống quen thuộc
Đây là bộ combo quen thuộc trong nhiều gia đình, kết hợp các món ăn quen thuộc nhưng được “biến tấu” thành món chay thơm ngon.
- Khai vị: Chả giò chay đậu xanh, giò thủ chay.
- Món chính: Thịt kho tàu chay, canh khổ qua nhồi đậu hũ, bún xào chay.
- Món ăn kèm: Dưa cải chua, củ kiệu.
- Tráng miệng: Trái cây theo mùa.
Hướng dẫn nấu nhanh:
- Chả giò & Giò thủ chay: Sử dụng các loại bột (bột gạo, bột năng) kết hợp với đậu xanh và nấm mèo để tạo độ dai, bùi. Chiên giòn để giữ được độ ngon.
- Thịt kho tàu chay: Dùng sườn non chay ngâm mềm, kho với nước tương, đường, và một ít “mỡ” từ bột gạo hoặc đậu phộng để tạo độ béo.
- Canh khổ qua nhồi đậu hũ: Khổ qua chọn loại trái nhỏ, ít đắng, nhồi đậu hũ non bào sợi cùng nấm mèo, nấu nước dừa cho ngọt thanh.
- Bún xào chay: Xào bún với giá, hẹ, cà rốt và nấm, nêm nếm gia vị chay đậm đà.
Mâm cỗ 2: Thanh mát với rau củ và nấm
Mâm cỗ này phù hợp cho những ai thích hương vị tự nhiên, ít dầu mỡ nhưng vẫn đảm bảo độ ngon miệng.
- Khai vị: Bì cuốn chay, chả giò chay khoai lang.
- Món chính: Canh chua chay (nấm rơm, đậu hũ, cà chua), mít non kho chay, cà ri chay.
- Món ăn kèm: Mắm thái chay.
- Tráng miệng: Rau câu dừa.
Hướng dẫn nấu nhanh:
- Bì cuốn chay: Làm từ khoai lang luộc chín, dằm nhuyễn trộn với thính gạo, cuộn trong bánh tráng.
- Mít non kho chay: Mít non cắt miếng, kho với nước dừa và đường thốt nốt cho màu sắc đẹp mắt, vị đậm đà.
- Cà ri chay: Nước dùng béo từ nước cốt dừa, kết hợp với khoai tây, cà rốt, nấm đông cô và các loại đậu hũ chiên. Đây là món ăn bổ dưỡng, thơm ngon vào những ngày trời se lạnh.
- Rau câu dừa: Món tráng miệng mát lạnh, giúp cân bằng vị giác sau các món kho.
Mâm cỗ 3: Ngon miệng với các món nướng và xào
Mâm cỗ này tập trung vào các món ăn có độ giòn, thơm từ lò nướng hoặc chảo, phù hợp với không khí gia đình ấm cúng.
- Khai vị: Nem nướng chay, thịt lụi chay.
- Món chính: Bò kho chay, rau củ xào chay, Lẩu chay nấm.
- Tráng miệng: Trái cây (cam, nho, táo…).
Hướng dẫn nấu nhanh:
- Nem nướng & Thịt lụi chay: Dùng các loại chả lụa chay hoặc đậu hũ cuộn que nướng, phết hỗn hợp gia vị (xì dầu, mật ong chay, dầu mè) và nướng đến khi vàng thơm.
- Bò kho chay: Thịt bò chay (làm từ gluten lúa mì hoặc đậu hũ) ướp gia vị đậm đà, hầm mềm với cà rốt, khoai tây. Ăn kèm bánh mì giòn rụm.
- Lẩu chay nấm: Nước dùng từ rau củ quả hầm, kết hợp nhiều loại nấm (nấm hương, nấm kim châm, nấm bào ngư…) và các loại rau củ tươi. Đây là món ăn rất đưa cơm.
Mâm cỗ 4: Thịnh soạn với chả lụa và các món kho
Mâm cỗ này phù hợp cho gia đình đông người, với các món ăn đậm đà, trữ được lâu và rất đưa cơm.
- Khai vị: Chả lụa chay, nem chua chay, chả quế chay.
- Món chính: Rau củ kho chay (đậu hũ, cà tím, khoai môn), sườn non chiên nước mắm, canh rau củ chay.
- Tráng miệng: Bánh bò, bánh da lợn.
Hướng dẫn nấu nhanh:
- Chả lụa/Nem chua chay: Các loại chả được làm từ bột và nấm mèo, có độ dai, vị chua cay nhẹ đặc trưng của nem chua.
- Sườn non chiên nước mắm: Sườn non chay chiên giòn, sau đó xào lại với nước mắm chay, đường, ớt để tạo độ cay nồng, thơm lừng.
- Bánh bò & Bánh da lợn: Món tráng miệng từ bột gạo, nước cốt dừa, lá dứa, có độ dẻo thơm, ngọt thanh.
Mâm cỗ 5: Sang trọng với đậu hũ và các món gỏi
Mâm cỗ này chú trọng sự tinh tế trong cách trình bày và hương vị tươi mới.
- Khai vị: Đậu hũ bách hoa, gỏi ngó sen chay.
- Món chính: Gà nấu đậu chay, cơm chiên dương châu chay, mì căn xào chua ngọt, canh rong biển chay.
- Tráng miệng: Sâm bổ lượng (chè).
Hướng dẫn nấu nhanh:
- Đậu hũ bách hoa: Đậu hũ non hấp hoặc chiên, trang trí đẹp mắt với cải thìa, nấm, cà rốt và nước sốt sánh đặc.
- Gỏi ngó sen chay: Ngó sen giòn ngọt, tôm chay, rau củ trộn chua ngọt, chấm nước mắm chay.
- Cơm chiên dương châu chay: Cơm chiên với đậu Hà Lan, cà rốt, trứng chay, đậm đà, không khô.
- Mì căn xào chua ngọt: Mì căn (làm từ bột mì) dai ngon, xào với dứa, ớt chuông, sốt chua ngọt kích thích vị giác.
- Sâm bổ lượng: Chè giải nhiệt với củ năng, củ sen, long nhãn, đường phèn, rất phù hợp sau bữa cỗ.
Mâm cỗ 6: Thực đơn chay nhanh, gọn cho người bận rộn
Đôi khi, việc chuẩn bị cỗ quá cầu kỳ khiến bạn mệt mỏi. Dưới đây là gợi ý mâm cỗ chay đơn giản nhưng vẫn đủ đầy:
- Khai vị: Gỏi cuốn chay (bánh tráng cuộn rau sống, bún, đậu hũ chiên, chấm tương chay).
- Món chính: Đậu hũ sốt cà chua, canh bí đỏ hầm nấm, rau muống luộc chấm tương.
- Món ăn kèm: Dưa leo, chuối chát.
- Tráng miệng: Chè đậu đen hoặc sữa chua dẻo.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cúng Thần Lúa Của Người Chơ-ro: Nét Đẹp Văn Hóa Tâm Linh Gắn Kết Con Người Và Thiên Nhiên
Bí quyết nấu mâm cơm chay cúng giỗ thơm ngon
Để mâm cỗ chay trở nên hấp dẫn hơn, bạn cần lưu ý một số mẹo nhỏ sau:
- Chọn nguyên liệu tươi ngon: Rau củ phải tươi xanh, không dập nát. Đậu hũ nên chọn loại mềm, không bị chua.
- Gia vị chay đa dạng: Bên cạnh muối, đường, nước tương, hãy tận dụng các loại gia vị tự nhiên như hành, tỏi, gừng, sả, ngũ vị hương để món ăn thơm hơn. Nước dùng chay ngon thường được hầm từ rau củ (cà rốt, hành tây, táo đỏ) hoặc nấm hương khô.
- Cân bằng 4 vị cơ bản: Một món ngon cần có vị mặn (nước tương, muối), ngọt (đường phèn, đường thốt nốt), chua (chanh, me, dấm), và cay (ớt, tiêu). Đặc biệt với món kho và canh chua.
- Màu sắc tự nhiên: Dùng màu từ rau củ như cà rốt (màu cam), lá dứa (màu xanh), gấc (màu đỏ), nghệ (màu vàng) để món ăn bắt mắt mà không dùng phẩm màu.
- Lên kế hoạch trước: Liệt kê danh sách mua sắm và sơ chế nguyên liệu trước một ngày để hôm cúng chỉ việc nấu, tránh vội vàng.
Có thể bạn quan tâm: Cúng 100 Ngày Tính Từ Ngày Nào: Giải Đáp Chi Tiết Và Hướng Dẫn Nghi Lễ Đúng Chuẩn
Kết luận
Mâm cơm chay cúng giỗ không chỉ là bữa ăn thông thường mà còn là nghi thức tâm linh đặc biệt. Qua các gợi ý thực đơn trên, hy vọng bạn sẽ có thêm ý tưởng để chuẩn bị một mâm cỗ tươm tất, thơm ngon, thể hiện tấm lòng thành kính với tổ tiên và sự hiếu khách với bà con quyến họ. Dù chọn thực đơn nào, sự chu đáo và tình cảm của người nấu才是 món ngon nhất dâng lên bàn thờ. Bạn đọc có thể tham khảo thêm nhiều công thức nấu ăn hay và bổ ích tại chuaphatanlongthanh.com để làm phong phú thêm cho gian bếp gia đình.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
