Cuộc sống hiện đại bận rộn khiến nhiều người cảm thấy áp lực khi chuẩn bị mâm cúng rằm. Tuy nhiên, ẩm thực chay Việt Nam vô cùng phong phú, không đòi hỏi quá nhiều kỹ thuật phức tạp mà vẫn có thể tạo nên những món ăn thanh tịnh, thơm ngon để dâng lên tổ tiên. Bài viết này sẽ tổng hợp 4 công thức món chay từ nguyên liệu quen thuộc, giúp bạn dễ dàng chuẩn bị một mâm cúng trọn vẹn nghĩa tình.
Có thể bạn quan tâm: Mâm Ngũ Quả Cúng Tất Niên: Thời Điểm, Ý Nghĩa Và Cách Bày Trí Đúng Nhất
Có thể bạn quan tâm: Tìm Hiểu Về Kinh Cúng Sao Giải Hạn: Ý Nghĩa, Văn Khấn, Và Các Nghi Thức Căn Bản
Tổng quan về 4 món chay cúng rằm
Để chuẩn bị một mâm cúng chay ngày rằm vừa ngon miệng lại vừa đẹp mắt, bạn có thể tham khảo 4 món ăn dưới đây. Đây là sự kết hợp giữa các món kho mặn mà, canh chua thanh mát và món cuốn hấp dẫn, mang đến sự cân bằng về hương vị và ngũ sắc ngũ hành theo quan niệm truyền thống. Các món ăn này đều sử dụng nguyên liệu chính từ nấm, đậu hũ và các loại rau củ quả tự nhiên, tốt cho sức khỏe và phù hợp với không khí trang nghiêm của ngày lễ.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Trí Mâm Hoa Quả Cúng Giỗ Trang Nghiêm Và Ý Nghĩa
Các món chay cúng rằm ngon và ý nghĩa
Dưới đây là chi tiết cách chế biến 4 món chay cúng rằm đơn giản mà vẫn giữ được hương vị đặc trưng và giá trị dinh dưỡng.
Nấm kho tiêu chay – Món kho đậm đà bắt cơm
Nấm là nguyên liệu được nhiều người lựa chọn để làm món kho chay vì độ dai mềm tự nhiên và vị ngọt thanh. Kho cùng tiêu xanh, món ăn dậy mùi thơm nồng nàn, nước kho sền sệt mặn mà thấm đều vào từng miếng nấm, thích hợp khi dùng cùng cơm trắng nóng hổi. Món nấm kho tiêu chay không chỉ ngon mà còn rất bổ dưỡng, giúp làm ấm cơ thể trong những ngày se lạnh.
Nguyên liệu:
- Phần nấm kho: Nấm rơm (100g), nấm đông cô (100g), mì căn (100g), tiêu xanh (3 nhánh), ớt (5 trái), hành boa rô (20g), dầu oliu (2 muỗng canh), đường trắng (1 muỗng canh).
- Phần nước kho: Hạt nêm chay (10g), đường trắng (40g), nước mắm chay (20ml), nước tương (20ml), tiêu (3g), ớt băm (5g), tiêu xanh (10g), nước (80ml).
Cách thực hiện:
- Pha nước kho: Trộn đều tất cả các gia vị gồm đường, nước tương, nước mắm chay, hạt nêm chay, tiêu xanh đập dập, ớt băm và tiêu xay vào một chén nhỏ cho hòa tan.
- Phi hành và làm caramel: Làm nóng dầu oliu trong nồi, cho đường trắng vào dùng đũa khuấy đều. Khi đường chuyển sang màu vàng caramel và sôi nhẹ, cho phần thân xanh của hành boa rô băm nhuyễn vào phi thơm. Tiếp theo, đổ hỗn hợp nước kho đã pha vào nồi và đun sôi.
- Kho nấm: Khi nước sôi, cho mì căn cắt miếng, nấm rơm, nấm đông cô vào nồi. Dùng đũa xới nhẹ để nấm và mì căn thấm đều gia vị. Xếp thêm 3 nhánh tiêu xanh và 5 trái ớt đỏ lên mặt cho đẹp mắt. Để lửa nhỏ kho liu riu khoảng 15 – 20 phút cho nguyên liệu chín mềm, thấm vị và nước kho sánh lại thì tắt bếp.
Thành phẩm món nấm kho tiêu chay có màu sắc nâu bóng bắt mắt, hương thơm nồng nàn của tiêu xanh và vị cay nhẹ của ớt, vô cùng hấp dẫn.
Canh chua nấm chay – Món canh thanh mát giải ngán
Canh chua chay là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ chay giúp cân bằng hương vị. Vị chua thanh mát từ dứa và nước dừa kết hợp với rau xanh tạo cảm giác sảng khoái, giải ngán sau những món ăn nhiều dầu mỡ. Đặc biệt, màu sắc ngũ sắc (nâu, vàng, trắng, xanh, đỏ) của các loại rau củ trong canh tượng trưng cho ngũ hành, mang ý nghĩa sung túc, viên mãn.
Nguyên liệu:
- Đậu hủ chiên (100g), cà chua (80g), nấm kim châm (80g), nấm hương (50g), thơm (50g), bạc hà (50g), đậu bắp (50g).
- Nước dừa (400ml), nước cốt tắc (50ml).
- Hạt nêm nấm hương (3 muỗng canh), đường trắng (3 muỗng canh), muối (1/2 muỗng cà phê), dầu ăn (1 muỗng canh).
Cách thực hiện:
- Sơ chế: Đậu hủ chiên cắt khối vuông. Thơm cắt lát. Cà chua cắt làm 6 múi. Bạc hà tước xơ, cắt xéo. Đậu bắp bỏ cuống, cắt xéo. Nấm kim châm cắt chân, nấm hương ngâm nước muối 15 phút để khử mùi rồi rửa sạch, để ráo. Tắc vắt lấy nước cốt.
- Xào sơ: Bắc nồi lên bếp, cho dầu ăn vào. Khi dầu nóng, cho cà chua và dứa vào xào, nêm 1 muỗng canh hạt nêm và 1 muỗng canh đường cho mềm và thơm.
- Nấu nước canh: Đổ 400ml nước dừa và 400ml nước lọc vào nồi, đun sôi. Nêm nước canh với 50ml nước ép tắc, 2 muỗng canh hạt nêm, 2 muỗng canh đường trắng và 1/2 muỗng cà phê muối.
- Hoàn thành: Khi nước canh sôi, cho đậu hủ, đậu bắp, bạc hà, nấm kim châm vào. Chờ nước sôi lại thì rắc ngò gai, ngò om và ớt sừng vào, tắt bếp.
Món canh chua nấm chay có vị chua thanh, ngọt dịu từ nước dừa, rất phù hợp để trung hòa các món kho mặn mà.
Mít kho chay – Món ăn dân dã, lạ miệng
Mít non là nguyên liệu dân dã, thường được dùng để làm gỏi hoặc nấu canh. Kho chay, mít mang lại cảm giác mềm dẻo, bùi dai vô cùng đặc biệt. Đây là món ăn quen thuộc với những người thường xuyên ăn chay, mang hương vị mộc mạc nhưng rất hấp dẫn.
Nguyên liệu:
- Mít non (500g), hành boa rô (60g), lá lốt (30g).
- Dầu ăn (200ml + 2 muỗng canh), nước tương (2 muỗng canh), muối (1/2 muỗng cà phê), đường trắng (1 muỗng cà phê), hạt nêm chay (1 muỗng cà phê).
- Nước dừa (500ml).
Cách thực hiện:
- Sơ chế mít: Mít non gọt vỏ, rửa sạch, cắt thành từng miếng dày và ngâm vào nước muối loãng 30 phút để mít ra bớt nhựa trắng.
- Phi hành: Đun nóng dầu ăn, cho 40gr hành boa rô cắt lát vào phi thơm đến khi hành chuyển sang màu vàng đẹp thì vớt hành để riêng dùng làm mỡ hành.
- Xào mít: Đun nóng 2 muỗng canh dầu ăn, cho 20gr hành boa rô còn lại vào phi thơm, tiếp theo cho mít non vào xào sơ. Nêm nước tương, muối, đường và hạt nêm chay.
- Kho mít: Đổ 500ml nước dừa vào, đậy nắp và đun sôi. Hạ lửa nhỏ, kho mít trong khoảng 20 – 30 phút đến khi nước cạn gần hết và mít mềm.
- Hoàn thành: Cho lá lốt cắt sợi vào đảo đều rồi tắt bếp. Khi ăn, rắc hành boa rô phi vàng, tiêu và ngò lên trên mặt.
Món mít kho chay có vị bùi của mít, thơm của lá lốt và ngọt đậm đà từ nước dừa, rất đưa cơm.
Đậu hủ cuốn lá lốt chay – Món cuốn thơm ngon, hấp dẫn
Đậu hủ cuốn lá lốt chay là biến tấu thú vị từ món bò lá lốt quen thuộc. Nhân đậu hũ trộn nấm đậm đà, được bao bọc bởi lớp lá lốt thơm lừng khi chiên hoặc nướng. Món ăn này có hình thức đẹp mắt, mùi thơm hấp dẫn, có thể dùng kèm cơm hoặc cuốn với bún và rau sống.
Nguyên liệu:
- Đậu hũ non (2 miếng), lá lốt (150g).
- Nấm hương (15g), nấm mèo (15g).
- Hạt nêm chay (2 muỗng cà phê), đường trắng (1 muỗng cà phê), tiêu (1 muỗng cà phê).
- Dầu ăn (50ml).
Cách thực hiện:
- Làm nhân: Nấm hương và nấm mèo ngâm nước cho nở mềm rồi thái sợi. Bắc chảo với 1/2 muỗng canh dầu ăn, đợi dầu nóng thì cho 2 loại nấm vào xào vàng thơm. Cho đậu hũ non vào tô, dùng tay bóp nát, thêm nấm xào và 3 lá lốt cắt sợi vào. Nêm hạt nêm chay, đường, tiêu và trộn đều.
- Cuốn: Cho nhân đậu hũ vào giữa lá lốt rồi cuốn chặt tay.
- Chiên: Cho dầu ăn vào chảo chống dính, từ từ cho chả lá lốt vào chiên với lửa vừa. Chiên đến khi lá lốt dính vào nhân, dậy mùi thơm đặc trưng thì gắp ra để ráo dầu.
Món đậu hủ cuốn lá lốt chay có lớp vỏ giòn thơm, nhân mềm ngọt, ăn rất lạ miệng và không gây ngấy.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Lễ Cúng Tết Đoan Ngọ 2026: Sự Khác Biệt Độc Đáo Giữa 3 Miền
Kết luận
Với 4 món chay cúng rằm từ nấm kho tiêu, canh chua nấm, mít kho cho đến đậu hủ cuốn lá lốt, bạn đã có thể tự tay chuẩn bị một mâm cúng tươm tất mà không mất quá nhiều thời gian. Những món ăn này không chỉ đơn thuần là thức ăn mà còn chứa đựng sự thành kính, lòng biết ơn đối với ông bà tổ tiên. Hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều công thức ẩm thực và mẹo vặt gia đình hữu ích khác. Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bạn có một ngày rằm trọn vẹn bên gia đình.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
