Bánh cấp (hay còn gọi là bánh in) là một loại bánh truyền thống không thể thiếu trong mâm cỗ cúng của người Việt, đặc biệt là vào các dịp rằm, mùng một, Tết Nguyên Đán hay các lễ cúng tổ tiên. Bánh có hình dạng tròn, in hoa văn tinh tế, hương vị bùi bùi, ngọt nhẹ từ bột nếp và đường. Việc tự tay làm những chiếc bánh cấp bánh cúng không chỉ là để chuẩn bị lễ vật mà còn là cách giữ gìn nét đẹp văn hóa ẩm thực của cha ông. Vậy cách làm bánh cấp bánh cúng có khó không? Hãy cùng tìm hiểu quy trình chi tiết qua bài viết dưới đây.
Để làm được bánh cấp ngon, đúng chuẩn vị truyền thống, bạn cần nắm rõ các khâu từ chuẩn bị nguyên liệu, dụng cụ cho đến cách nhào bột, tạo hình và hấp chín. Bánh cấp ngon phải đạt được các tiêu chí: bánh có độ dẻo mịn, không bị cứng, hoa văn in sắc nét và có hương thơm đặc trưng. Quy trình này không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bạn có thể thực hiện thành công ngay lần đầu tiên.
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Đất Đai Ngày Tết Chuẩn Nhất Và Ý Nghĩa Phong Tục
Các bước thực hiện nhanh
Khi tìm kiếm cách làm bánh cấp bánh cúng, đa số người dùng đều muốn nắm bắt các bước chính một cách nhanh chóng. Dưới đây là tóm tắt quy trình chuẩn bị và thực hiện để bạn có cái nhìn tổng quan trước khi đi vào chi tiết từng bước.
- Chuẩn bị nguyên liệu: Gồm bột nếp, đường kính, nước cốt dừa và các nguyên liệu phụ gia như vừng, lá dứa (nếu muốn tạo màu/xanh).
- Sơ chế nguyên liệu: Rang chín bột nếp, nấu nước đường, trộn đều hỗn hợp bột.
- Nhào bột: Trộn bột với nước đường và nước cốt dừa sao cho bột có độ ẩm vừa phải, dễ nén.
- Tạo hình và in bánh: Dùng khuôn bánh in để nén bột thành hình, tạo hoa văn.
- Hấp bánh: Hấp bánh trong nồi hấp cách thủy để bánh chín đều và giữ được độ dẻo.
- Hoàn thiện: Sau khi hấp chín, để bánh nguội rồi cất giữ hoặc sử dụng.
Nguyên liệu và dụng cụ cần chuẩn bị
Để thực hiện cách làm bánh cấp bánh cúng chuẩn vị, việc chuẩn bị nguyên liệu đúng tỷ lệ là bước vô cùng quan trọng. Một mẻ bánh ngon phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng bột và độ đậm đặc của nước đường.
Có thể bạn quan tâm: Cách Ghi Đồ Cúng: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Người Mới Bắt Đầu
Nguyên liệu chính
- Bột nếp: 500gr (nên chọn loại bột nếp ngon, trắng, dẻo). Nếu có thời gian, bạn có thể tự rang gạo nếp và xay thành bột để bánh có mùi thơm hơn.
- Đường kính (đường trắng): 200gr – 250gr (có thể điều chỉnh tùy theo khẩu vị thích ăn ngọt hay ít ngọt).
- Nước cốt dừa: 200ml (nếu không có nước cốt dừa tươi, bạn có thể dùng nước cốt dừa hộp pha loãng).
- Vừng (mè) trắng: 50gr (để rắc lên mặt bánh hoặc trộn vào bột).
- Lá dứa: 5 – 10 lá (dùng để tạo màu xanh và mùi thơm cho bánh, hoặc bạn có thể dùng lá nếp).
- Nước lọc: 100ml – 150ml (dùng để điều chỉnh độ ẩm của bột).
- Màu thực phẩm (nếu cần): Tùy ý, thường dùng màu đỏ hoặc vàng cho bánh cúng.
Dụng cụ
- Khuôn bánh in: Khuôn gỗ hoặc nhựa, có khắc hoa văn (hoa văn thường thấy là chữ Thọ, Tứ Linh, hoặc hoa văn dân tộc).
- Nồi hấp (nồi cách thủy): Để hấp chín bánh.
- Chảo rang bột, muỗng trộn, rây bột.
Chi tiết các bước thực hiện
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ, chúng ta sẽ đi vào phần quan trọng nhất: quy trình thực hiện. Hãy làm theo các bước dưới đây để có được những chiếc bánh cấp hoàn hảo.
Bước 1: Sơ chế và rang bột
Có thể bạn quan tâm: Cách Cắt Tiết Gà Cúng Giao Thừa: Chi Tiết Từ A-z Cho Mâm Cỗ Đầu Năm
Đây là khâu quyết định độ thơm và bảo quản bánh được lâu. Bánh có ngon hay không phụ thuộc phần lớn vào việc rang bột kỹ hay chưa.
- Bắt chảo lên bếp, cho bột nếp vào rang. Bạn nên rang bột ở lửa nhỏ và khuấy đều tay để bột không bị cháy và chín đều.
- Rang đến khi bột chuyển sang màu hơi ngà vàng, có mùi thơm đặc trưng của nếp thì tắt bếp.
- Đổ bột ra âu lớn để bột nguội bớt. Sau đó, bạn dùng rây để rây bột lại một lần nữa cho mịn, loại bỏ các hạt bột bị vón cục.
Bước 2: Chuẩn bị nước đường và nước cốt dừa
- Nấu nước đường: Đun sôi 100ml – 150ml nước lọc với đường kính. Khi đường tan hoàn toàn và sôi lăn tăn thì tắt bếp. Để nước đường nguội bớt (còn ấm ấm). Nước đường quá nóng sẽ làm bột bị chín quá mức, còn quá lạnh thì bột sẽ khó quyện lại.
- Chuẩn bị nước cốt dừa: Hòa tan nước cốt dừa với một chút muối để tăng vị béo.
- Tạo màu (nếu có): Nếu bạn muốn làm bánh màu xanh, hãy xay lá dứa với một chút nước rồi lọc lấy nước cốt, hòa vào nước cốt dừa. Nếu muốn bánh màu đỏ/vàng, hãy nhỏ vài giọt màu thực phẩm vào nước cốt dừa.
Bước 3: Trộn bột và nhào bột
Đây là công đoạn quan trọng nhất trong cách làm bánh cấp bánh cúng, quyết định độ dẻo và kết cấu của bánh.
- Từ từ đổ nước đường ấm vào bột nếp đã rang. Dùng muỗng lớn trộn đều cho bột thấm nước.
- Sau đó, đổ từ từ nước cốt dừa vào hỗn hợp bột. Vừa đổ vừa dùng tay nhào bột.
- Lưu ý: Bột để làm bánh cấp không nên nhào quá kỹ như bánh trôi nước hay bánh bao. Bột chỉ cần đủ ẩm để khi nén vào khuôn không bị vỡ, không bị khô. Nếu bột quá ướt, bánh sẽ bị nhão và khó in hoa văn. Nếu bột quá khô, bánh sẽ bị rỗng ruột và cứng.
- Khi bột đã quyện đều, bạn có thể cho vào cối xay sinh tố xay nhuyễn một lần nữa để bột mịn hơn (bước này tùy chọn, nhưng sẽ giúp bánh ngon hơn).
Bước 4: Tạo hình và in bánh
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Sao Kế Đô Cho Nữ: Ý Nghĩa, Chuẩn Bị Và Cách Thức Chi Tiết
- Rắc một lớp vừng trắng dưới đáy khuôn để tạo độ bám dính và tăng hương vị.
- Dùng muỗng múc một lượng bột vừa phải cho vào trong khuôn. Dùng một que tròn (hoặc cây đũa) dằn đều bột xuống dưới đáy khuôn sao cho bột lấp đầy các chi tiết hoa văn.
- Gõ nhẹ khuôn xuống bàn để bột nén chặt lại. Sau đó, úp ngược khuôn xuống miếng vải cotton hoặc lá chuối đã lót sẵn.
- Gõ nhẹ vào lưng khuôn để bánh rơi ra ngoài. Bạn sẽ thấy chiếc bánh có hình tròn, in rõ hoa văn.
- Lặp lại quy trình cho đến khi hết bột.
Bước 5: Hấp bánh
- Chuẩn bị nồi hấp. Đun sôi nước trong nồi.
- Xếp bánh vào xửng hấp. Lưu ý để khoảng cách giữa các bánh để bánh có không gian nở ra (bánh sẽ nở nhẹ lên một chút khi chín).
- Hấp bánh trong vòng 20 – 30 phút với lửa lớn. Khi bánh chín, bạn sẽ thấy bánh chuyển sang màu trong, có độ dẻo mịn và bóng đẹp.
- Lấy bánh ra, để nguội hoàn toàn trước khi sử dụng hoặc cất giữ.
Một số lưu ý để bánh cấp bánh cúng ngon hơn
Để cách làm bánh cấp bánh cúng của bạn hoàn hảo hơn, hãy “bỏ túi” một vài bí quyết nhỏ dưới đây:
- Bảo quản bánh: Bánh cấp sau khi hấp chín và để nguội, bạn nên cho vào hộp kín hoặc túi nilon buộc kín. Bánh để ở nhiệt độ phòng có thể dùng được trong 3 – 5 ngày. Nếu muốn để lâu hơn, bạn có thể cho vào tủ lạnh, nhưng khi ăn chỉ cần hâm lại bằng nồi hấp là bánh sẽ dẻo lại như cũ.
- Lựa chọn bột: Nên chọn loại bột nếp cái hoa vàng để bánh có mùi thơm đặc trưng và màu sắc đẹp hơn.
- Độ ẩm của bột: Đây là yếu tố “sống còn”. Nếu bạn cảm thấy bột quá khô, hãy pha thêm một chút nước ấm hoặc nước cốt dừa. Nếu bột quá ướt, hãy cho thêm bột nếp rang vào nhào đều.
- Hoa văn bị mờ: Khi in bánh, nếu hoa văn không rõ, có thể do bạn chưa dằn bột kỹ hoặc bột chưa đủ độ ẩm để bám dính vào khuôn.
Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc áp dụng đúng tỷ lệ nguyên liệu và tuân thủ quy trình sẽ giúp bạn tạo ra những mẻ bánh cấp thơm ngon, chuẩn vị cho mâm cơm cúng gia tiên. Hy vọng với hướng dẫn chi tiết trên, bạn đã có thể tự tin thực hiện cách làm bánh cấp bánh cúng để chuẩn bị cho các dịp lễ quan trọng của gia đình. Chúc các bạn thành công!
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
