Rằm tháng Giêng (15 tháng Giêng Âm lịch) được coi là một trong những ngày lễ lớn trong năm, thường được ví von “Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”. Đây là thời điểm quan trọng để các gia đình dâng lên bàn thờ tổ tiên, thần linh những mâm cỗ tươm tất, thành kính. Việc chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng không chỉ là nghi thức truyền thống mà còn chứa đựng mong ước về một năm mới an lành, thịnh vượng. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ cách bày biện các món ăn sao cho đầy đủ và ý nghĩa nhất.
Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng, từ các món mặn truyền thống đến mâm cỗ chay thanh tịnh, giúp bạn có được một mùa lễ trọn vẹn.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cơm Cúng Rằm Tháng 7 Đầy Đủ Và Tươmất
Lễ vật cần chuẩn bị cho mâm cúng Rằm
Trước khi đi vào chi tiết các món ăn, cần chuẩn bị đầy đủ các lễ vật cơ bản. Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng thường bao gồm:
- Mâm cơm cúng: Gồm các món mặn hoặc chay tùy theo phong tục gia đình và quan niệm tâm linh.
- Mâm hoa quả: Chọn các loại quả tươi ngon, theo mùa, rửa sạch và sắp xếp đẹp mắt.
- Hương, hoa, nến: Hương thơm, hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa hồng), nến (đèn cầy).
- Trầu cau: Dâng lên tổ tiên thể hiện sự thành kính.
- Rượu nếp: Thêm phần trang trọng cho mâm cúng.
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Bánh Cúng Lá Dứa Miền Tây Thơm Ngon, Chuẩn Vị Tại Nhà
Các món mặn trong mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng
Mâm cỗ mặn là phong tục phổ biến của nhiều gia đình miền Bắc và miền Trung. Theo truyền thống, mâm cỗ thường có “6 đĩa 4 bát” hoặc nhiều hơn tùy điều kiện. Dưới đây là gợi ý chi tiết các món ăn bạn có thể tham khảo:
Các món không thể thiếu
- Gà luộc: Món ăn truyền thống không thể thiếu trong bất kỳ nghi lễ cúng bái nào, đặc biệt là Rằm tháng Giêng. Gà luộc nguyên con (thường chọn gà trống thiêng) thể hiện sự thành tâm.
- Xôi gấc: Màu đỏ tươi tắn của xôi gấc mang ý nghĩa về sự may mắn, phát tài, đủ đầy cho gia chủ trong năm mới.
- Bánh trôi nước: Món ăn này mang ý nghĩa cầu mong mọi việc “trôi chảy”, hanh thông, suôn sẻ.
Các món xào, chiên
Để mâm cỗ thêm phong phú, bạn có thể chuẩn bị các món xào, chiên như:
- Thịt bò xào cần tỏi: Giữ nguyên độ giòn của cần và độ thơm của tỏi.
- Sườn xào chua ngọt: Món ăn hấp dẫn, kích thích vị giác.
- Nem rán (chả giò): Món ăn quen thuộc, thể hiện sự đầy đặn.
- Tôm chiên: Có thể chiên bơ hoặc chiên giòn.
- Thịt lợn xào chua ngọt: Dễ ăn, hợp với nhiều lứa tuổi.
Các món canh
Canh là thành phần không thể thiếu để “giải ngấy” và cân bằng mâm cỗ:
- Canh bóng thập cẩm: Món canh truyền thống, sang trọng.
- Canh măng miến nấu thịt: Thanh ngọt, dễ ăn.
- Canh mọc (canh viên thịt): Ngon và đậm đà.
- Canh khổ qua nhồi thịt: Mang ý nghĩa “khổ qua” là vượt qua mọi khó khăn, trắc trở trong năm mới.
- Canh củ quả hầm xương: Ngon và bổ dưỡng.
Các món giải ngấy
Để mâm cỗ không bị ngấy, bạn nên chuẩn bị thêm:
- Dưa hành muối chua: Ăn kèm với xôi và thịt rất đưa cơm.
- Nộm bò khô, nộm gà xé phay: Giúp cân bằng hương vị.
Có thể bạn quan tâm: Cách Luộc Gà Cúng Đêm Giao Thừa Chuẩn Đẹp, Da Vàng Óng, Dáng Đứng Uy Nghiêm
Mâm cỗ chay cúng Rằm tháng Giêng
Hiện nay, nhiều gia đình lựa chọn mâm cỗ chay để thể hiện sự thanh tịnh và tịnh tâm. Mâm cỗ chay cũng rất đa dạng và không kém phần bắt mắt.
- Xôi: Xôi gấc vẫn là lựa chọn ưu tiên, bên cạnh đó có thể dùng xôi đỗ, xôi dừa hạt sen lá dứa.
- Giò chay, thịt gà chay: Các sản phẩm chay công nghiệp hiện nay có hình thức giống hệt thịt mặn.
- Rau củ quả luộc chấm muối vừng: Món ăn thanh đạm, tốt cho sức khỏe.
- Các món chiên: Nem chay, nấm rơm chiên xù, nấm hải sản chiên.
- Các món xào: Đậu hũ xào rau củ, đậu hũ sốt chua ngọt, miến xào chay.
- Canh chay: Canh củ quả hầm, canh bí đỏ đậu phộng, canh bông cải chay, chuối nấu ốc đậu chay,…
Có thể bạn quan tâm: Cách Luộc Chân Gà Cúng Vàng Ươm, Giữ Được Móng Khít, Mang Ý Nghĩa May Mắn
Lưu ý khi chuẩn bị hoa quả cúng Rằm
Bên cạnh mâm cơm, mâm hoa quả cúng Rằm tháng Giêng cũng rất quan trọng:
- Chọn quả: Nên chọn các loại quả tươi, theo mùa, có màu sắc đẹp. Các loại quả phổ biến thường là bưởi, cam, táo, chuối, dưa hấu, thanh long…
- Số lượng: Mâm hoa quả cúng Rằm tháng Giêng thường được chuẩn bị theo số lẻ như 3 quả, 5 quả, 7 quả hoặc 9 quả (tránh số chẵn).
- Cách trình bày: Rửa sạch, để ráo nước và xếp lên đĩa sao cho đẹp mắt, cân đối. Nếu muốn cầu kỳ hơn, bạn có thể tìm mua các set quả được trang trí sẵn kèm trầu cau.
Kết luận
Việc chuẩn bị mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn là cách thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với tổ tiên và các đấng thần linh. Dù là mâm cỗ mặn hay chay, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm của người dâng cúng. Hy vọng với những chia sẻ chi tiết trên, bạn đọc sẽ có thêm kinh nghiệm để chuẩn bị một mâm cỗ tươm tất, ấm cúng cho gia đình trong dịp Rằm tháng Giêng sắp tới.
Để tham khảo thêm nhiều kiến thức văn hóa, ẩm thực và mẹo vặt gia đình khác, bạn đọc hãy truy cập website chuaphatanlongthanh.com để cập nhật những bài viết bổ ích nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
