Xôi là một món ăn không thể thiếu trong mâm cúng ngày Tết của người Việt, tượng trưng cho sự no ấm, đủ đầy và thành kính. Tuy nhiên, để có được đĩa xôi dẻo thơm, căng mọng và chuẩn vị cho ngày lễ quan trọng không phải là điều dễ dàng. Bài viết này sẽ tổng hợp và hướng dẫn chi tiết 3 cách nấu xôi cúng ngày Tết phổ biến nhất: xôi đậu xanh, xôi gấc và xôi đậu phộng, giúp bạn chuẩn bị một mâm cỗ tươm tất đón năm mới.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Chè Đậu Đỏ Cúng Thôi Nôi Chuẩn Dân Gian, Ý Nghĩa Cho Bé Yêu
Tóm tắt các bước chính để nấu xôi cúng
Để có được nồi xôi thơm ngon, bạn cần tuân thủ quy trình sơ chế và hấp chín kỹ lưỡng. Dưới đây là các bước tóm tắt cho từng loại xôi:
- Xôi đậu xanh: Ngâm nếp và đậu xanh riêng. Trộn đều nếp với đậu đã ráo nước và một ít muối. Hấp cách thủy đến khi chín mềm, sau đó tưới dầu ăn và đánh tơi để hạt xôi căng bóng.
- Xôi gấc: Ngâm nếp. Thịt gấc trộn với rượu trắng và muối để ướp. Trộn đều nếp, gấc, hành tím băm và gia vị. Hấp xôi, trong quá trình hấp rưới thêm nước cốt dừa và dầu ăn để xôi có vị béo và màu sắc đẹp.
- Xôi đậu phộng: Ngâm nếp. Đậu phộng luộc sơ cho mềm. Trộn nếp và đậu phộng vào nồi cơm điện hoặc nồi hấp. Khi xôi chín, rưới nước cốt dừa, đường và dừa nạo, trộn đều và hấp thêm một lúc nữa cho thấm gia vị.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Nấu Chè Kho Và Xôi Chè Cúng Ông Táo Chuẩn Vị, Dễ Làm Tại Nhà
Các loại nguyên liệu và lưu ý khi chọn mua
Để thành công với 3 cách nấu xôi cúng ngày Tết, việc chọn nguyên liệu tươi ngon là bước đầu tiên và quan trọng nhất.
- Gạo nếp: Nên chọn loại nếp cái hoa vàng, hạt mẩy, đều, không có hạt thối hay sạn. Gạo nếp ngon sẽ quyết định độ dẻo và hương thơm của xôi.
- Đậu xanh: Chọn loại đậu xanh bỏ vỏ, hạt tròn, màu vàng óng, không bị sâu mọt.
- Gấc: Chọn trái gấc chín cây, cuống còn tươi, vỏ mềm và gai nở đều. Khi cầm lên thấy chắc tay, thịt gấc đỏ au để xôi có màu sắc đẹp tự nhiên.
- Đậu phộng: Nên chọn đậu phộng còn tươi, hạt to, đều nhau, không bị mốc hay lép.
- Nước cốt dừa và dừa nạo: Chọn nước cốt dừa nguyên chất, có độ béo vừa phải. Dừa nạo nên chọn loại còn tươi, không bị khô.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Mật Cúng Ông Táo: Cẩm Nang Chuẩn Vị Dâng Thần
Cách nấu xôi đậu xanh
Xôi đậu xanh là món xôi truyền thống, có vị bùi béo của đậu, dẻo thơm của nếp, rất phù hợp cho mâm cúng hoặc làm đồ ăn sáng.
Nguyên liệu
- Gạo nếp: 500g
- Đậu xanh không vỏ: 200g
- Dầu ăn: 2 muỗng canh
- Muối hạt: 1 muỗng cà phê
Cách làm
- Sơ chế: Gạo nếp vo sơ qua, ngâm với nước khoảng 6-8 tiếng cho nếp nở mềm. Đậu xanh rửa sạch, ngâm nước khoảng 4 tiếng cho nở đều.
- Trộn nguyên liệu: Vớt gạo và đậu xanh đã ngâm ra để ráo nước. Trộn đều gạo nếp và đậu xanh với 2 muỗng cà phê muối hạt.
- Hấp xôi: Chuẩn bị nồi hấp cách thủy. Cho hỗn hợp gạo và đậu vào xửng, đồ khoảng 30 phút cho đến khi xôi chín.
- Hoàn thiện: Mở nắp, xới đều xôi lên. Tưới 50ml dầu ăn lên bề mặt, đánh tơi cho dầu thấm vào từng hạt xôi. Đồ thêm khoảng 10-15 phút nữa cho xôi căng mọng và bóng đẹp.
Có thể bạn quan tâm: Cách Nhúng Chân Gà Cúng
Cách nấu xôi gấc
Xôi gấc có màu đỏ thắm, tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc. Món xôi này không chỉ đẹp mắt mà còn có vị béo của nước cốt dừa.
Nguyên liệu
- Gạo nếp: 500g
- Gấc chín: 1 quả
- Nước cốt dừa: 100ml
- Dầu ăn: 2 muỗng canh
- Hành tím băm: 1 muỗng
- Rượu trắng: 2 muỗng
- Muối, đường
Cách làm
- Sơ chế: Gạo nếp ngâm 5-6 tiếng. Gấc bổ đôi, lấy phần thịt đỏ và cùi vàng. Dùng tay bóp tan cùi gấc, lọc lấy thịt gấc, trộn với rượu trắng và 1/2 muỗng muối, ướp trong 30 phút.
- Trộn và hấp: Trộn đều nếp đã ráo nước với thịt gấc, hành tím băm và một ít muối. Cho vào xửng hấp chín trong 30 phút.
- Thêm vị béo: Pha nước cốt dừa với dầu ăn. Sau khi xôi chín lần đầu, rưới một nửa hỗn hợp nước cốt dừa lên xôi, trộn đều và hấp thêm 30 phút.
- Hoàn thiện: Rưới phần nước cốt dừa còn lại, xới đều và hấp thêm 10-15 phút. Khi xôi có màu đỏ đẹp, dẻo và dậy mùi là được.
Cách nấu xôi đậu phộng
Xôi đậu phộng có vị bùi béo, giòn giòn của đậu phộng, kết hợp với vị dẻo của nếp và vị béo của nước cốt dừa, tạo nên một món xôi hấp dẫn.
Nguyên liệu
- Gạo nếp: 500g
- Đậu phộng: 250g
- Nước cốt dừa: 1/2 lon
- Dừa nạo: 100g
- Đường trắng: 4 muỗng
- Muối: 2 muỗng
Cách làm
- Sơ chế: Gạo nếp ngâm 2-3 tiếng, vớt ra để ráo, trộn với một ít muối. Đậu phộng ngâm nước nóng khoảng 30 phút cho mềm, chà vỏ và rửa sạch.
- Luộc đậu: Cho đậu phộng vào nồi luộc khoảng 30 phút cho đến khi mềm. Vớt ra để ráo nước.
- Nấu xôi: Trộn đều nếp và đậu phộng. Cho vào nồi cơm điện hoặc nồi hấp, thêm một ít nước và nấu cho đến khi xôi chín.
- Hoàn thiện: Khi xôi chín, rưới nước cốt dừa, đường và dừa nạo lên, trộn đều. Đậy nắp và để thêm 10-15 phút cho các nguyên liệu thấm vào nhau. Xới xôi ra đĩa, rắc thêm mè rang nếu thích.
Kết luận
Với 3 cách nấu xôi cúng ngày Tết đơn giản và dễ thực hiện trên, hy vọng bạn đã có thêm công thức để chuẩn bị cho mâm cúng của gia đình mình thêm phần ấm cúng và sung túc. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết hay về ẩm thực và phong tục ngày Tết. Chúc bạn và gia đình có một năm mới an khang, thịnh vượng!
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
