Tết Đoan Ngọ, hay còn gọi là Tết diệt sâu bọ, là một phong tục truyền thống có từ lâu đời của người dân Việt Nam. Diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, đây không chỉ là thời điểm để các gia đình cầu mong sức khỏe, bình an cho下半年 mà còn là dịp để con cháu thể hiện lòng thành với tổ tiên. Việc chuẩn bị một mâm cúng tươm tất, đúng nghi thức thể hiện sự thành kính và mong muốn xua đuổi những điều không may, đón nhận may mắn. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ những lễ vật cần có và khung giờ đẹp để dâng hương.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tết Nguyên Tiêu Vào Giờ Nào Là Chuẩn Nhất Theo Phong Tục Việt Nam?
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tất Niên Gà Trống Hay Mái: Đâu Là Lựa Chọn Đúng Phong Tục?
Những lễ vật không thể thiếu trong mâm cúng Tết Đoan Ngọ
Mâm cúng Tết Đoan Ngọ không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được tấm lòng thành. Tùy vào điều kiện và phong tục từng vùng miền, lễ vật có thể linh hoạt, nhưng về cơ bản vẫn giữ những món đặc trưng mang ý nghĩa diệt sâu bọ và thanh lọc cơ thể.
Trái cây chua và thơm
Trái cây là thành phần quan trọng nhất trong ngày Tết diệt sâu bọ. Quan niệm dân gian cho rằng, việc ăn các loại quả có vị chua, thơm nồng vào buổi sáng sớm khi bụng đói sẽ giúp tiêu diệt ký sinh trùng trong cơ thể.
- Mận: Đây là loại quả đặc trưng không thể thiếu. Mận không chỉ ngon mà còn có tác dụng thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa tốt.
- Vải, dưa hấu, xoài chua, cóc, mận hậu, thanh trà: Các loại quả này giúp cân bằng âm dương và giải nhiệt cơ thể hiệu quả trong những ngày hè oi bức.
- Dứa (thơm): Dứa có tác dụng làm sạch đường ruột và có đặc tính sát khuẩn tự nhiên.
Cơm rượu nếp
Món ăn đặc trưng không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ chính là cơm rượu nếp. Món này có ý nghĩa giúp làm ấm bụng, tiêu diệt ký sinh trùng. Ở miền Bắc, người ta thường dùng cơm rượu nếp cái hoa vàng, để nguyên hạt hoặc dùng rượu nếp trắng. Trong khi đó, người miền Nam lại ưa chuộng cơm rượu viên tròn, ngâm ngập trong nước rượu nếp. Khi dâng cúng, bạn nên bày 1 hoặc 2 chén nhỏ cơm rượu đặt phía trước mâm lễ.
Bánh tro (bánh gio)
Bánh tro là một món bánh truyền thống khác được dùng trong dịp này. Bánh được làm từ gạo nếp ngâm trong nước tro của các loại cây lành tính như rơm nếp, vỏ đậu xanh, hoặc vỏ bưởi. Sau khi ngâm, gạo có màu trong vàng nhẹ, dẻo mịn. Bánh tro thường được ăn cùng mật mía hoặc đường thẻ, có tác dụng giải nhiệt, làm mát ruột và rất tốt cho tiêu hóa, phù hợp với thời tiết mùa hè. Gia đình có thể dâng cúng từ 3 đến 5 chiếc bánh tro.
Hoa tươi và các lễ vật khác
Bên cạnh các món ăn đặc trưng, mâm cúng còn cần có:
- Hoa tươi: Nên chọn các loại hoa như sen, cúc, huệ hoặc đồng tiền, tránh những loại hoa có mùi quá nồng. Lọ hoa được đặt giữa bàn thờ hoặc góc mâm lễ, thể hiện sự tinh khiết và lòng thành.
- Trầu cau: Một đĩa trầu cau têm sẵn thể hiện sự gắn bó, tôn kính với tổ tiên.
- Nhang, nến (hoặc đèn dầu): Dùng để thắp lễ.
- Nước trắng và rượu trắng: Một ly nước và một ly rượu để dâng lên thần linh, tổ tiên.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Nghi Lễ Cúng Tất Niên Và Giao Thừa: Chi Tiết Từ A-z Cho Năm Mới An Lành
Những lưu ý quan trọng trong ngày Tết Đoan Ngọ
Để ngày Tết diễn ra suôn sẻ và mang lại nhiều may mắn, bạn cần ghi nhớ một số điều sau:
Theo tục lệ đặc trưng, việc ăn trái cây và cơm rượu nên được thực hiện vào buổi sáng sớm khi bụng đói. Dân gian quan niệm đây là thời điểm “sâu bọ” trong người dễ bị tiêu diệt nhất. Ngoài ra, gia đình nên tránh sát sinh, tranh cãi hoặc làm việc nặng trong ngày này. Thay vào đó, mọi người nên mặc đồ sáng màu, đi chùa, dâng lễ nhẹ nhàng để tích thêm phúc khí cho bản thân và gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Tất Niên Cuối Năm Cho Mọi Gia Đình
Giờ đẹp để cúng Tết Đoan Ngọ năm 2025
Việc chọn giờ cúng đúng theo phong thủy cũng rất quan trọng, giúp nghi lễ được diễn ra trọn vẹn và linh thiêng. Năm 2025, Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày 31/5 dương lịch (tức ngày Canh Tý tháng Nhâm Ngọ, năm Ất Tỵ).
Theo các chuyên gia phong thủy, có một số khung giờ vàng để tiến hành nghi lễ cúng Tết Đoan Ngọ:
- Giờ Ngọ (11h – 13h): Đây là khung giờ được cho là đẹp nhất.
- Giờ Mão (5h – 7h): Nếu muốn cúng sớm hơn.
- Giờ Thân (15h – 17h): Phù hợp cho những gia đình cúng vào buổi chiều.
- Giờ Dậu (17h – 19h): Là khung giờ cuối cùng trong ngày để dâng lễ.
Vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, người dân thường thắp hương theo số lẻ (1, 3 nén) tùy thuộc vào không gian thờ cúng của gia đình.
Chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ kỹ lưỡng không chỉ là cách gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn thể hiện mong muốn một cuộc sống khỏe mạnh, an lành cho cả gia đình. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn có một ngày Tết diệt sâu bọ trọn vẹn. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều kiến thức văn hóa, đời sống hay ho khác tại chuaphatanlongthanh.com.
Tết Đoan Ngọ là một phong tục truyền thống của người dân Việt Nam, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Đây là thời điểm để các gia đình cầu mong sức khỏe, bình an và thể hiện lòng thành với tổ tiên. Mâm cúng không cần quá xa hoa nhưng phải đầy đủ các lễ vật đặc trưng như trái cây chua, cơm rượu nếp, bánh tro, hoa tươi, trầu cau, nhang nến, nước và rượu trắng. Trái cây chua và thơm như mận, vải, dứa có tác dụng diệt sâu bọ, thanh lọc cơ thể. Cơm rượu nếp giúp làm ấm bụng và tiêu diệt ký sinh trùng. Bánh tro giải nhiệt, tốt cho tiêu hóa. Các gia đình nên lưu ý cúng vào buổi sáng sớm khi bụng đói, tránh sát sinh, tranh cãi, mặc đồ sáng màu và đi chùa để tích phúc. Giờ cúng đẹp nhất là giờ Ngọ (11h-13h), ngoài ra có thể cúng vào giờ Mão (5h-7h), Thân (15h-17h) hoặc Dậu (17h-19h). Số nhang thắp thường là số lẻ (1 hoặc 3 nén). Việc chuẩn bị mâm cúng kỹ lưỡng giúp gìn giữ văn hóa và mang lại may mắn cho gia đình.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
