Năm 623 trước công nguyên, tại thành Ca Tỳ La Vệ có một vị Thái Tử dám từ bỏ cung vàng điện ngọc, vợ đẹp con ngoan, để xuất gia tìm đạo giải thoát, cứu khổ muôn loài. Đó chính là Đấng Từ Phụ Phật Thích Ca Mâu Ni.
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Chưa Từng Nhập Diệt: Hành Trình Tỉnh Thức Tại Bồ Đề Đạo Tràng
Tóm tắt hành trình xuất gia của Đức Phật
Hành trình từ một vị Thái tử sống trong nhung lụa đến một người du sĩ đi tìm chân lý là một trong những quyết định vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại. Đức Phật Thích Ca xuất gia vào đêm mùng 8 tháng 2 âm lịch, khi Ngài tròn 19 tuổi. Với quyết tâm cứu độ chúng sinh khỏi biển khổ luân hồi, Ngài đã từ bỏ tất cả: ngôi vị vua tương lai, người vợ yêu thương Da-du-đà-la, đứa con trai vừa chào đời, cùng cuộc sống đầy đủ tiện nghi trong hoàng cung. Quyết định này không phải là sự trốn chạy, mà là một hành động dũng cảm, thể hiện lòng đại bi vô lượng của một bậc giác ngộ.
Hành trình giác ngộ của một bậc Đại sĩ
Cuộc sống hoàng tộc và những trăn trở đầu đời
Thái tử Tất Đạt Đa sinh ra trong một gia đình hoàng tộc, cha là vua Tịnh Phạn, mẹ là Hoàng hậu Ma Da. Vua cha Tịnh Phạn, lo sợ con trai sẽ theo con đường xuất gia, đã dùng mọi cách để che giấu những khổ đau của cuộc đời, bao bọc Ngài trong cung điện nguy nga, với đủ thứ tiện nghi và sắc đẹp. Tuy nhiên, bản chất nhạy cảm và trí tuệ sắc bén của Thái tử khiến Ngài không thể nào sống trong ảo mộng đó mãi.
Một lần, trong dịp lễ tịch điền, Ngài chứng kiến cảnh người nông phu và con trâu phải làm việc cực nhọc dưới ánh nắng chói chang để đổi lấy miếng ăn. Cảnh tượng chim chóc tranh nhau ăn tươi nuốt sống côn trùng, hay hổ báo rình rập con mồi khiến Ngài nhận ra rằng, bản chất của cuộc sống là khổ đau và sự tranh đấu sinh tồn.
Bốn cảnh khổ và quyết định xuất gia
Khi được phép ra khỏi hoàng cung, Thái tử đã chứng kiến bốn cảnh tượng khiến Ngài đau lòng: một ông già yếu ớt, một người bệnh đang quằn quại trong đau đớn, một xác chết đang thối rữa, và cuối cùng là một vị Sa môn điềm nhiên bước đi. Bốn cảnh tượng này đã khơi dậy trong lòng Ngài ý chí tìm kiếm chân lý giải thoát.
Vua cha Tịnh Phạn, hiểu rõ tâm nguyện của con, đã đưa ra bốn điều kiện: hãy làm cho con trẻ không bao giờ già, con người không bao giờ bệnh, không ai phải chết, và hãy xóa bỏ mọi khổ đau trên thế gian. Thái tử nhận ra rằng những điều kiện đó là bất khả thi trong thế giới này, và con đường duy nhất để giải quyết những vấn đề căn bản đó là tìm kiếm chân lý vượt khỏi vòng sinh tử.
Quyết tâm ra đi
Một đêm trăng sáng, Thái tử Tất Đạt Đa quyết định ra đi. Ngài gọi người hầu cận trung thành là Xa-nặc, dắt con ngựa Kiền-trắc ra khỏi hoàng thành. Trước khi rời đi, Ngài còn ghé lại nhìn vợ con đang say giấc ngủ. Dù đau lòng, nhưng lòng đại bi đối với chúng sinh đang chìm đắm trong biển khổ đã khiến Ngài quyết tâm dấn bước trên con đường tìm đạo.
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Thuyết Pháp Bao Nhiêu Năm?
Rời khỏi thành Ca Tỳ La Vệ, Thái tử dừng chân tại bờ sông Anoma. Tại đây, Ngài cạo bỏ mái tóc dài, trao chiếc áo hoàng tộc và các trang sức quý giá cho Xa-nặc, cùng lời nhắn gửi gửi về cho cha mẹ và vợ con. Từ giây phút đó, Thái tử Tất Đạt Đa chính thức trở thành một Sa môn lang thang, với chiếc áo vàng đơn sơ, bước vào cuộc hành trình tìm kiếm chân lý.
Những bài học sâu sắc từ sự kiện xuất gia
1. Giá trị của sự hy sinh và từ bỏ
Sự kiện Đức Phật Thích Ca xuất gia là biểu tượng cao cả của tinh thần hy sinh. Ngài đã từ bỏ tất cả những gì mà người đời thường khao khát: quyền lực,财富, sắc đẹp, và tình thân. Đây không phải là sự từ bỏ của một người thất bại, mà là sự lựa chọn cao cả của một bậc Đại sĩ, sẵn sàng đánh đổi hạnh phúc cá nhân để tìm kiếm con đường giải thoát cho toàn thể chúng sinh.
2. Tinh thần đại bi và cứu khổ
Lòng đại bi là động lực chính thúc đẩy Thái tử ra đi. Trong tâm Ngài, nỗi đau của muôn loài còn lớn hơn hạnh phúc cá nhân. Sự kiện này nhắc nhở chúng ta rằng, hạnh phúc chân thật không nằm ở việc tích lũy vật chất hay danh vọng, mà nằm ở việc biết quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ người khác.
3. Dũng khí và quyết tâm trên con đường chân lý
Con đường mà Đức Phật Thích Ca xuất gia đi không phải là con đường trải đầy hoa hồng. Đó là một cuộc hành trình gian khổ, đầy thử thách, với bao khó khăn, thiếu thốn và cám dỗ. Nhưng với quyết tâm sắt đá và trí tuệ sáng suốt, Ngài đã vượt qua tất cả, cuối cùng chứng đắc quả vị Chánh Đẳng Chánh Giác dưới cội Bồ đề.
Ý nghĩa ngày lễ kỷ niệm Phật xuất gia
Đối với người tại gia
Đối với những người con Phật đang sống trong cuộc sống thế tục, lễ kỷ niệm Đức Phật Thích Ca xuất gia là dịp để:
- Tán dương công đức và phát nguyện tu học: Ghi nhớ và tôn vinh công hạnh vĩ đại của Đức Phật, từ đó phát khởi niềm tin, tinh tấn tu học theo gương Ngài.
- Giảm thiểu tham đắm vào ngũ dục: Nhận ra bản chất vô thường, khổ đau của các dục lạc thế gian, không nên quá say mê, đắm nhiễm vào sắc, thanh, hương, vị, xúc.
- Nuôi dưỡng tâm từ bi: Học theo tấm gương đại bi của Đức Phật, biết quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ những người xung quanh, giảm bớt khổ đau cho bản thân và người khác.
- Tạo duyên cho sự xuất gia: Dù chưa thể từ bỏ gia đình ngay, nhưng có thể nuôi dưỡng tâm hướng đạo, tạo duyên lành cho việc xuất gia trong hiện tại hoặc tương lai.
Đối với người xuất gia
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Nói Đừng Tin Ta: Hiểu Sâu Lời Dạy Về Trí Tuệ Và Hoài Nghi Lành Mạnh
Đối với những người đã chọn con đường Sa môn, lễ kỷ niệm Đức Phật Thích Ca xuất gia mang một ý nghĩa đặc biệt sâu sắc:
- Tự vấn và soi chiếu bản thân: Soi chiếu lại bản thân xem đã sống đúng với lý tưởng xuất gia hay chưa, có đang dần đánh mất lý tưởng ban đầu vì những cám dỗ của danh lợi, tiền tài hay không.
- Tăng trưởng đạo tâm và tinh tấn tu học: Lấy gương hạnh của Đức Phật làm kim chỉ nam cho cuộc đời tu tập, tinh tấn tu học để đoạn trừ phiền não, phát triển trí tuệ.
- Ghi nhớ bổn nguyện và sứ mệnh: Ghi nhớ bổn nguyện xuất gia là để tự giác và giác tha, không ngừng nỗ lực tu học để có thể giúp đỡ, dẫn dắt chúng sinh thoát khỏi biển khổ luân hồi.
- Tăng trưởng giới đức và oai nghi: Gìn giữ giới luật thanh tịnh, sống giản dị, thiểu dục tri túc, thể hiện oai nghi của một bậc Sa môn.
Làm thế nào để kỷ niệm ngày Đức Phật Thích Ca xuất gia một cách ý nghĩa
1. Tham gia các hoạt động tại chùa
Hầu hết các ngôi chùa trên khắp cả nước đều tổ chức lễ kỷ niệm vào ngày mùng 8 tháng 2 âm lịch. Bạn có thể tham gia các hoạt động như:
- Lễ tụng kinh: Cùng nhau tụng đọc những bài kinh nói về cuộc đời và hạnh nguyện của Đức Phật.
- Lễ cúng dường: Dâng cúng Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) với tâm thành kính.
- Nghe pháp thoại: Tham dự các buổi thuyết giảng về ý nghĩa ngày Đức Phật Thích Ca xuất gia và những bài học rút ra từ cuộc đời Ngài.
- Tham gia các hoạt động từ thiện: Làm các việc thiện như phát cơm từ thiện, giúp đỡ người nghèo, dọn dẹp chùa chiền…
2. Tự tu tập tại nhà
Nếu không thể tham gia các hoạt động tại chùa, bạn vẫn có thể tự mình kỷ niệm ngày này một cách ý nghĩa:
- Tụng kinh và niệm Phật: Dành thời gian trong ngày để tụng kinh, niệm Phật, sám hối, hồi hướng công đức.
- Thiền tập: Dành thời gian để ngồi thiền, quán chiếu về thân, khẩu, ý của bản thân, phát huy điều thiện, đoạn trừ điều ác.
- Làm việc thiện: Làm các việc thiện như giúp đỡ người già, trẻ em, người khuyết tật, bảo vệ môi trường…
- Ăn chay: Dành một ngày ăn chay để thanh tịnh thân tâm và thể hiện lòng từ bi đối với các loài động vật.
3. Học hỏi và chia sẻ
- Đọc sách về Đức Phật: Tìm đọc các cuốn sách, tài liệu nói về cuộc đời, hạnh nguyện và giáo pháp của Đức Phật.
- Chia sẻ với người thân: Cùng nhau trao đổi, chia sẻ về ý nghĩa ngày Đức Phật Thích Ca xuất gia và những bài học rút ra.
- Giới thiệu Phật pháp cho người khác: Nếu có duyên, hãy giới thiệu Phật pháp cho những người xung quanh, giúp họ hiểu thêm về con đường giác ngộ giải thoát.
Kết luận
Sự kiện Đức Phật Thích Ca xuất gia là một trong những mốc son quan trọng nhất trong lịch sử Phật giáo. Đó là biểu tượng cao cả của tinh thần hy sinh, đại bi và dũng khí trên con đường tìm kiếm chân lý. Việc kỷ niệm ngày này không chỉ là để tưởng nhớ công đức của Đức Phật, mà còn là dịp để chúng ta tự soi chiếu bản thân, phát huy điều thiện, đoạn trừ điều ác, tinh tấn tu học, sống một cuộc đời có ý nghĩa và mang lại lợi ích cho bản thân và xã hội.
Thông qua việc tìm hiểu và thực hành theo gương hạnh của Đức Phật, chúng ta có thể dần dần chuyển hóa tâm念, giảm bớt khổ đau, tăng trưởng an lạc, và cuối cùng là đạt được sự giải thoát chân thật, giống như chính Đức Phật vậy.
chuaphatanlongthanh.com luôn đồng hành cùng bạn trên con đường tìm hiểu và thực hành Phật pháp, mang lại an lạc và hạnh phúc chân thật trong cuộc sống.
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Nhập Niết Bàn Lúc Bao Nhiêu Tuổi?
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
