Tất cả chúng con hôm nay thành tâm quỳ trước Phật đài, cung kính tác lễ để tụng Kinh Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Bài viết này sẽ cung cấp cho quý vị một bản nghi thức chi tiết, đầy đủ, phù hợp để thực hành tại gia đình hoặc các đạo tràng nhỏ. Chúng tôi tổng hợp từ nhiều nguồn truyền thống, giúp quý vị có thể dễ dàng theo dõi và thực hành một cách trọn vẹn, chuyên sâu.
Có thể bạn quan tâm: Kinh Tán Phật A Di Đà: Nghi Thức, Ý Nghĩa Và Lợi Ích Tâm Linh Trong Đời Sống Hiện Đại
Tóm tắt nội dung chính
Dưới đây là những phần cốt lõi của nghi thức tụng Kinh Cuộc Đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni:
Phần mở đầu: Cung kính quy y, dâng hương, tán dương Tam Bảo và phát nguyện.
Nội dung chính: Gồm 5 bài kinh chính, mỗi bài mang một thông điệp sâu sắc về cuộc đời, hạnh phúc và con đường tu tập.
Phần kết thúc: Sám hối, tụng Tam quy ngũ giới, hồi hướng công đức.
Nghi thức chi tiết
1. Mở đầu
1.1. Nguyện hương
Nam mô thập phương thường trụ Tam bảo tác đại chứng minh.
Nam mô Phật bổn sư Thích Ca Mâu Ni tác đại chứng minh.
Nam mô Bồ-tát Quán Thế Âm tác đại chứng minh.
Nam mô Phật hoàng Trần Nhân Tông tác đại chứng minh.
Chúng con…
Đốt nén tâm hương nguyện chí thành,
Nhất tâm cung kính Phật Bồ-tát
Nguyện cầu Tam bảo thường gia hộ,
Hạnh phúc bình an khắp muôn loài.
Nam mô Bồ-tát hương cúng dường. (3 lần)
1.2. Cung kính Tam Bảo
CA NGỢI TAM BẢO
Phật là đấng giác ngộ mình,
Độ người thoát khỏi, tử sinh bao đời.
Từ bi, trí tuệ rạng ngời,
Là thầy ba cõi, trời người xưa nay.
Pháp là phương thuốc diệu thay,
Chữa lành bệnh khổ, muôn loài chúng sinh.
Như vầng trăng sáng lung linh,
Soi đường ra khỏi, u minh mê mờ.
Tăng là những bậc chân tu,
Biết đời huyễn mộng, giã từ ra đi.
Thấm nhuần trí tuệ, từ bi,
Độ đời thoát khỏi tham si…. khổ sầu.
Nam mô hoan hỷ tạng Bồ-tát. (3 lần)
TÁN DƯƠNG GIÁO PHÁP
Pháp Phật sâu mầu chẳng gì hơn
Trăm ngàn muôn kiếp khó được gặp
Nay con nghe thấy xin trì tụng
Nguyện hiểu chân kinh nghĩa nhiệm mầu
Nam mô khai pháp tạng Bồ-tát. (3 lần)
TÁN PHẬT
Đại từ đại bi thương chúng sinh.
Đại hỷ đại xả cứu muôn loài.
Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm.
Chúng con chí tâm thành đảnh lễ.
ĐẢNH LỄ TAM BẢO
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời thường trú trong mười phương. (Lạy một lạy)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chánh pháp ba đời thường trú trong mười phương. (Lạy một lạy)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời thường trú trong mười phương. (Lạy một lạy)
1.3. Phát nguyện trì kinh
Lạy đấng thầy ba cõi,
Quy mạng Phật mười phương,
Này con phát nguyện lớn,
Tụng kinh cuộc đời Phật,
Kinh Phước Đức Từ Tâm
Kinh Suy Niệm Về Nghiệp
Yếu chỉ Kinh Áo Trắng
Trên đền bốn ơn nặng,
Dưới cứu khổ muôn loài,
Nguyện cho người thấy nghe,
Đều phát tâm Bồ-đề,
Sống an vui giải thoát.
Nam-mô Phật bổn sư Thích Ca Mâu Ni. (3 lần)
2. Nội dung chính
Bài 1: Kinh Cuộc Đời Đức Phật
Ngài là Thái tử, tên Sĩ Đạt Ta
Có mẹ có cha, giống như mọi người.
Mẹ là hoàng hậu, Thánh mẫu Ma Da
Đức vua Tịnh Phạn, là cha của Ngài.
Ngày rằm tháng tư, Thái tử ra đời
Sinh xong bảy ngày, hoàng hậu sanh thiên.
Kế mẫu em bà, thay chị nuôi con
Đến khi khôn lớn, vua cha cưới vợ.
Công chúa xinh đẹp, Da Du Đà La
Tính nết hiền hòa, con vua Thiện Giác.
Thật là xứng đôi, trai tài gái sắc
Tuy sống giàu sang, trong cảnh huy hoàng.
Một hôm Thái tử, dạo chơi bốn cửa
Tìm hiểu sự sống, dân tình ra sao?
Thấy cảnh người già, thân hình tiều tụy
Đi đứng khó khăn, gối mỏi lưng còng.
Rồi thấy người bệnh, nằm rên một chỗ
Tâm thần bấn loạn, đau khổ não nề.
Lại thấy một người, ruồi bu kiến đậu
Nằm yên một chỗ, chẳng còn biết chi.
Thái tử buồn rầu, thấy cảnh đau thương
Mới hỏi Sa Nặc, vì sao như thế?
Sa Nặc trả lời, dạ thưa Thái tử
Sinh già bệnh chết, chẳng chừa một ai?
Rồi đến bữa khác, Thái tử dạo tiếp
Thấy một Sa Môn, đạo cao đức trọng.
Đi đứng khoan thai, dáng người thoát tục
Ngài mới hỏi rằng, vì sao đi tu.
Dạ thưa Thái tử, cuộc sống tu hành
Ngày ăn một bữa, vừa đủ nuôi thân.
Mỗi ngày quán chiếu, sự sống thế gian
Mọi vật vô thường, có gì luyến tiếc?
Buông xả tất cả, để được giải thoát
Tu hành như thế, mới thật là vui!
Thái tử nghe qua, lòng mừng vô hạn
Từ đây về sau, tìm ra manh mối.
Mới trình vua cha, cho con xuất gia
Làm hạnh khất sĩ, rày đây mai đó.
Trên cầu Thành Phật, dưới độ chúng sinh
Thoát khỏi khổ đau, sinh già bệnh chết?
Khi nghe như thế, đức vua Tịnh Phạn
Lòng buồn rười rượi, không biết làm sao?
Vua cha mới nói, ta chỉ mình con
Kế thừa ngai vị, đến già rồi tu?
Thái tử thưa cha, giờ này còn trẻ
Không chịu lo tu, đến lúc tuổi già.
Thói quen tham đắm, dính mắc lâu ngày
Làm sao buông xả, sân giận si mê?
Thái tử thưa rằng, xin cha hoan hỷ
Cho con xin hỏi, bốn điều tâm huyết.
Nếu cha giải được, con xin ở lại
Kế thừa ngôi vua, trị vì thiên hạ.
Làm sao cho con, trẻ mãi không già?
Làm sao cho con, sống đời không bệnh?
Làm sao cho con, sống hoài không chết?
Làm sao cho con, thoát khỏi tử sinh?
Đức vua Tịnh Phạn, nghe con nói thế
Trong lòng đau khổ, chẳng biết làm sao!
Giải đáp thắc mắc, cho con tỏ tường
Nên đành chấp nhận, Thái tử xuất gia.
Về phần vợ nhà, Thái tử thuyết phục
Da Du Đà La, vui vẻ nuôi con.
Đến khi khôn lớn, tiếp bước theo cha
Sống đời thoát tục, rộng độ muôn loài.
Công chúa Đà La, hoan hỷ vô cùng
Vì tròn tâm nguyện, cứu độ chúng sinh.
Sắp xếp mọi việc, Thái tử lên đường
Mùng tám tháng hai, vượt thành xuất gia.
Thời gian năm năm, cầu đạo hai thầy
Chẳng chứng giải thoát, nên đành rút lui.
Thái tử nghe đâu, lối tu khổ hạnh
Có thể chứng đạt, Niết-bàn vô sinh.
Sáu năm khổ hạnh, quyết tâm hành trì
Đến khi thân thể, còn da bọc xương.
Thái tử ngất xỉu, nằm bên vệ đường
Thiếu nữ chăn bò, động lòng thương xót.
Dâng cho bát sữa, chàng liền tỉnh lại
Mới ngồi quán chiếu, biết mình đã sai.
Từ nay xả bỏ, cực đoan hai đầu
Quay về trung đạo, tâm thần sáng trong.
Để không lỗi đạo, tu hành xưa nay
Ngài liền phát nguyện, dưới cội Bồ-đề.
Ta đây dù có, tan xương nát thịt
Nếu không thành đạo, thà chết chỗ này.
Sau bốn mươi chín, ngày đêm miên mật
Ngài đã thực chứng, Niết-bàn vô sinh.
Không còn khổ đau, luân hồi sống chết
Năm ấy nhằm ngày, tám tháng mười hai.
Sau khi giáo hóa, bốn mươi chín năm
Mười lăm tháng hai, Ngài nhập Niết-bàn.
Mọi người mới hỏi, lấy ai làm thầy
Phật dạy bốn chúng, lấy giới làm đầu.
Siêng tu thiền định, sáng soi chính mình
Buông xả hai bên, thành tựu giải thoát.
Ai biết hành trì, phước huệ song tu
Tu hạnh Bồ-tát, chứng thành Phật quả.
Chẳng cầu Tây phương, về cõi Cực Lạc
Ngay nơi cõi này, cứu độ chúng sinh.
Đền trả bốn ân, cứu giúp ba cõi
Tu theo hạnh nguyện, Bồ-tát Quán Âm.
Cứu khổ ban vui, tốt đạo đẹp đời
Tứ chúng nghe xong, thảy đều hoan hỷ.
Phát nguyện vâng lời, tu bát chánh đạo
Từ bi hỷ xả, rộng độ chúng sinh.
Dìu dắt mọi người, tu hạnh Bồ-tát
Cho đến khi nào, thành Phật mới thôi.
Bốn chúng đồng tu, hãy nghe cho rõ
Tự mình thắp lên, ánh sáng trí tuệ.
Chứ đừng van xin, cầu cạnh bên ngoài
Không khéo vô tình, phỉ báng pháp ta.
Làm chủ bản thân, quay lại chính mình
Sống đời giải thoát, an vui lâu dài.
Bài 2: Kinh Phước Đức
Tôi được nghe như vầy, một thời đức Thế tôn, trú tại thành Xá Vệ, nơi rừng cây Kỳ Đà, vườn ông Cấp Cô Độc. Đêm hôm đó trời đã khuya, bỗng cả khu vườn hiện lên ánh hào quang sáng chói bởi một chư Thiên muốn gặp Phật để tham vấn đạo lý. Sau khi đảnh lễ đức Thế tôn, chư Thiên ngồi sang một bên rồi thưa hỏi rằng: “Chư Thiên cùng nhân loại làm thế nào để được sống bình yên và hạnh phúc? Kính xin Thế tôn chỉ dạy” “Lành thay! Lành thay! Thiên nhân khéo biết cách thưa hỏi, ta sẽ vì ngươi chỉ dạy 10 phương pháp gieo trồng phước đức, để làm lợi lạc cho Trời Người trong hiện tại và mai sau”.
Là phước đức lớn nhất.
Ai sống được như vậy
Ở đâu cũng hạnh phúc
An nhiên và tự tại
Vì phước đức vẹn toàn.
Bài 3: Kinh Từ Tâm
Tôi nghe rằng có một thời,
Tại thành Xá-vệ, ở nơi Kỳ Hoàn.
Thế Tôn cho gọi chúng tăng,
Các thầy cung kính thưa vâng đáp lời.
Thế Tôn thuyết giảng pháp lành
Khuyên người tu tập nên hành từ tâm.
Là người nên tập bao dung
Thương yêu trải khắp kẻ gần người xa.
Tấm lòng nhân ái bao la,
Thật là thuần khiết, thật là cao thâm.
Hướng về tất cả chúng sinh,
Tâm từ tu tập thương yêu giúp người.
Không vì ái luyến vấn vương,
Không vì mong đợi chút đường lợi danh,
Không vì ân nghĩa riêng tình,
Cũng đừng cân nhắc với mình lạ quen.
Thương người quen, lẽ tất nhiên,
Cũng thương những kẻ chưa quen bao giờ
Xoá đi ngăn cách thờ ơ,
Xoá đi ngần ngại hững hờ bấy lâu.
Tình thương lan tỏa đến đâu,
Giúp xây nơi ấy nhịp cầu cảm thông.
Người từ tâm đủ bao dung,
Đủ lòng độ lượng, đủ lòng thương yêu.
Với người mưu hại đủ điều,
Bất nhân ác cảm gây nhiều thương đau
Người từ tâm trước như sau:
Trải lòng ra mãi, thương nhau tình người.
Với người oán ghét bao đời,
Nguồn thương yêu ấy làm vơi tị hiềm.
Chuyện không hay, chẳng trách phiền,
Để cho vơi bớt nghiệp duyên với người.
Người từ tâm trước muôn loài,
Đem lòng thương xót cảnh đời không may.
Thương người sống kiếp đọa đày,
Làm thân cầm thú nghiệp gây chẳng lành.
Hoặc loài ngạ quỷ vô hình,
Hoặc trong địa ngục tội tình vương mang.
Tâm từ như ánh trăng ngàn,
Dịu dàng soi thấu mọi đàng trầm luân.
Ở đâu có chúng hữu tình
Thì ngay nơi ấy từ tâm hướng về.
Như tàng lá mát rộng che,
Chúng sanh vô lượng tâm từ vô biên.
Tâm từ như suối triền miên,
Thấm vào mạch sống mọi miền an vui.
Tâm từ làm gốc vun bồi,
Cho người cao thượng cho đời vinh hoa.
Thấy người khổ nạn khó qua,
Lòng mình đau xót như là khổ chung.
Thấy người hạnh phúc thành công,
Lòng mình sung sướng như cùng vui theo.
Thấy người lầm lỗi ít nhiều,
Lòng mình tha thứ mến trìu càng hơn.
Người từ tâm sống vẹn toàn,
Thương yêu bình đẳng, sắt son bền lòng.
Cho dù không ước không mong,
Phước lành tự đến do công đức thành:
Một là ngủ được an lành,
Bởi lòng mình đã chân thành thương yêu,
Bởi không lừa lọc dệt thêu,
Bởi không toan tính lắm điều chua ngoa.
Tâm tình không gợn xấu xa,
Tham lam, sân hận, cùng là si mê.
Đầu hôm đến lúc tinh mơ,
Khổ ưu tắt lịm, thới thơ giấc nồng.
Hai là rời bước khỏi giường,
Lòng mình một mực bình thường an vui.
Khi đi đứng, lúc nằm ngồi
Không còn tiếc nhớ đua đòi ước ao.
Từ tâm hóa giải đẹp sao,
Muộn phiền sân hận tan vào hư không.
Lòng mình luôn giữ trắng trong,
Để nguồn an lạc dạt dào bao la.
Ba là từ ái lan xa,
Làm cho cảm ứng chan hòa cùng nhau.
Ai ai cũng thấy mến yêu,
Đem lòng ngưỡng mộ người nêu tâm từ.
Bốn là loài chẳng phải người,
Một khi cảm nhận biết người từ tâm,
Cũng dành cho những tình thân,
Hộ trì người được những thành tựu vui.
Năm là thiên chúng cõi trời,
Nhờ công tu tập nên người từ tâm.
Thấy người nào tính ai lân,
Nay theo gia hộ để cùng tiến tu.
Sáu là hiểm nạn đang chờ,
Dầu sôi lửa bỏng mịt mờ kiếm cung,
Cùng bao nhiêu thứ độc trùng
Không sao xâm phạm đến vùng trú thân.
Bảy do huân tập từ tâm,
Thác sanh Phạm Chúng, làm dân cõi trời,
Được nhiều phước báo tuyệt vời,
Và tâm từ được trau dồi thêm lên.
Tám là đầy đủ thiện duyên,
Người từ tâm biết thường xuyên chuyên cần.
Làm cho đức hạnh được thuần,
Thanh vườn ruộng tốt gieo trồng đại bi.
Đượm nhuần vô ngã, vô si,
Con đường giải thoát bước đi thêm gần.
Khéo an trú, khéo tác thành,
Thân tâm an ổn, vững vàng, lắng sâu.
Tâm từ khi được khéo tu,
Làm cho trói buộc được mau tháo dần.
Không còn dấu vết tham sân,
Niết-bàn hiển lộ thênh thang giữa đời.
Thế Tôn thuyết giảng mấy lời,
Mọi người vui nhận tin rồi làm theo.
Nam-mô Phật Bổn Sư Thích-ca Mâu-ni. (3 lần)
Bài 4: Kinh Suy Niệm Về Nghiệp
Tất cả chúng sinh là chủ nhân của nghiệp cũng là kẻ thừa tự nghiệp. Nghiệp là thai tạng, là quyến thuộc, là điểm tựa cho vạn loài. Chính nghiệp phân chia sự dị biệt cao thấp trong đời.
Chính mình làm việc ác nên khiến mình uế trược. Chính mình làm việc lành nên khiến mình thanh tịnh. Thanh tịnh hay uế trược đều do mình, không ai có thể khiến người khác tịnh thanh hay uế trược.
Tâm dẫn đầu các pháp. Chính tâm chủ trì tạo tác các nghiệp. Nếu người nói năng hay hành động với tâm bất thiện thì đau khổ sẽ theo mình như bánh xe theo chân con vật kéo.Tâm dẫn đầu các pháp. Chính tâm chủ trì tạo tác các nghiệp. Nếu người nói năng hay hành động với tâm hiền thiện thì hạnh phúc sẽ theo mình như bóng không rời hình.
Khi ác nghiệp chưa trổ quả thì người ác chưa thấy là ác. Đến khi quả nghiệp kết thành bấy giờ người ác mới thấy là ác. Khi thiện nghiệp chưa trổ quả thì người thiện chưa thấy là thiện. Đến khi quả nghiệp kết thành bấy giờ người thiện mới thấy là thiện.
Không phải do dòng dõi thọ sanh mà một người cao quí hay thấp hèn. Chính hành vi tạo tác khiến người thấp hèn hay cao quí. Mỗi chúng sanh là kết tinh của những gì đã tạo và sẽ là kết quả những gì đang tạo. Quá khứ, hiện tại, tương lai kết nối bằng những tác ý thiện hay bất thiện.
Đời này đau khổ, đời sau cũng đau khổ. Người tạo nghiệp bất thiện đau khổ cả hai đời. Xét ác nghiệp đã làm khiến lòng sầu khổ, sinh vào khổ cảnh nỗi khổ nhiều hơn. Kiếp nầy an lạc, kiếp sau cũng an lạc. Người tạo nghiệp lành hai đời an lạc. Xét việc thiện đã làm tự tâm hoan hỷ, sanh vào lạc cảnh hạnh phúc nhiều hơn.
Bài 5: Kinh Áo Trắng (Người tại gia)
Tôi nghe như vầy. Một thời đức Phật ở chùa Kỳ Viên do Cấp Cô Độc, thái tử Kỳ-đà phát tâm hiến cúng. Vào sáng hôm nọ, ông Cấp Cô Độc cùng với năm trăm cư sĩ thuần thành viếng thăm, đảnh lễ ngài Xá-lợi-phất, rồi ngồi một bên. Ngài Xá-lợi-phất dùng nhiều phương tiện, thuyết pháp khai tâm cho các cư sĩ, mang lại niềm vui và sự khát ngưỡng đối với Tam bảo và sự thực tập con đường chuyển hóa.
Ngài Xá-lợi-phất hướng dẫn tất cả đến viếng đức Phật, đầu thành năm vóc, đảnh lễ chân Người, rồi ngồi một bên, an trú chính niệm. Thế Tôn ân cần dạy bảo mọi người những điều cốt lõi mà người tại gia cần siêng thực hành, để được an vui.
Này các đệ tử, cư sĩ tại gia sống đời thanh cao, giữ gìn trọn vẹn năm điều đạo đức, tu tập đầy đủ bốn tâm cao thượng, có thể đạt được một cách dễ dàng phước và hạnh phúc ở trong hiện tại và biết chắc rằng không còn rơi rớt trong các nẻo ác: Địa ngục, ngạ quỷ và loài động vật trong kiếp tương lai. Đồng thời, người ấy đã được chắc chắn dự vào dòng thánh ở quả thứ nhất. Đạo đức thứ nhất: Phật tử tại gia quyết tâm xa lìa mọi sự giết hại, buông bỏ vũ khí, chấm dứt bạo động, tu tập từ bi, thương xót mọi loài, bảo vệ thiên nhiên, biết sống hổ thẹn, lương tâm trong sáng. Nhờ thực tập đúng, Phật tử tại gia nhổ tận gốc rễ tâm niệm giết hại, sống trong hạnh phúc và sự an vui. Đạo đức thứ hai: Phật tử tại gia quyết tâm xa lìa mọi sự trộm cắp, tôn trọng sở hữu hợp pháp của người, những gì không cho thì không được lấy; vui thích bố thí, cứu người giúp đời vượt qua nghèo khổ; lúc bố thí thì không cầu đền đáp. Nhờ thực tập này, Phật tử tại gia không bị tâm lý tham lam, bỏn sẻn, keo kiệt che lấp, sống trong liêm khiết, giàu lòng vị tha. Đạo đức thứ ba: Phật tử tại gia quyết tâm xa lìa tà dâm ngoại tình, sống hạnh chung thủy, bảo vệ hạnh phúc tất cả mọi người trong sự bảo hộ của cha và mẹ, hoặc cả cha mẹ, hoặc anh chị em, hoặc bên sui gia, hoặc người đồng tính, hoặc vợ chồng con của mình và người, cả kẻ cuồng dâm, bạo lực gia đình, hoặc kẻ bán phấn. Nhờ thực tập này, Phật tử tại gia không bị tâm lý hưởng thụ thấp kém làm mất hạnh phúc. Đạo đức thứ tư: Phật tử tại gia quyết tâm xa lìa những lời dối gạt, chấm dứt nói láo – tuyên bố sự thật, không nói chia rẽ – nói lời xây dựng, không nói thô tục – nói lời lịch sự, không nói tán gẫu – nói lời lợi lạc. Nhờ thực tập này, đệ tử áo trắng an trú chính niệm, đáng được tin cậy, uy tín tăng trưởng. Đạo đức thứ năm: Phật tử tại gia quyết tâm xa lìa rượu và ma túy, các chất gây say; chấm dứt thói quen hưởng thụ độc tố; không tham gia sản xuất, buôn bán các độc tố này. Nhờ thực tập này, đệ tử áo trắng giữ gìn sức khỏe và sống hạnh phúc với người thân thương.
Này các đệ tử, làm người áo trắng, sống đời tại gia, hãy cố gắng giữ năm điều đạo đức vừa được tuyên thuyết, để sống hạnh phúc với nhiều phước báo trong hiện tại và mai sau.
Này các đệ tử, hãy lắng lòng nghe Như Lai giảng dạy phương pháp đạt được bốn tâm cao thượng trong hiện tại này, một cách dễ dàng với nhiều giá trị. Tâm cao thượng một: Phật tử tại gia quán niệm Như Lai là bậc Giác ngộ không còn dính mắc, bậc Minh Hạnh Túc, là bậc Thiện Thệ, bậc Thế Gian Giải, bậc Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, là Thiên Nhân Sư, là Phật, Thế Tôn. Nhờ quán niệm này, vọng tâm, dục niệm thảy đều tiêu diệt; không còn yếu tố bất thiện, uế nhiễm, sầu khổ, lo âu ảnh hưởng, chi phối. Nhờ quán tưởng Phật, tâm được lắng trong, đạt an vui lớn. Tâm cao thượng hai: Phật tử tại gia quán niệm chính pháp được Phật giảng dạy tài tình dễ hiểu, có khả năng lớn đưa đến giải thoát mọi sự khổ đau và các phiền não; tâm được thư thái, không bị nóng bức, an vui lâu dài. Tâm cao thượng ba: Phật tử tại gia quán niệm Tăng đoàn của đức Như Lai, đi trên nẻo thiện, thánh đạo chân chánh, hướng theo giáo pháp, thực tập giáo pháp, sống đúng giáo pháp. Có vị đã chứng quả A-la-hán, quả A-na-hàm, quả Tư-đà-hàm, quả Tu-đà-hoàn, hoặc đang trên đường đạt các quả ấy. Tăng đoàn gồm đủ bốn đôi, tám bậc, thành tựu đạo đức, thiền định, trí tuệ, giải thoát cũng như tri kiến giải thoát. Thánh chúng như thế đáng được tôn kính, phụng sự, cúng dường, là ruộng phước tốt cho đời gieo trồng. Tâm cao thượng bốn: Phật tử tại gia quán niệm giới luật được Phật giảng dạy không có khuyết điểm, không bị tỳ vết, không bị nhơ uế, có khả năng lớn bảo hộ đạo đức, giúp người giữ giới an trú vững chãi trong cảnh giới Phật. Giới này thanh cao vốn được hiền trí khen ngợi, tiếp nhận, thực tập, truyền bá.
Này các đệ tử, nên ghi nhớ rằng khi thực tập được bốn tâm cao thượng một cách trọn vẹn là đã chấm dứt các nẻo xấu ác, không còn đọa lạc địa ngục, ngạ quỷ và loài súc sanh, hướng đến chứng đắc quả Tu-đà-hoàn, ngay trong hiện tại. Người đệ tử ấy đi về nẻo giác, chuyển hóa phiền não, thanh tịnh thân tâm; qua lại tối đa bảy lần sinh tử trong cõi trời người là có thể đạt giác ngộ, giải thoát, không còn khổ đau.
Sau khi tuyên thuyết năm điều đạo đức, bốn tâm cao thượng, Thế Tôn ân cần trùng tuyên tóm tắt bằng một bài kệ dễ hiểu sau đây:
Người tại gia sáng suốt,
Sợ các cảnh giới xấu,
Siêng thực tập chính pháp,
Chuyển hóa mọi khổ đau.
Giữ năm điều đạo đức:
Không giết hại sự sống,
Chân thật, không trộm cắp,
Chung thủy trong hôn nhân,
Không nói lời tổn hại,
Không rượu và ma túy.
Người đệ tử áo trắng
Thường thực tập niệm Phật,
Thường thực tập niệm Pháp,
Thường thực tập niệm Tăng,
Thường quán niệm đạo đức,
Nhờ đó, tâm thảnh thơi.
Người Phật tử tại gia
Hoan hỷ với bố thí,
Gieo trồng phước hiện tiền,
Khéo thực tập chính niệm,
Giác ngộ và giải thoát.
Hãy quan sát đàn bò
Có con vàng, đỏ, trắng,
Một màu hoặc có đốm;
Dù bò màu sắc gì,
Hoặc xuất xứ từ đâu,
Giá trị thật của bò,
Là ở sức chuyên chở.
Là con bò hữu dụng
Phải có sức khỏe mạnh,
Kéo xe, chuyên chở nhiều,
Giúp chủ trong công việc.
Trong thế giới con người
Dù xuất thân thế nào,
Già trẻ hay nam, nữ
Vua chúa hay thương gia
Tu sĩ hay thường dân,
Bất kỳ ai giữ giới,
Sống trong sạch, đứng đắn,
Trở thành người đạo đức,
Khéo vượt khổ, thảnh thơi,
Đạt được sự giác ngộ.
Cúng dường người như vậy
Sẽ được phước đức lớn.
Như Lai không phân biệt
Giai cấp và nguồn gốc.
Kẻ không có tài đức
Không lợi lạc cho ai.
Cúng dường người như thế
Không có giá trị nhiều.
Phật tử siêng tu huệ,
Tâm hướng về Phật pháp,
Căn lành luôn tăng trưởng,
Hiện đời được hạnh phúc,
Khi chết tái sinh lành,
Qua lại trong trời người,
Nhiều nhất là bảy lần,
Tiếp tục tu nhân lành,
Đạt niết-bàn giải thoát.
Nghe Phật dạy xong, ngài Xá-lợi-phất, Cấp Cô Độc và năm trăm cư sĩ cảm thấy hân hoan, phát nguyện làm theo những điều Phật dạy, đồng thời phát nguyện truyền bá lời Phật, đem lại lợi lạc cho khắp mọi người.
3. Kết thúc
3.1. Kệ sám hối
Con đã gây ra bao lầm lỗi
Khi nói khi làm khi tư duy
Tham lam hờn giận và ngu si
Nay con cúi đầu xin sám hối.
Một lòng con cầu Phật chứng tri
Bắt đầu hôm nay nguyện làm mới
Nguyện sống đêm ngày trong tỉnh giác
Nguyện không lặp lại lỗi lầm xưa.
Cúi xin các Phật Thế-tôn,
Nhủ lòng thương xót chúng sinh mê mờ.
Hoặc tội ác tự tay tạo tác
Hoặc xúi bảo kẻ khác từng làm
Hoặc thấy việc ác không can
Lại còn hoan hỷ sinh tâm đồng tình.
Những tội ác tự mình trộm cướp
Của chùa chiền bảo tháp chư tăng
Tự tay mình lấy giả làm
Hoặc xui người lấy mừng vui trong lòng.
Hoặc tự tay gây tạo tham tàn
Làm mười điều ác lại coi thường
Hoặc dùng thế lực ép oan,
Đều sa địa ngục A-tỳ đáng khinh.
Làm quỷ đói súc sinh đau khổ
Hoặc giam mình nẻo dữ không thôi
Làm loài hèn hạ nhất đời
Nếu được làm người làm người thấp kém.
Này con nguyện thật thà sám hối
Biết bao điều tội lỗi xưa nay
Cúi xin chư Phật chứng minh
Xót thương cho nỗi khốn cùng của con.
Xin chư Phật rủ lòng thương xót
Nay con xin quỳ trước Phật đà
Phát tâm thệ nguyện thật thà
Đời đời kiếp kiếp trồng gieo căn lành.
Xin phát nguyện làm lành lánh dữ.
Kể từ đây muôn kiếp không thôi.
Con nhất tâm nguyện sống đời lành.
Đem thân mạng nương nhờ Tam Bảo.
Lên thuyền từ vượt qua biển khổ.
Cầm đuốc tuệ ra khỏi rừng mê.
Thân miệng ý luôn luôn trong sạch.
Đi đứng nằm ngồi trong tỉnh giác.
Lạy Phật tổ soi đường chỉ lối.
Hôm nay đây khẩn thiết thề nguyền.
Sám hối xong rồi lòng nhẹ nhõm.
Không còn vương vấn chuyện xưa nay.
Nam mô cầu sám hối Bồ tát ma ha tát.
3.2. Tụng Tam quy và Ngũ giới
Tụng Tam quy y
Chúng con nguyện suốt đời quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. (3 lần)
Quy y Phật, chúng con nguyện suốt đời tôn trọng kính thờ tu theo đức Phật Thích Ca Mâu Ni, là vị thầy giác ngộ sáng suốt của chúng con. Quy y Phật rồi, chúng con không tu theo trời, thần, quỷ vật, nhưng vẫn tôn trọng bằng tình người trong cuộc sống.
Quy y Pháp, chúng con nguyện suốt đời tôn trọng, học hỏi và tu theo lời dạy của Phật. Quy y Pháp rồi, chúng con không tu theo ngoại đạo tà giáo, nhưng vẫn tôn trọng bằng tình người trong cuộc sống.
Quy y Tăng, chúng con nguyện suốt đời tôn trọng tu theo Tăng sĩ hướng dẫn đúng theo chánh pháp Như lai. Quy y Tăng rồi, chúng con không si mê làm thân với nhóm dữ bạn ác, nhưng vẫn tôn trọng bằng tình người
Cùng Nhau Xiển Dương Đạo Phật
Có thể bạn quan tâm: Kinh Tán Thán Phật: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Giá Trị Trường Tồn
