Việc thờ cúng tổ tiên và các vị thần linh là một phong tục truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam, thể hiện lòng biết ơn và hiếu thảo. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ hết các ngày nào trong năm phải cúng để chuẩn bị chu đáo. Việc này không chỉ giúp duy trì nề nếp gia phong mà còn mang lại sự an nhiên cho gia đạo. Dưới đây là tổng hợp chi tiết các ngày cúng quan trọng nhất trong năm mà gia chủ cần ghi nhớ.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập: Cách Chọn Ngày Khai Trương 2025 Chuẩn Phong Thủy Và Đón Tài Lộc
Các ngày cúng theo lịch dương (dương lịch)
Trong năm, có những ngày cúng mang tính chất quốc gia hoặc lịch sử, thường được tính theo lịch dương. Đây là những ngày lễ lớn của dân tộc và cũng là dịp để gia đình sum họp, thể hiện lòng biết ơn.
Tết Nguyên Đán và các ngày lễ đầu năm
Tết Nguyên Đán là ngày lễ quan trọng nhất trong năm, mở đầu cho một chu kỳ mới. Các ngày cúng trong giai đoạn này tập trung vào việc cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình.
- Tất Niên (30 Tết): Đây là ngày cúng cuối năm, tiễn đưa năm cũ. Lễ cúng thường bao gồm mâm cơm cúng tổ tiên và thần tài thổ địa, tống c旧 nghênh tân.
- Mùng 1 Tết: Ngày đầu năm mới, cúng Giao Thừa và cúng gia tiên để cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng.
- Mùng 3 Tết: Đây là ngày “tiễn thần”, tiễn các vị thần đã về chầu trời vào mùng 3 để họ quay lại làm việc. Gia chủ sẽ chuẩn bị lễ cúng để đón thần trở lại, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, làm ăn tấn tới.
Ngoài ra, trong tháng Giêng, các gia đình thường đi lễ chùa, đền để cầu bình an. Đây cũng là thời điểm người ta thường xem ngày nào trong năm phải cúng để đi lễ cho đúng.
Các ngày cúng theo lịch dương lịch khác
Một số ngày kỷ niệm quốc gia cũng được tổ chức cúng tại gia hoặc tại đình, chùa:
- Ngày Quốc khánh 2/9: Đây là ngày lễ lớn của dân tộc, nhiều gia đình sẽ làm mâm cơm cúng tổ tiên để tỏ lòng biết ơn với những người đã hy sinh cho độc lập dân tộc.
- Ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7: Vào ngày này, ngoài việc đi viếng mộ, nhiều gia đình cũng làm mâm cơm cúng để tưởng nhớ đến các anh hùng liệt sĩ.
Các ngày cúng theo lịch âm (âm lịch)
Có thể bạn quan tâm: Nên Cúng Sao Giải Hạn Vào Ngày Nào Trong Tháng 7 Âm Lịch?
Lịch âm lịch đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các ngày cúng trong năm. Dưới đây là danh sách chi tiết các ngày cúng quan trọng theo từng tháng âm lịch.
Tháng Giêng
Tháng Giêng là tháng của Tết, vì vậy các ngày cúng đều xoay quanh không khí Tết.
- Mùng 10 tháng Giêng: Đây là ngày cúng thần tài. Vào ngày này, gia chủ thường sắm sửa lễ vật cúng thần tài, cầu mong một năm làm ăn tấn tới, tài lộc dồi dào.
Tháng Hai
Tháng Hai có tiết Thanh Minh, là thời điểm để con cháu tưởng nhớ đến tổ tiên.
- Ngày Thanh Minh (thường mùng 4, mùng 5 hoặc mùng 6 tháng Hai): Đây là ngày cúng quan trọng để tảo mộ, sửa sang phần mộ cho tổ tiên. Gia đình sẽ làm mâm cơm cúng tại mộ và mời tổ tiên về thụ lộc.
Tháng Ba
Tháng Ba có Tết Hàn Thực, là ngày cúng để tưởng nhớ đến các vị anh hùng dân tộc.
- Tết Hàn Thực (mùng 3 tháng Ba): Vào ngày này, người dân làm bánh trôi, bánh chay để cúng tổ tiên và các vị thần linh, thể hiện lòng thành kính và nhớ về nguồn cội.
Tháng Tư
Tháng Tư có ngày Phật Đản, là ngày lễ lớn của Phật giáo.
- Rằm tháng Tư (15/4): Đây là ngày Phật Đản, nhiều gia đình sẽ làm mâm cơm chay cúng Phật và tổ tiên, cầu mong bình an và may mắn.
Tháng Năm
Tháng Năm có Tết Đoan Ngọ, là ngày để xua đuổi tà khí.
- Tết Đoan Ngọ (mùng 5 tháng Năm): Vào ngày này, người ta thường cúng gia tiên và làm các món ăn truyền thống như cơm rượu nếp, bánh ú để cúng và ăn để trừ tà, diệt sâu bọ.
Tháng Sáu
Có thể bạn quan tâm: Nên Cúng Bảy Nàng Tiên Vào Ngày Nào Trong Năm? Giải Mã Phong Tục Độc Đáo Của Người Việt
Tháng Sáu có ngày vía Thần Tài, nhưng thực tế vía Thần Tài đã cúng vào tháng Giêng. Tháng Sáu là thời điểm giữa năm, nhiều gia đình sẽ làm cúng mid-year.
- Rằm tháng Sáu (15/6): Đây là ngày cúng quan trọng để cầu mong một năm làm ăn thuận lợi, gia đình bình an.
Tháng Bảy
Tháng Bảy là tháng cô hồn, có ngày Lễ Vu Lan báo hiếu cha mẹ.
- Rằm tháng Bảy (15/7): Đây là ngày “mở cửa mả”, cúng chúng sinh và làm lễ Vu Lan để báo hiếu cha mẹ. Đây là một trong những ngày cúng quan trọng nhất trong năm, thể hiện lòng hiếu thảo và từ bi.
- Mùng 1, 2, 3 tháng Bảy: Các gia đình thường làm mâm cơm cúng chúng sinh để ban phát thức ăn cho các vong linh không nơi nương tựa.
Tháng Tám
Tháng Tám có Tết Trung Thu, là ngày tết của thiếu nhi nhưng cũng là ngày để cúng trăng và tạ ơn.
- Rằm tháng Tám (15/8): Vào ngày này, người ta làm cỗ cúng gia tiên và cúng trăng (thường là bánh trung thu, hoa quả) để tạ ơn trời đất đã cho mùa màng bội thu.
Tháng Chín
Tháng Chín không có ngày cúng lớn nào đặc biệt, nhưng nhiều gia đình sẽ cúng rằm hàng tháng.
- Rằm tháng Chín (15/9): Cúng gia tiên để cầu mong sức khỏe và bình an.
Tháng Mười
Tháng Mười có Tết Hạ Nguyên, là ngày tết của người nông dân sau khi thu hoạch xong mùa vụ.
Có thể bạn quan tâm: Lịch Cúng Sao Giải Hạn Cho Nam Mạng Và Nữ Mạng Năm 2026
- Rằm tháng Mười (15/10): Đây là ngày cúng tạ ơn trời đất, tổ tiên đã ban cho một năm mùa màng bội thu. Gia chủ sẽ làm mâm cơm cúng để cảm tạ.
Tháng Chạp (tháng 12)
Tháng Chạp là tháng cuối năm, chuẩn bị đón Tết.
- Rằm tháng Chạp (15/12): Cúng rằm cuối năm để cảm tạ tổ tiên và chuẩn bị cho năm mới.
- 23 tháng Chạp: Đây là ngày cúng Táo Quân (Ông Táo) về trời. Gia chủ sẽ làm mâm cơm cúng tiễn Táo Quân lên thiên đình để báo cáo việc làm ăn của gia đình trong năm qua.
Các ngày cúng hàng tháng
Ngoài các ngày lễ lớn, người Việt còn có các ngày cúng hàng tháng như sau:
Ngày mùng 1 và Rằm (14, 15 hàng tháng)
Đây là hai ngày cúng quan trọng nhất trong tháng, được coi là ngày “đầu tháng, giữa tháng”.
- Mùng 1: Cúng gia tiên và thần tài, cầu mong một tháng mới may mắn, bình an.
- Rằm (14 hoặc 15): Cúng gia tiên và thần linh, tạ ơn những gì đã đạt được trong nửa tháng và cầu mong cho nửa tháng còn lại.
Các ngày vía
Các ngày vía của các vị thần linh, tiên thánh cũng là những ngày cúng lớn:
- Vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng): Như đã đề cập ở trên.
- Vía Bà Chúa Kho (mùng 14 tháng Chạp): Đây là ngày cúng để cầu xin tài lộc, của cải.
- Vía Thần Hoàng (tùy từng làng, thường là ngày mất của thần làng): Đây là ngày cúng để tạ ơn thần làng đã bảo vệ cho dân làng.
Các ngày cúng theo tang gia
Ngoài các ngày cúng trên, trong tang gia có các ngày cúng quan trọng mà gia đình phải nhớ:
- Cúng cơm mùng: Cúng vào ngày mùng sau khi người thân qua đời.
- Cúng cơm tuần: Cúng vào các ngày mùng, ngày rằm cho đến khi mãn tang (thường là 49 ngày hoặc 100 ngày).
- Cúng cơm khao: Cúng vào các ngày giỗ đầu, giỗ thứ hai, giỗ thứ ba…
- Ngày mãn tang: Sau 3 năm (hoặc 49 ngày, 100 ngày tùy theo phong tục), gia đình sẽ làm lễ cúng mãn tang để tiễn người đã khuất về với tổ tiên.
Kết luận
Việc ghi nhớ ngày nào trong năm phải cúng không chỉ là thủ tục mà còn là cách để duy trì văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn và sự thành kính đối với tổ tiên, thần linh và các vị anh hùng dân tộc. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chuẩn bị được những mâm cúng chu đáo, đúng ngày, đúng giờ để gia đạo luôn an lành, thịnh vượng. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức phong thủy và văn hóa truyền thống bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
