Trong văn hóa tang lễ của người Việt, mỗi nghi thức đều mang một ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là cách thể hiện lòng thành và sự tưởng nhớ của người ở lại đối với người đã khuất. Trong đó, nghi thức cúng tuần thứ 3, hay còn gọi là cúng Tam Thất, là một nghi lễ quan trọng đánh dấu mốc thời gian 21 ngày kể từ khi người thân ra đi. Đây không chỉ là phong tục truyền thống mà còn là dịp để gia đình cầu nguyện cho hương linh người quá cố được an yên, vãng sanh về cõi lành. Để thực hiện đúng chuẩn các bước và chuẩn bị mâm cúng chu đáo, bạn cần nắm rõ những quy trình sau đây.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Nghi Thức Cúng Giỗ Chuẩn Mực Người Việt
Tổng quan về nghi thức cúng Tam Thất
Cúng Tam Thất hay còn gọi là cúng 21 ngày, là một nghi thức cúng tuần thứ 3 sau khi người thân mất. Lễ cúng này diễn ra vào ngày thứ 21 tính từ ngày mất (theo âm lịch) và có nguồn gốc từ quan niệm Phật giáo, nay đã trở thành tập tục truyền thống của người Việt.
Mục đích chính của việc cúng tuần 21 ngày là cầu nguyện cho linh hồn người đã khuất có thể siêu thoát, an vui khi vượt qua các cửa ngục dưới âm ty. Đây được coi là cơ hội để gia đình gửi gắm lòng thành, giúp hương linh người quá cố bớt đi phần nào nghiệp lực và sớm được đầu thai kiếp mới. Thông thường, sau nghi thức cúng 21 ngày sẽ tiếp tục là các lễ cúng 49 ngày và 100 ngày, tất cả đều cần được chuẩn bị trang trọng và cẩn thận.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cỗ Cúng Ông Táo Đơn Giản, Đầy Đủ Ý Nghĩa
Mâm cúng của nghi thức cúng tuần thứ 3 gồm những gì?
Việc chuẩn bị lễ vật cho ngày cúng Tam Thất thường khá đa dạng, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và tập quán vùng miền. Tuy nhiên, về cơ bản, một mâm cúng chuẩn cần hội tụ đầy đủ các lễ vật sau để thể hiện sự thành kính.
Các lễ vật chay (Bắt buộc)
Đối với mâm cúng chay, gia đình cần chuẩn bị các món thanh tịnh, thể hiện sự纯洁:
- Hoa quả tươi: Nên chọn các loại quả tươi ngon, còn nguyên vẹn, có màu sắc đẹp. Các loại quả thường dùng là chuối, cam, bưởi, táo, dưa hấu…
- Bánh kẹo ngọt: Bao gồm các loại bánh như bánh phu thê, bánh in, kẹo lạc, kẹo dừa…
- Nhang đèn: Gồm 1 lư hương, 3 hoặc 5 cây nến (tùy phong tục), và nước lọc sạch.
- Trà rượu: 3 hoặc 5 chén rượu nhỏ, ấm trà nóng.
Các lễ vật mặn (Tùy chọn)
Nếu gia đình theo tín ngưỡng dân gian hoặc muốn cúng mặn, có thể chuẩn bị thêm mâm cơm mặn. Tuy nhiên, nếu gia đình tu theo Phật pháp thuần túy thì chỉ nên cúng chay. Các món mặn thường thấy bao gồm:
- Cơm canh: Cơm trắng và canh miến (hoặc canh măng).
- Món mặn: Thịt lợn luộc, gà luộc, giò lụa, chả giò.
- Rau xào: Các loại rau củ quả xào thập cẩm.
- Thịt quay: Một số vùng miền thích cúng thịt quay (heo quay) để thể hiện sự no ấm.
Vàng mã và quần áo
Lễ vật này không thể thiếu trong nghi thức cúng tuần thứ 3:
- Quần áo giấy: Nên chọn mua 1 hoặc 2 bộ quần áo đầy đủ (áo dài, quần) với màu sắc phù hợp (thường là màu xanh hoặc màu theo tuổi của người đã mất).
- Vàng mã: Gồm tiền vàng, vàng lá, và các đồ dùng thiết yếu cho người ở thế giới bên kia (nhà cửa, xe cộ…). Lưu ý chỉ nên đốt một lượng vừa đủ, tránh đốt quá nhiều gây ô nhiễm môi trường và lãng phí.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Đất Miền Trung Trọn Vẹn Ý Nghĩa Tâm Linh
Bài văn khấn cúng 21 ngày chuẩn nhất
Việc chuẩn bị bài văn khấn cúng Tam Thất rất quan trọng, giúp người cúng truyền tải lời nguyện cầu đến người đã khuất. Dưới đây là bài văn khấn mẫu bạn có thể tham khảo:
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy các Chư vị tôn Thần, cùng Chư Phật cai quản xứ này.
Hôm nay là ngày…. tháng…. năm….. (âm lịch), Nhằm ngày….. tháng…. năm….. (dương lịch).
Tại (nơi ở):……………………………………
Con là……… vâng theo lệnh của mẫu thân/ phụ mẫu, các chú bác, cùng anh rể, chị gái, các em trai gái dâu rể và con cháu nội ngoại kính lạy.
Nay nhân ngày lễ Chung Thất (lễ Tốt Khốc) theo nghi lễ, kính cẩn sắm các thứ lễ vật gồm:………………………….. Kính dâng chút lễ mọn biểu lộ lòng thành. Trước bài vị của………………… chân linh.
Xin tấu trình thừ rằng:
Núi Hỗ/ Dĩ sao mờ, nhà Thung/ Huyên bóng xế. (Nếu là cha/mẹ sẽ đọc khác nhau)
Tình cha nghĩa mẹ sinh dưỡng, biết là bao; Công ơn biển rộng, trời cao khôn xiết; Mấy lâu nay Thở than trầm mộng mơ màng; Tưởng nhớ âm dương vắng bóng. Sống thời lai lai láng láng! Sinh thời kể tháng kể ngày, buồn tênh mọi lẽ! Ngày qua tháng lại, tính đến nay Chung Thất tới tuần; Lễ bạc tâm thành có nén nhang kính tế.
Kính mời……………………………
Cùng các Tiên linh, Tổ Bá, Tổ Thúc, Tổ Cô và các vong linh phụ thờ theo Tiên Tổ cùng về hâm hưởng.
Kính cáo Liệt vị Tôn thần: Táo Quân, Thổ Công, Tiên sư, Thánh sư, Ngũ tự Gia thần cùng chứng giám và phù hộ cho toàn gia được mọi sự yên bình tốt đẹp.
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Trọn Vẹn Nghi Thức Lập Đàn Cúng 49 Ngày Cho Người Đã Khuất
Những lưu ý quan trọng khi thực hiện nghi thức cúng tuần thứ 3
Để nghi thức cúng tuần thứ 3 diễn ra suôn sẻ và đúng ý nghĩa tâm linh, gia chủ cần ghi nhớ một số điều sau:
- Cách thức dọn mâm cúng: Thức ăn nấu chín phải được sắp xếp gọn gàng trên mâm. Tránh việc bốc nhón thức ăn cúng ngay trên mâm, hãy để sẵn gia chén đũa và múc ra chén nhỏ để dâng.
- Vị trí đặt mâm: Mâm cơm cúng cần đặt dưới bàn thờ, trên một bàn nhỏ ở phía trước. Tuyệt đối không đặt trực tiếp lên trên bàn thờ hoặc đặt dưới đất (trừ trường hợp không có bàn).
- Bảo quản thực phẩm: Người trông nom mâm cúng cần tránh cho chó mèo chạm vào thức ăn và làm rơi vỡ các vật phẩm trên mâm cúng. Điều này thể hiện sự tôn trọng với người đã khuất.
- Vệ sinh không gian: Phòng thờ và bàn thờ cần được lau dọn sạch sẽ trước khi thực hiện lễ cúng. Hướng đặt mâm cúng 21 ngày cần tuân theo hướng dẫn từ Thầy chùa hoặc hợp với hướng tuổi của người mất.
- Tâm thế người tham gia: Trong quá trình lễ cúng, tất cả thành viên trong gia đình cần giữ lòng thành kính, ăn mặc chỉnh tề, gọn gàng. Tránh gây ồn ào, xáo trộn hay để trẻ nhỏ nghịch ngợm làm đổ vỡ lễ vật.
- Thực hiện văn khấn: Nếu không mời được thầy Chùa, gia chủ có thể tự thực hiện nghi lễ cúng tại nhà. Hãy chuẩn bị bài văn khấn đầy đủ, đọc bằng giọng rõ ràng, trang nghiêm. Có thể tham khảo thêm các bài viết về kiến thức tâm linh tại chuaphatanlongthanh.com để có thêm thông tin tham khảo.
Lưu ý rằng, trước khi thực hiện nghi thức cúng tuần thứ 3, thường sẽ có nghi thức cúng tuần thứ 2 trước đó. Cả hai nghi lễ này thường được thực hiện theo thứ tự và quy trình cụ thể của từng gia đình và tín ngưỡng. Việc duy trì cúng tuần từ ngày mất đến 49 ngày là cách tốt nhất để thể hiện lòng hiếu thảo và giúp linh hồn người thân sớm siêu thoát.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
