Tết Đoan Ngọ, hay còn gọi là Tết “diệt sâu bọ”, là một trong những nghi lễ truyền thống quan trọng trong văn hóa tâm linh người Việt. Vào ngày này, bên cạnh việc thờ cúng tổ tiên, nhiều gia đình, đặc biệt là những người làm ăn kinh doanh, rất quan tâm đến việc chuẩn bị mâm cúng cho Ông Địa và Thần Tài để cầu mong tài lộc và may mắn. Để giúp bạn đọc có một cái nhìn toàn diện và chuẩn bị chu đáo nhất, bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các lễ vật cũng như thời gian cúng bái phù hợp cho năm 2026.
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Phong Tục Thờ Cúng Mùng 5 Tháng 5
Có thể bạn quan tâm: Chuẩn Bị Cho Một Tết Nguyên Đán 2026 Ấm Cúng: Nghệ Thuật Gìn Giữ Và Tái Tạo Nét Đẹp Truyền Thống
Những lễ vật không thể thiếu cho mâm cúng ngày mùng 5
Theo quan niệm dân gian, Tết Đoan Ngọ không chỉ là ngày để con người tiêu diệt “sâu bọ” trong người mà còn là thời điểm để tạ ơn đất đai, thần linh và tổ tiên. Một mâm cúng đầy đủ không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được sự thành tâm của gia chủ. Dưới đây là những lễ vật cơ bản nhất mà bạn cần chuẩn bị:
- Hương, hoa, nến: Đây là bộ tam sên không thể thiếu trong bất kỳ nghi lễ thờ cúng nào. Hoa tươi thường chọn là hoa cúc, hoa đồng tiền để thể hiện sự trang nghiêm và thành kính.
- Nước và rượu nếp: Nước trắng代表着 sự trong sạch, thanh khiết. Rượu nếp (có thể là rượu nếp cẩm hoặc rượu nếp trắng) là một lễ vật đặc trưng của ngày Tết Đoan Ngọ, tượng trưng cho tinh hoa của đất trời.
- Trái cây theo mùa: Các loại quả như vải, mận, xoài, chuối… nên chọn quả chín, tươi ngon. Trái cây không chỉ là của lễ mà còn mang ý nghĩa dâng lên thần linh những gì tinh túy nhất của tự nhiên.
- Bánh tro, bánh ú, cơm rượu nếp: Đây là những món ăn truyền thống gắn liền với ngày Tết Đoan Ngọ, có tác dụng “trị độc”, “diệt sâu bọ” theo quan niệm xưa.
- Xôi, chè: Xôi chè là món ăn dâng cúng quen thuộc, thể hiện sự no ấm, đủ đầy.
- Vàng mã: Dành để cúng tế thần linh, gia tiên. Lưu ý, đối với lễ cúng ngoài trời (thổ địa), không nên dùng tiền âm phủ.
Có thể bạn quan tâm: Tết Trùng Dương Có Thờ Cúng Gì Không? Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Các Mâm Cỗ Cúng
Chi tiết mâm cúng Ông Địa Tết Đoan Ngọ theo 3 miền
Mặc dù chung một ý nghĩa tâm linh, nhưng tùy theo tập quán và ẩm thực từng vùng mà mâm cúng Tết Đoan Ngọ sẽ có những điểm khác biệt. Dưới đây là gợi ý chi tiết cho bạn đọc tham khảo:
Miền Bắc
Mâm cúng ở miền Bắc thường có sự cân đối và trang nghiêm. Cụ thể, gia chủ cần chuẩn bị:
- Hương, hoa cúc, nến.
- Vàng mã.
- 3 chén nước lọc.
- 1 bát rượu nếp đỏ.
- 1 đĩa xôi (xôi gấc hoặc xôi đỗ).
- 3 bát chè (thường là chè đỗ đen).
- 1 đĩa bánh tro.
- Trái cây theo mùa (vải, mận, đào…).
- Một số nơi tại Lào Cai còn có tục cúng thêm bánh khúc.
Miền Trung
Người miền Trung cũng chuẩn bị các lễ vật tương tự như miền Bắc nhưng có một số thay đổi về thành phần:
- Hương, hoa, vàng mã, nước.
- Thay vì rượu nếp đỏ, người miền Trung thường dùng rượu nếp trắng được nén thành khối.
- Các món chè, xôi, bánh tro, trái cây.
- Đặc biệt, nhiều nơi cúng thêm thịt vịt nướng.
- Riêng tại Huế, người dân thường cúng thêm chè kê.
Miền Nam
Mâm cúng ở miền Nam có phần dân dã hơn nhưng vẫn giữ được sự tươm tất:
- Hương, hoa cúc, nến.
- Vàng mã.
- 3 chén nước lọc.
- 1 bát rượu nếp trắng (thường được vo thành viên tròn).
- 3 bát chè trôi nước (chè bánh lọt).
- 1 đĩa bánh ú.
- Trái cây theo mùa.
Có thể bạn quan tâm: Tết Sâu Bọ Nên Cúng Gì Cho Đức Phật
Thời gian cúng Tết Đoan Ngọ năm 2026
Theo các tài liệu dân gian và lịch âm dương, thời gian cúng Tết Đoan Ngọ được xác định dựa trên khái niệm “Đoan Ngọ”. Đây là thời điểm dương khí thịnh nhất trong ngày.
- Ngày cúng: Ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm.
- Thời gian cúng: Đoan Ngọ nghĩa là đầu giờ Ngọ, tức là khoảng từ 11 giờ trưa đến 13 giờ chiều. Giờ đẹp nhất để làm lễ là lúc 12 giờ trưa.
Nếu gia đình bạn không thể sắp xếp cúng vào khung giờ này, bạn có thể chọn cúng vào lúc 7h – 9h sáng. Đây cũng là khung giờ hoàng đạo, rất thích hợp cho các nghi lễ tâm linh. Vào ngày này, ở các vùng nông thôn, người dân thường có thói quen đi hái lá thuốc để nấu nước xông hoặc chữa bệnh, còn ở thành thị thì mua lá thuốc để dùng.
Việc chuẩn bị một mâm cúng Tết Đoan Ngọ tươm tất không chỉ là cách để gìn giữ bản sắc văn hóa mà còn là mong ước của mỗi gia đình về một năm mới bình an, làm ăn tấn tới, mùa màng bội thu. Để cập nhật thêm nhiều thông tin văn hóa, đời sống hữu ích khác, bạn có thể tham khảo tại chuaphatanlongthanh.com. Hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bạn đọc giải đáp được thắc mắc “Tết Đoan Ngọ 2026 cúng gì cho Ông Địa?” và có sự chuẩn bị tốt nhất cho ngày lễ quan trọng này.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
