Tết Trùng Cửu hay còn gọi là Tết Trùng Dương diễn ra vào ngày 9/9 âm lịch. Vào ngày này, người dân Việt sẽ làm một mâm lễ cúng gia tiên để cầu nguyện về sự trường thọ, cũng như bày tỏ tấm lòng dành cho người thân đã khuất. Theo đó, văn khấn Tết Trùng Cửu như thế nào đang là mối quan tâm của không ít gia đình Việt. Đây là một phong tục văn hóa mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, đòi hỏi sự thành kính và chuẩn bị kỹ lưỡng từ lễ vật đến nghi thức.
Có thể bạn quan tâm: Mâm Ngũ Quả Dâng Cúng Tổ Nghề Sân Khấu: Nét Văn Hóa Tâm Linh Độc Đáo
Tổng quan về Tết Trùng Cửu và ý nghĩa văn hóa
Tết Trùng Cửu (9/9 âm lịch) là một ngày lễ bắt nguồn từ Trung Quốc, sau du nhập trở thành một trong 12 lễ Tết quan trọng ở Việt Nam. Tuy nhiên, phong tục cúng Tết này không phổ biến lắm ở nước ta, mà xảy ra ở một số vùng miền nhỏ lẻ. Do đó, không phải ai cũng nắm rõ về ý nghĩa cũng như cách thức cúng lễ chuẩn xác.
Theo quan niệm dân gian, ngày 9/9 là ngày “trùng” (số 9 lặp lại hai lần) mang ý nghĩa của sự trường cửu, bền vững. Trong văn hóa Á Đông, số 9 tượng trưng cho sự vĩnh cửu và quyền lực tối cao. Vì vậy, Tết Trùng Cửu còn được xem là ngày cầu mong sức khỏe dồi dào, tuổi thọ延长 và sự nghiệp vững bền. Tại Việt Nam, lễ Tết này thường gắn liền với tục thờ cúng tổ tiên, cầu xin tổ tiên phù hộ cho con cháu làm ăn tấn tới, gia đình hòa thuận.
Bên cạnh ý nghĩa tâm linh, Tết Trùng Cửu còn mang ý nghĩa văn hóa nông nghiệp. Đây là thời điểm mùa vụ đã qua, người dân cảm tạ thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho một năm mùa màng bội thu. Do đó, mâm lễ cúng thường có sự hiện diện của các sản phẩm nông nghiệp mới thu hoạch.
Có thể bạn quan tâm: Trang Phục Thầy Cúng Người Dao Tiền: Giải Mã Ý Nghĩa Văn Hóa Và Linh Thiêng Trong Mỗi Bộ Cánh
Các bước chuẩn bị cho lễ cúng Tết Trùng Cửu
Việc chuẩn bị cho một mâm cúng Tết Trùng Cửu đòi hỏi sự chu đáo từ khâu chọn ngày giờ, chuẩn bị lễ vật đến bài trí bàn thờ. Dưới đây là quy trình chi tiết mà bạn có thể tham khảo.
Thời gian cúng Tết Trùng Cửu
Theo phong tục cổ xưa, lễ Tết này thường tiến hành vào trước 19 giờ. Lý do là bởi người xưa cho rằng các linh hồn cúng sau 19 giờ sẽ “vội vàng”, không kịp hưởng lộc đã phải về địa phủ. Tuy nhiên, tùy theo tập quán từng vùng mà thời gian cúng có thể linh hoạt.
Mặt khác, một số vùng miền lại có tập tục cúng Tết Trùng Cửu trong các khung giờ hoàng đạo thuộc ngày 9/9 âm lịch để cầu may mắn. Các khung giờ tốt thường được chọn bao giờ:
- Giờ Dần (3h – 5h): Thời điểm bắt đầu một ngày mới, vượng khí.
- Giờ Mão (5h – 7h): Ánh sáng ban mai, tinh thần sảng khoái.
- Giờ Tỵ (9h – 11h): Thời điểm dương khí thịnh nhất.
- Giờ Thân (15h – 17h): Bắt đầu chuyển giao, khí trời dịu mát.
- Giờ Tuất (19h – 21h): Thời điểm kết thúc ngày làm việc, chuẩn bị nghỉ ngơi.
Việc chọn giờ cúng phần lớn dựa vào tâm thành và điều kiện thời gian của gia chủ. Điều quan trọng nhất là sự thành tâm của người cúng.
Lễ vật cúng Tết Trùng Cửu
Mâm lễ cúng Tết Trùng Cửu sẽ tùy tâm và điều kiện hoàn cảnh của mỗi gia đình, có nhiều cúng nhiều, có ít cúng ít. Tuy nhiên, theo phong tục cổ xưa, ngày Tết mùng 9/9 âm lịch này có ý nghĩa là phòng trừ bệnh tật, côn trùng và cảm tạ Tiên Nông về một vụ mùa bội thu. Vì vậy, mâm lễ thường bao gồm các vật phẩm sau:
- Nhang (hương), hoa, nến (đèn): Đây là bộ Tam sự không thể thiếu trên bàn thờ. Nên chọn hoa tươi (hoa cúc, hoa hồng), nhang sạch và nến đậu.
- Gạo muối, trầu cau: Biểu tượng của sự no ấm, hòa hợp và tinh khiết.
- Xôi nấu từ gạo mới: Thay cho lời cảm tạ thần linh và tổ tiên về mùa vụ bội thu.
- Các món chay: Vì đây là ngày cầu an, nhiều gia đình chọn cúng chay. Các món phổ biến bao gồm chè kê, chè trôi nước, rau củ xào, canh rau củ, cơm chay, canh nấm ngũ sắc. Chè trôi nước象征 sự trôi chảy, thuận buồm xuôi gió trong công việc.
- Tiền vàng mã: Dâng lên tổ tiên và thần linh (lưu ý đốt vàng mã ở nơi an toàn, đúng quy định).
Ngoài ra, tùy vào truyền thống gia đình mà có thể chuẩn bị thêm các lễ vật khác như bánh kẹo, trà quả.
Có thể bạn quan tâm: Sớ Cúng Đầu Năm Công Ty: Cẩm Nang Chuẩn Bị Nghi Lễ Trang Nghiêm Và Ý Nghĩa
Bài văn khấn Tết Trùng Cửu chuẩn truyền thống
Để bày tỏ sự thành kính của con cháu đối với tổ tiên, cũng như của người trần thế với thần linh, các gia đình khi cúng tốt nhất nên học thuộc lòng văn khấn. Dưới đây là bài cúng Tết Trùng Cửu theo văn khấn cổ truyền Việt Nam mà bạn có thể tham khảo:
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, các hương linh họ nội họ ngoại.Tín chủ chúng con là:…………………
Ngụ tại :…………………Hôm nay là ngày mồng Một (mồng Mười Rằm) tháng Mười là ngày Tết Cơm Mới, tín chủ con thành tâm sắm lễ hương hoa, trà quả, nấu cơm gạo mới, thắp nén hương thơm dâng lên trước án.
Trộm nghĩ rằng:
Cây cao bóng mát
Quả tốt hương bay
Công tài bồi xưa những ai gây dựng
Của quý hóa nay con cháu hưởng
Ơn Trời Đất Phật Tiên, chư vị Tôn thần
Sau nhờ ơn Tổ tiên gây dựng, kể công tân khổ biết là bao
Đến nay con cháu dồi dào, hưởng miếng trân cam
Nay nhân mùa gặt hái
Gánh nếp tẻ đầu mùa
Nghĩ đến ơn xưa
Cày bừa vun xới,
Sửa nồi cơm mới
Kính cẩn dâng lên
Thường tiên nếm trước
Mong nhờ Tổ phước
Hòa cốc phong đăng
Thóc lúa thêm tăng
Hoa màu tươi mới
Làm ăn tiến tới
Con cháu được nhờ
Lễ tuy đơn sơ
Tỏ lòng thành kính.Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quân, Ngũ Phương, Long Mạch, Tài thần. Cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Giãi tấm lòng thành cúi xin được phù hộ độ trì và chứng giám.
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần, 3 lạy)
Cẩn cáo!
Khi đọc văn khấn, cần chấp hai tay để lên đầu, đọc chậm dãi, từ tốn, đủ nghe, không nên đọc quá to. Bởi dân gian quan niệm đọc to là phạm húy, tức là xúc phạm thần linh, còn khiến cô hồn dã quỷ vào tranh vật tế với người thân đã khuất.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tạ Mộ: Cẩm Nang Chi Tiết Về Nghi Thức, Văn Khấn Và Những Điều Cần Biết
Những lưu ý quan trọng khi cúng Tết Trùng Cửu
Sau khi du nhập vào Việt Nam, phong tục đón Tết Trùng Cửu của Trung Quốc đã có vài sự thay đổi để phù hợp với văn hóa Việt. Điển hình có thể kể đến đó chính là cứ vào ngày mùng 9/9 âm lịch, người Việt sẽ chuẩn bị chu đáo một mâm lễ nhỏ cúng Tết Trùng Cửu thay vì chỉ ngắm và uống rượu hoa cúc như ở Trung Quốc.
Dưới đây là một số lưu ý khi cúng Tết Trùng Dương mà bạn cần ghi nhớ:
Tư thế và thái độ khi cúng
Người cúng phải giữ thái độ thành tâm, trang nghiêm. Tránh gây ồn ào, cười đùa lớn tiếng nơi bàn thờ. Khi thắp hương, nên ăn mặc chỉnh tề, gọn gàng. Nếu gia đình có người ăn chay, nên chuẩn bị mâm cúng chay hoàn toàn để thể hiện sự tinh khiết.
Hóa vàng sau khi lễ
Sau khi hương cháy gần hết (khoảng 2/3 nén hương), gia chủ có thể tiến hành hóa vàng. Nên hóa vàng ở một góc sân hoặc nơi an toàn, tránh để tàn tro bay lung tung. Trong quá trình hóa vàng, khấn vái mời thần linh và tổ tiên nhận lễ rồi từ biệt.
Không cúng lễ ở nơi ẩm thấp, u tối
Bàn thờ cúng Tết Trùng Cửu nên được đặt ở nơi sạch sẽ, cao ráo, thoáng đãng. Tránh đặt bàn thờ ở những nơi ẩm thấp, u tối hoặc gần nhà vệ sinh vì sẽ làm mất đi sự linh thiêng.
Gia chủ không nên vắng mặt
Trong ngày cúng Tết Trùng Cửu, gia chủ nên có mặt tại nhà để tiến hành các nghi lễ. Nếu vì lý do bất đắc dĩ phải đi vắng, có thể ủy quyền cho người thân đáng tin cậy trong gia đình thay mặt cúng lễ.
Kết luận
Tết Trùng Cửu là một nét đẹp văn hóa tâm linh cần được gìn giữ và phát huy. Qua bài viết này, hy vọng bạn đọc đã hiểu rõ hơn về ý nghĩa của ngày lễ này cũng như cách chuẩn bị lễ vật và bài văn khấn phù hợp. Việc cúng Tết Trùng Cửu không chỉ là nghi thức tôn giáo mà còn là cách để con cháu bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên và cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình.
Để cập nhật thêm nhiều kiến thức phong tục Việt Nam và các mẹo vặt đời sống hữu ích, bạn có thể truy cập website hoặc tìm đọc các bài viết khác tại chuaphatanlongthanh.com. Hãy luôn giữ tâm thành kính và chuẩn bị chu đáo để ngày lễ diễn ra suôn sẻ, bình an.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
