Trong văn hóa tâm linh của người Việt Nam, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các vị thần linh có một vai trò vô cùng quan trọng. Bên cạnh các nghi lễ truyền thống như cúng gia tiên, cúng Tết thì lễ cúng ông thần qua (còn gọi là thần Hổ) cũng là một phong tục đặc biệt, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa sâu sắc. Gần đây, cụm từ “thơ Nguyễn cúng ông thần qua” được tìm kiếm khá nhiều, cho thấy sự quan tâm của mọi người về nghi lễ này. Bài viết dưới đây sẽ giải mã chi tiết về nguồn gốc, ý nghĩa cũng như cung cấp những bài văn khấn và bài thơ cúng chuẩn nhất theo phong tục truyền thống.
Có thể bạn quan tâm: Những Mẫu Thơ Cúng Tiễn Táo Quân Về Trời Chuẩn Ngôn Ngữ Dân Gian
Tìm hiểu về nguồn gốc và ý nghĩa của tục cúng ông thần qua
Trước khi đi vào chi tiết bài văn khấn hay các bài thơ cúng, chúng ta cần hiểu rõ về nhân vật “ông thần qua” là ai và tại sao nghi lễ này lại có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tâm linh của người Việt.
Ông thần qua là ai?
Theo dân gian truyền lại, “ông thần qua” hay “thần Hổ” là một vị thần có khả năng trừ tà ma, xua đuổi vận rủi, mang lại bình an cho gia đạo. Tên gọi “thần qua” xuất phát từ đặc điểm của loài hổ (cọp) – vua của các loài thú, được xem là linh vật trấn yểm, bảo vệ cho con người.
Trong tín ngưỡng dân gian, hình ảnh con hổ không chỉ là biểu tượng của sức mạnh mà còn là vị thần bảo vệ cho các em bé. Nhiều người tin rằng, khi trẻ em hay quấy khóc, ốm yếu không rõ nguyên nhân, gia đình sẽ làm lễ cúng ông thần qua để xin phù hộ.
Ý nghĩa của nghi lễ cúng ông thần qua
Nghi lễ cúng ông thần qua mang những ý nghĩa tâm linh đặc biệt:
- Trấn an tinh thần: Giúp các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em, cảm thấy an tâm, ngủ ngoan, ăn ngon.
- Xua đuổi vận rủi: Cầu mong các thế lực xấu không thể quấy phá, mang lại may mắn cho cả nhà.
- Thể hiện lòng thành: Là cách con người thể hiện sự biết ơn và tôn kính đối với các vị thần linh守护 gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Thúng Cúng Bảy Nàng Tiên: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Chuẩn bị lễ vật cúng ông thần qua
Để nghi lễ được trọn vẹn, khâu chuẩn bị lễ vật cần được thực hiện chu đáo. Tùy vào điều kiện và quan niệm từng vùng miền mà lễ vật có thể khác nhau, nhưng về cơ bản sẽ bao gồm các items sau:
Lễ vật cúng cơ bản
- Heo quay hoặc thịt quay: Thường là một miếng thịt heo quay (có thể để nguyên miếng hoặc chặt nhỏ), tượng trưng cho sự no ấm, đủ đầy.
- Trái cây: Ngũ quả (5 loại trái cây khác nhau) hoặc đơn giản là các loại quả tươi ngon như chuối, cam, táo…
- Hoa tươi: Hoa cúc, hoa huệ (tránh hoa giả, hoa đã úa).
- Nhang đèn: Nhang (nhang vòng hoặc nhang que), nến (đèn cầy), nước sạch.
- Xôi chè: Một ít xôi hoặc chè (thường là chè đậu).
- Vàng mã: Bộ tiền vàng, quần áo cho thần linh (theo tập quán địa phương).
Các lưu ý khi chuẩn bị
- Lễ vật phải tươi ngon: Không dùng đồ ôi thiu, hư hỏng.
- Sắp xếp mâm cúng gọn gàng: Mâm cúng nên được sắp xếp ngăn nắp, sạch sẽ, thể hiện sự tôn trọng.
- Phong tục miền Nam: Ở miền Nam, người ta thường cúng “bánh phu thê” hoặc “bánh in” cho ông thần qua.
Bài thơ Nguyễn cúng ông thần qua chuẩn nhất
“Thơ Nguyễn” ở đây có thể hiểu là một dạng bài văn khấn bằng thơ, được lưu truyền trong dân gian hoặc do các nhà nghiên cứu văn hóa sưu tầm. Dưới đây là một trong những bài thơ cúng ông thần qua phổ biến và được nhiều người sử dụng:
Có thể bạn quan tâm: Thơ Cúng Ông Rùa Thoả: Văn Khấn, Nghi Thức Và Ý Nghĩa Tâm Linh
Bài thơ cúng ông thần qua:
Nam mô A Di Đà Phật!
Kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật Bồ Tát.
Kính lạy các Ngài Tôn thần, Thổ công, Táo quân, Thổ địa, Phúc Đức chính thần.
Kính lạy các ngài Thập tự, Tứ vị, Ngũ hổ, Thanh xà, Bạch xà.
Kính lạy ông thần qua, bà thần hổ, vị thần cai quản vùng này.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tên con là:…
Quê quán:…
Hiện đang cư ngụ tại:…Nay con thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, phẩm oản, trà quả, kim ngân, hoa đăng, dâng lên các ngài. Cúi xin các ngài chứng giám cho lòng thành của con.
Con xin kính lạy ông thần qua, bà thần hổ. Xin các ngài phù hộ độ trì cho:
- Trẻ em trong nhà: Hay ăn chóng lớn, không ốm đau bệnh tật, không quấy khóc ban đêm.
- Người lớn: Khỏe mạnh, làm ăn tấn tới, gia đình hòa thuận, an khang thịnh vượng.
- Gia đạo: Tránh được những điều dữ, tai ương, ma quỷ không thể quấy phá.
Con cầu xin các ngài phù hộ cho gia đình con được bình an, mạnh khỏe, may mắn. Nếu có duyên tội lầm gì, xin các ngài lượng tình tha thứ.
Chúng con kính dâng!
Nam mô A Di Đà Phật!
Bài văn khấn cúng ông thần qua (Bản đầy đủ)
Ngoài bài thơ, nhiều gia đình cũng sử dụng bài văn khấn dài hơn, chi tiết hơn. Dưới đây là bản văn khấn chuẩn theo phong tục truyền thống:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật Bồ Tát.
Kính lạy các ngài Tôn thần, Thổ công, Táo quân, Thổ địa, Phúc Đức chính thần.
Kính lạy các ngài Thập tự, Tứ vị, Ngũ hổ, Thanh xà, Bạch xà.
Kính lạy ông thần qua, bà thần hổ, vị thần cai quản vùng này.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tên con là:…
Quê quán:…
Hiện đang cư ngụ tại:…
Thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, phẩm oản, kim ngân, hoa đăng, dâng lên các ngài. Cúi xin các ngài chứng giám cho lòng thành của con.
Con xin kính lạy ông thần qua, bà thần hổ. Nay con có việc… (nêu lý do cúng: ví dụ: con nhỏ hay quấy khóc, gia đình làm ăn khó khăn, có người ốm đau…).
Xin các ngài phù hộ độ trì cho gia đình con được bình an, mạnh khỏe, may mắn. Trẻ em trong nhà hay ăn chóng lớn, không ốm đau bệnh tật. Người lớn làm ăn tấn tới, gia đạo an khang.
Nếu có duyên tội lầm gì, xin các ngài lượng tình tha thứ. Phù hộ cho gia đình con tránh được những điều dữ, tai ương, ma quỷ không thể quấy phá.
Con xin tâu các ngài.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Các bước thực hiện nghi lễ cúng ông thần qua
Để nghi lễ cúng ông thần qua được thành công, bạn cần thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chọn ngày và giờ cúng
- Ngày cúng: Nên chọn ngày mùng 1 hoặc rằm (15) hàng tháng. Nếu cúng cho trẻ nhỏ, có thể cúng ngay khi thấy bé quấy khóc, ốm yếu không rõ nguyên nhân.
- Giờ cúng: Nên cúng vào buổi sáng (khoảng 9-10h) hoặc buổi chiều (khoảng 15-17h), tránh cúng quá muộn.
Bước 2: Sắp xếp bàn cúng
- Vị trí: Bàn cúng nên được đặt ở nơi trang trọng, sạch sẽ, hướng ra cửa chính hoặc ở vị trí cao ráo.
- Cách sắp xếp: Mâm lễ vật được sắp xếp ngay ngắn. Nhang, nến được đặt ở vị trí dễ thấy.
Bước 3: Thắp hương và khấn
Có thể bạn quan tâm: Những Mẫu Thơ Cúng Tổ Nghiệp Hay, Ý Nghĩa Dành Cho Người Kinh Doanh
- Dọn dẹp bàn thờ sạch sẽ trước khi cúng.
- Đặt lễ vật lên bàn.
- Thắp 3 nén nhang, khấn theo bài văn khấn hoặc bài thơ đã chuẩn bị.
- Lưu ý: Khi khấn, nên đọc to, rõ ràng, tập trung tư tưởng, thành tâm.
Bước 4: Hóa vàng và kết lễ
- Sau khi nhang cháy được khoảng 1/3, bạn có thể hóa vàng mã.
- Chờ nhang cháy gần hết, làm một lễ tạ ơn rồi hạ mâm cúng.
Một số lưu ý quan trọng khi cúng ông thần qua
Mặc dù nghi lễ này mang tính tâm linh, nhưng khi thực hiện bạn cần lưu ý những điểm sau để tránh những sai lầm không đáng có:
- Tuyệt đối không được cúng ở nơi ô uế: Bàn cúng phải là nơi sạch sẽ, tịnh tông.
- Tránh để trẻ con chạy lung tung: Trong lúc cúng, nên để trẻ ở nơi an toàn, tránh để bé quấy khóc làm mất không khí trang nghiêm.
- Không nên quá mê tín: Cúng ông thần qua là một phong tục tốt, nhưng không nên quá lạm dụng hay tin vào những lời đồn thổi không có cơ sở. Nếu bé ốm đau, vẫn cần đưa đến bác sĩ để thăm khám.
- Phải thành tâm: Điều quan trọng nhất trong mọi nghi lễ là lòng thành, không cần quá phô trương về vật chất.
Giải đáp một số thắc mắc thường gặp
Có nên cúng ông thần qua cho người lớn không?
Thông thường, nghi lễ này được thực hiện cho trẻ em. Tuy nhiên, nếu người lớn gặp trục trặc trong công việc, sức khỏe, có thể cúng để cầu bình an.
Không biết bài thơ cúng có sao không?
Nếu không thuộc bài thơ cúng, bạn có thể đọc bài văn khấn dài hoặc chỉ cần thành tâm khấn nguyện những lời từ đáy lòng cũng được.
Có cần cúng vào ban đêm không?
Không nên cúng vào ban đêm. Thời điểm tốt nhất là ban ngày, sáng hoặc chiều.
Kết luận
Nghi lễ cúng ông thần qua là một trong những phong tục đẹp của người Việt, thể hiện sự thành kính và mong muốn cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình. Hy vọng với những chia sẻ trên đây, bạn đã hiểu rõ hơn về thơ Nguyễn cúng ông thần qua cũng như cách chuẩn bị và thực hiện nghi lễ này một cách chuẩn xác. Dù là nghi lễ nào, điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành tâm và sự biết ơn.
Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc tìm hiểu kỹ lưỡng về các phong tục tập quán sẽ giúp chúng ta giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc một cách tốt nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
