Việc xuất khẩu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc biệt là các mặt hàng tâm linh như đồ thờ cúng bằng đồng, đang là một trong những lĩnh vực kinh doanh đầy tiềm năng của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Các sản phẩm này không chỉ mang giá trị văn hóa, nghệ thuật mà còn thể hiện sự tinh tế trong tay nghề của người thợ thủ công. Tuy nhiên, đây cũng là một quy trình thương mại quốc tế phức tạp, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý, quy cách đóng gói và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của cả nước xuất khẩu và nước nhập khẩu. Để giúp các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và thương nhân hiểu rõ các bước thực hiện, bài viết này sẽ trình bày chi tiết về thủ tục xuất khẩu đồ thờ cúng đồ đồng một cách toàn diện và chính xác.
Việc xuất khẩu thành công không chỉ đơn thuần là tìm được đối tác nước ngoài và vận chuyển hàng hóa, mà nó còn là một chuỗi các công việc từ khâu sản xuất, kiểm định chất lượng, xử lý hồ sơ hải quan cho đến logistics. Các sản phẩm đồ đồng mỹ nghệ có đặc thù là dễ vỡ, có giá trị văn hóa cao và đôi khi được làm từ các nguyên liệu có giá trị kinh tế (đồng, vàng, bạc). Do đó, các quy định về quản lý ngoại thương, kiểm dịch thực vật (nếu có kết hợp gỗ) và an ninh hàng hóa đều rất khắt khe. Hiểu rõ các quy trình này sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro không đáng có như hàng hóa bị giữ lại cảng, phạt vi phạm hay mất uy tín với đối tác.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Quy Trình Mua Bàn Thờ Chuẩn Nhất Hiện Nay
Tóm tắt quy trình thực hiện
Để có cái nhìn tổng quan nhanh chóng về quy trình xuất khẩu mặt hàng này, các doanh nghiệp cần nắm vững các giai đoạn chính sau đây. Đây là các bước then chốt mà bất kỳ lô hàng nào cũng phải trải qua để thông quan và đến tay người tiêu dùng quốc tế một cách hợp pháp.
- Nghiên cứu thị trường và đối tác: Xác định thị trường mục tiêu (Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Đài Loan…) và tìm hiểu quy định nhập khẩu riêng của từng quốc gia về mặt hàng thủ công mỹ nghệ, đặc biệt là quy định về chất lượng kim loại và an toàn cho người dùng.
- Chuẩn bị hàng hóa và đóng gói: Lựa chọn sản phẩm đạt chuẩn, làm sạch bề mặt, phân loại kích thước và đóng gói cẩn thận để chống sốc, chống trầy xước. Ghi chú mã vạch, số lượng, trọng lượng rõ ràng.
- Thiết lập hợp đồng thương mại: Ký kết hợp đồng mua bán (Sales Contract) với các điều khoản Incoterms (FOB, CIF, EXW…) rõ ràng về trách nhiệm và chi phí giữa người mua và người bán.
- Làm thủ tục hải quan xuất khẩu: Khai báo tờ khai hải quan điện tử, chuẩn bị các chứng từ cần thiết (Invoice, Packing List, CO, C/O…) và thực hiện các bước kiểm tra chuyên ngành (nếu cần).
- Vận chuyển và giao hàng: Lựa chọn phương thức vận chuyển (biển, hàng không, đường bộ), làm thủ tục giao nhận hàng tại cảng/phi trường và theo dõi hành trình lô hàng.
Các bước chuẩn bị trước khi xuất khẩu
Khâu chuẩn bị là nền tảng quyết định sự thành công của một lô hàng xuất khẩu. Đối với mặt hàng đồ thờ cúng đồ đồng, yêu cầu về chất lượng và quy cách đóng gói càng cao hơn do đặc tính của sản phẩm.
Kiểm định chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm
Trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp cần đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn của nước nhập khẩu.
- Chất liệu: Xác định rõ hàm lượng đồng trong sản phẩm (đồng đỏ, đồng vàng, đồng thau). Một số thị trường như EU hoặc Hoa Kỳ có quy định nghiêm ngặt về hàm lượng chì (Pb) hoặc cadmium (Cd) trong kim loại, đặc biệt là các sản phẩm được trang trí bằng men màu (nếu có).
- Hoàn thiện: Sản phẩm phải được làm nhẵn, đánh bóng kỹ lưỡng, không có các cạnh sắc nhọn gây nguy hiểm cho người sử dụng. Các chi tiết như hoa văn, chữ viết phải rõ ràng, cân đối.
- Kiểm tra hàng loạt: Thực hiện kiểm tra ngẫu nhiên (AQL – Acceptable Quality Level) để đảm bảo không có sản phẩm lỗi (nứt, vỡ, cong vênh) trong lô hàng.
Quy cách đóng gói và bao bì
Đóng gói không chỉ để bảo vệ hàng hóa mà còn là yếu tố tạo ấn tượng với khách hàng và tuân thủ quy định vận chuyển.
- Bảo vệ từng sản phẩm: Mỗi sản phẩm nên được bọc trong lớp màng bọc bong bóng (bubble wrap) hoặc vải mềm, đặt trong khay xốp định hình (foam) để tránh va đập.
- Đóng thùng carton: Sử dụng thùng carton 5 lớp hoặc 7 lớp tùy theo trọng lượng và độ bền của sản phẩm. Khoảng trống giữa các sản phẩm trong thùng cần được chèn chặt bằng vật liệu độn (xốp, giấy báo) để hàng không bị xê dịch.
- Ghi chú bên ngoài: Thùng hàng cần được ghi rõ: Tên người gửi, tên người nhận, số điện thoại, địa chỉ, số lượng, mã số đơn hàng, và đặc biệt là các ký hiệu cảnh báo như “Fragile” (Dễ vỡ), “Keep dry” (Tránh ẩm), “This side up” (Hướng lên trên).
Hồ sơ pháp lý và chứng từ thương mại
Có thể bạn quan tâm: Quy Trình Và Thủ Tục Xuất Khẩu Đồ Thờ Cúng Sang Mỹ: Cẩm Nang Chi Tiết Cho Người Mới Bắt Đầu
Một trong những khâu quan trọng nhất của thủ tục xuất khẩu đồ thờ cúng đồ đồng là việc chuẩn bị đầy đủ bộ chứng từ thương mại. Đây là cơ sở pháp lý để thực hiện hợp đồng và làm thủ tục hải quan.
Hợp đồng thương mại (Sales Contract)
Hợp đồng là văn bản pháp lý quan trọng nhất, quy định các điều khoản về hàng hóa, giá cả, phương thức thanh toán, thời gian giao hàng và các điều khoản khác. Cần lưu ý các điểm sau:
- Mô tả hàng hóa: Ghi rõ tên hàng, quy cách, chất liệu, số lượng, đơn giá.
- Incoterms: Chọn điều khoản giao hàng phù hợp (ví dụ: FOB – Free On Board, CIF – Cost Insurance and Freight, DAP – Delivered At Place…). Điều này xác định trách nhiệm chi phí và rủi ro giữa người mua và người bán.
- Phương thức thanh toán: L/C (Thư tín dụng), T/T (Chuyển tiền nhanh), D/P (Nhờ thu chứng từ). Đối với hàng xuất khẩu lần đầu, L/C thường được ưu tiên để đảm bảo an toàn.
Commercial Invoice và Packing List
- Commercial Invoice (Hóa đơn thương mại): Là chứng từ dùng để tính toán giá trị hàng hóa và làm cơ sở cho việc khai báo thuế. Hóa đơn phải ghi đầy đủ thông tin người mua, người bán, mô tả hàng hóa, số lượng, đơn giá, tổng trị giá và điều khoản giao hàng.
- Packing List (Phiếu đóng gói): Liệt kê chi tiết các thùng hàng, trọng lượng tịnh, trọng lượng gross, kích thước thùng. Packing list giúp người mua và nhà vận chuyển kiểm soát được số lượng và thể tích hàng hóa.
Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin – C/O)
Giấy chứng nhận xuất xứ là văn bản xác nhận hàng hóa được sản xuất tại quốc gia nào. Đây là giấy tờ bắt buộc để người nhập khẩu được hưởng mức thuế ưu đãi (nếu có) theo các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên (như EVFTA, CPTPP, RCEP…). Có nhiều loại C/O, phổ biến nhất là C/O form D, C/O form EUR.1, C/O form VK… Doanh nghiệp cần đăng ký C/O tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) hoặc Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục.
Quy trình làm thủ tục hải quan xuất khẩu
Đây là giai đoạn thực thi thủ tục xuất khẩu đồ thờ cúng đồ đồng tại cơ quan hải quan. Hiện nay, hầu hết các doanh nghiệp đều thực hiện khai báo qua hệ thống hải quan điện tử.
Khai báo thông tin trên hệ thống VNACCS/VCIS
Doanh nghiệp hoặc đại lý làm thủ tục hải quan (Customs Broker) sẽ thực hiện khai báo các thông tin về lô hàng trên phần mềm khai báo hải quan. Các thông tin chính cần khai bao gồm:
Có thể bạn quan tâm: Thủ Tục Thành Lập Tịnh Thất Của Ni Cúng: Quy Trình Chi Tiết Và Những Lưu Ý Quan Trọng
- Mã doanh nghiệp (MST).
- Mã hàng (HS Code): Đây là mã số phân loại hàng hóa quốc tế. Đối với đồ thờ cúng đồ đồng, cần xác định mã HS Code chính xác để áp dụng mức thuế và các quy định quản lý. Ví dụ: mã 74199990 (Các sản phẩm khác bằng đồng), hoặc mã 83062900 (Các sản phẩm trang trí bằng kim loại).
- Giá trị hàng hóa và các điều khoản giao hàng.
Kiểm tra chuyên ngành (nếu có)
Mặc dù đồ đồng mỹ nghệ không phải là hàng hóa kiểm dịch hay an toàn thực phẩm, nhưng tùy theo quy cách hàng hóa, nó có thể thuộc diện kiểm tra chuyên ngành.
- Văn hóa phẩm: Nếu sản phẩm là các hiện vật cổ, hoặc có giá trị văn hóa lịch sử lớn, có thể cần giấy phép xuất khẩu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
- Kim loại quý: Nếu sản phẩm có kết hợp vàng, bạc, hoặc là hàng đồng thanh lý (phế liệu), doanh nghiệp cần tuân thủ quy định về quản lý vàng và ngoại hối.
Thông quan và vận chuyển
Sau khi khai báo, hệ thống hải quan sẽ đưa ra các loại luồng (luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ).
- Luồng xanh: Hàng hóa được miễn kiểm tra thực tế, doanh nghiệp chỉ cần nộp hồ sơ và làm thủ tục vận chuyển.
- Luồng vàng: Hải quan kiểm tra hồ sơ.
- Luồng đỏ: Hải quan kiểm tra cả hồ sơ và thực tế hàng hóa.
Sau khi thông quan, hàng hóa sẽ được vận chuyển ra cảng/phi trường để gửi đi nước ngoài.
Những lưu ý quan trọng khi xuất khẩu đồ đồng
Để tránh các rủi ro trong quá trình xuất khẩu, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các điểm sau:
Vấn đề về thuế VAT và hoàn thuế
Theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, hàng hóa xuất khẩu sẽ được áp dụng税率 0% (không chịu thuế GTGT). Do đó, doanh nghiệp cần đảm bảo hóa đơn đầu vào của nguyên vật liệu, phụ liệu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu được hạch toán đúng quy định để được hoàn thuế GTGT (nếu có).
Vận chuyển hàng hóa quốc tế
Đồ đồng mỹ nghệ thường có khối lượng khá lớn và cồng kềnh so với giá trị.
- Vận chuyển đường biển: Phù hợp với số lượng lớn, chi phí thấp. Cần lưu ý việc xếp hàng container để tránh hư hỏng.
- Vận chuyển hàng không: Phù hợp với hàng mẫu, hàng nhỏ gọn hoặc hàng cần giao gấp. Chi phí cao nhưng thời gian nhanh.
Rủi ro và phương án bảo hiểm
Có thể bạn quan tâm: Thủ Tục Sau Khi Cúng: Những Điều Cần Biết Để Tôn Trọng Phong Tục Và An Toàn
Trong quá trình vận chuyển, hàng hóa có thể gặp rủi ro như mất cắp, hư hỏng do va đập, ẩm ướt. Doanh nghiệp nên mua bảo hiểm hàng hóa (Insurance) để bảo vệ quyền lợi. Đặc biệt, đối với đồ thờ cúng đồ đồng, việc đánh rơi có thể làm biến dạng sản phẩm, gây tổn thất nặng nề.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Xuất khẩu đồ thờ cúng đồ đồng có cần giấy phép đặc biệt không?
Trả lời: Thông thường, các sản phẩm đồ đồng mỹ nghệ sản xuất mới không cần giấy phép đặc biệt. Tuy nhiên, nếu đó là cổ vật hoặc hàng hóa có giá trị văn hóa lịch sử đặc biệt, doanh nghiệp cần xin giấy phép xuất khẩu của cơ quan văn hóa.
2. Làm thế nào để xác định mã HS Code chính xác?
Trả lời: Doanh nghiệp có thể tra cứu mã HS Code dựa trên mô tả chất liệu, mục đích sử dụng và cách thức sản xuất. Hoặc có thể tham khảo tại website của Tổng cục Hải quan hoặc thuê dịch vụ tư vấn mã HS Code.
3. Có cần khai báo giá trị xuất khẩu không?
Trả lời: Có. Doanh nghiệp phải khai báo chính xác giá trị giao dịch (Transaction Value) trên hóa đơn thương mại. Hải quan có thể yêu cầu doanh nghiệp giải trình nếu nghi ngờ giá khai báo thấp hơn giá thực tế.
4. Có được hoàn thuế GTGT khi xuất khẩu không?
Trả lời: Có. Hàng hóa xuất khẩu được áp dụng thuế suất 0% và doanh nghiệp được hoàn thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của Luật Thuế GTGT.
5. Cần chuẩn bị gì nếu người mua yêu cầu dán nhãn phụ tiếng Anh?
Trả lời: Doanh nghiệp cần chuẩn bị tem phụ ghi rõ các thông tin: Tên hàng, xuất xứ, thành phần nguyên liệu, hướng dẫn sử dụng (nếu có) và thông tin nhà sản xuất bằng tiếng Anh hoặc tiếng nước nhập cảnh.
6. Quy trình làm C/O có phức tạp không?
Trả lời: Quy trình làm C/O không quá phức tạp nhưng cần độ chính xác cao. Doanh nghiệp cần đăng ký tài khoản trên hệ thống C/O điện tử, khai báo thông tin và nộp hồ sơ cho VCCI hoặc Chi cục Hải quan để được cấp.
Kết luận
Việc nắm vững thủ tục xuất khẩu đồ thờ cúng đồ đồng là bước đệm quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam có thể đưa sản phẩm văn hóa của mình ra thị trường thế giới. Quy trình này đòi hỏi sự kết hợp giữa việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, tuân thủ quy định pháp luật và kỹ năng đàm phán thương mại. Hy vọng rằng những thông tin chi tiết trong bài viết đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và các bước thực hiện cụ thể để tự tin hơn trong các giao dịch xuất khẩu. Nếu bạn cần tìm hiểu thêm các thông tin về quy trình này, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để được cập nhật thường xuyên.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 13, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
