Rằm tháng 7 không chỉ là thời điểm quan trọng trong năm theo quan niệm dân gian mà còn là ngày Tết Trung Nguyên, đồng thời cũng là lễ Vu Lan báo hiếu. Đây là khoảng thời gian linh thiêng, diễn ra các nghi lễ cúng bái long trọng và thành tâm. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn mà nhiều người vẫn thường thắc mắc là tại sao phải cúng rằm tháng 7 trước ngày 15 âm lịch? Bài viết này sẽ giải mã chi tiết mọi khía cạnh liên quan đến习俗 này, giúp bạn hiểu rõ từ nguồn gốc đến cách thức thực hiện sao cho chuẩn mực và trọn vẹn nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Gà Bay Cúng Rằm Tháng Giêng: Cẩm Nang Chi Tiết Từ A-z Cho Mâm Cỗ ‘độc Nhất Vô Nhị’
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Văn Phòng Đầu Năm: Quy Trình Chuẩn Và Bài Văn Khấn Đầy Đủ
Tổng quan về nghi lễ cúng tháng 7
Tháng 7 âm lịch được coi là tháng của sự linh thiêng và lòng biết ơn, là thời gian giao thoa giữa hai thế giới âm dương. Vào ngày rằm tháng 7, người trần thế sẽ làm lễ để cầu siêu cho các vong hồn lang thang không nơi nương tựa, đồng thời báo hiếu cho tổ tiên, cha mẹ đã khuất. Đây là hai nghi lễ hoàn toàn khác nhau nhưng thường được thực hiện cùng trong một khoảng thời gian. Lễ cúng chúng sinh (cô hồn) thường được tiến hành để “xá tội vong nhân”, giúp các linh hồn đói khát có thể nhận được sự bố thí và siêu thoát. Trong khi đó, lễ Vu Lan lại mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc về lòng hiếu thảo, là dịp để con cái tưởng nhớ công ơn sinh thành của cha mẹ. Vì vậy, việc chuẩn bị và tiến hành các nghi lễ này cần sự thành tâm và am hiểu các quy tắc truyền thống.
Có thể bạn quan tâm: Review Top 5 Dịch Vụ Cúng Cô Hồn Tại Công Ty Uy Tín, Chuyên Nghiệp Nhất 2024
Lý do cúng rằm tháng 7 phải trước ngày 15
Việc cúng rằm tháng 7 thường được thực hiện từ rất sớm, thậm chí nhiều gia đình đã làm từ ngày mùng 2 đến ngày 14 tháng 7, thay vì cúng đúng ngày rằm. Thắc mắc tại sao phải cúng trước ngày 15 âm lịch có nguồn gốc từ các truyền thuyết dân gian và quan niệm tâm linh lâu đời.
Theo chia sẻ của Tiến sĩ Vũ Thế Khanh – Tổng giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tin học ứng dụng UIA, tục lệ này xuất phát từ niềm tin rằng ngày 15/7 là ngày cuối cùng của kỳ “mở cửa” âm giới. Sau ngày này, người cõi âm sẽ không thể nhận được bất kỳ đồ cúng nào từ dương gian nữa. Điều này lý giải tại sao nhiều gia đình thường lo lắng phải cúng cho thật sớm để đảm bảo vong hồn có thể nhận được đồ cúng.
Bên cạnh đó, truyền thuyết về “Sông Chở Mã” cũng là một lý do quan trọng. Tương truyền, trong thế giới tâm linh có một dòng sông dùng để chở hàng hóa mà người trần gửi cho người âm. Sau ngày 15/7, “th thuyền chở mã” đã rời bến, vì thế nếu đốt vàng mã sau thời gian này, các vong hồn sẽ không nhận được nữa. Quan niệm này đã in sâu vào tiềm thức của người dân, tạo thành thói quen cúng rằm tháng 7 trước ngày 15/7 âm lịch và lưu truyền từ đời này sang đời khác.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang 3 Cách Nấu Xôi Chè Cúng Tết Chuẩn Vị Truyền Thống
Thời gian và cách thức tổ chức lễ cúng
Để nghi lễ diễn ra trang nghiêm và đúng quy cách, việc sắp xếp thời gian cúng cũng rất quan trọng. Theo tục lệ, lễ Vu Lan báo hiếu tổ tiên thường được tổ chức vào ban ngày, tạo không khí ấm cúng và trang trọng cho gia đình. Ngược lại, lễ cúng chúng sinh, cô hồn không nơi nương tựa nên được tiến hành vào buổi chiều tối.
Theo quan niệm Phật giáo, khi cúng cô hồn, gia chủ không nên chuẩn bị mâm cỗ mặn. Đồ ăn mặn được cho là sẽ khơi dậy lòng tham, sân, si trong các vong hồn, khiến họ khó siêu thoát và có thể quanh quẩn ở trần thế quấy nhiễu dương gian. Vì vậy, mâm cúng thường là các món chay, thanh đạm.
Dù chuẩn bị lễ vật như thế nào, điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành và sự trang nghiêm. Không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy mới thể hiện được sự thành kính. Mâm cúng cô hồn truyền thống thường bao gồm: cháo loãng, gạo, muối, cơm trắng, canh, nước lã, xôi, chè các loại, khoai lang luộc, khoai sọ luộc, bỏng ngô, hoa quả, bánh kẹo, trầu cau, thuốc lá, hương hoa, và quần áo chúng sinh. Cần trình bày mâm cúng sạch sẽ, gọn gàng và thể hiện thái độ trân trọng.
Vị trí đặt mâm cúng và trình tự thực hiện
Vị trí đặt mâm cúng cô hồn cũng là một yếu tố quan trọng cần tuân thủ. Theo đó, mâm cúng nên được đặt ở vỉa hè, các ngã ba, hoặc cổng làng. Tuyệt đối không đặt mâm cúng cô hồn trong nhà hoặc trong phạm vi nơi ở riêng tư. Việc cúng cô hồn phải được tiến hành sau khi đã cúng Phật, cúng thần linh, và cúng gia tiên. Điều này thể hiện sự phân chia thứ bậc rõ ràng trong các nghi lễ tâm linh, thể hiện sự tôn kính đối với các đấng tối cao và tổ tiên.
Kết luận
Việc cúng rằm tháng 7 là một truyền thống văn hóa đẹp, thể hiện lòng biết ơn và sự thành tâm của con người đối với tổ tiên và các vong linh. Hiểu rõ tại sao phải cúng trước ngày 15 âm lịch và cách thức thực hiện đúng đắn sẽ giúp gia đình bạn có một mùa Vu Lan trọn vẹn, ấm cúng và mang lại nhiều giá trị tinh thần. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt nhất cho nghi lễ quan trọng này.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
