Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức đại diện cho Tăng Ni, Phật tử trong cả nước, đóng vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh và xã hội. Từ khóa “giáo hội phật giáo việt nam thành lập năm nào” cho thấy người dùng đang tìm kiếm thông tin về thời điểm thành lập, một cột mốc lịch sử quan trọng. Bài viết sau đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết, chính xác và toàn diện về lịch sử hình thành và phát triển của Giáo hội.
Có thể bạn quan tâm: Giáo Hội Phật Giáo Tphcm: Hành Trình 30 Năm Phụng Sự Đạo Pháp Và Dân Tộc
Tổng quan về Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức chính thức của Phật giáo Việt Nam, đại diện cho hàng triệu Tăng Ni, Phật tử cả nước. Giáo hội hoạt động trên nguyên tắc “Độc lập, tự chủ, hòa hợp”, kế thừa và phát huy truyền thống yêu nước, gắn bó với dân tộc của Phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử. Giáo hội có trụ sở chính tại chùa Quán Sứ, số 73 phố Quán Sứ, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, là nơi diễn ra các sự kiện trọng đại và là đầu mối liên lạc, điều hành hoạt động Phật sự cả nước.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập nhằm thống nhất các hệ phái, tổ chức Phật giáo, chấm dứt tình trạng chia rẽ, tách biệt trước đó. Trước khi Giáo hội ra đời, Phật giáo Việt Nam tồn tại dưới nhiều hình thức tổ chức khác nhau như Tổng hội Phật giáo Bắc Kỳ, Tổng hội Phật giáo Trung Kỳ, Tổng hội Nam Bộ Phật giáo, Hội Phật học Nam Kỳ, Hội Lưỡng tỉnh Gia Định – Chợ Lớn, Hội Phật học Trung phần Nam Vang, Giáo hội Tăng-già Toàn quốc, Giáo hội Tăng-già Nam Việt, Giáo hội Tăng-già Trung ương, Giáo hội Tăng-già Việt Nam, Tổng hội Tăng Ni sư Việt Nam, Tổng hội Tăng Ni sinh Việt Nam, Gia đình Phật tử Việt Nam, Gia đình Phật tử Trung ương, Ban Hướng dẫn Phật tử Việt Nam, Ban Hướng dẫn Phật tử Trung ương, Ban Hướng dẫn Gia đình Phật tử Trung ương, Ban Đại diện Phật giáo các tỉnh, thành.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành lập năm nào?
Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập vào ngày 04/11/1981, tại Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ nhất, diễn ra tại chùa Quán Sứ, Hà Nội. Đại hội này đã hiệp hoà 9 hệ phái Phật giáo tại Việt Nam gồm: Hệ phái Bắc tông, Khất sĩ, Nam tông Kinh, Nam tông Việt, hệ phái trực thuộc Tổng hội Phật giáo Việt Nam, hệ phái trực thuộc Tổng hội Nam Việt Phật giáo, hệ phái trực thuộc Giáo hội Tăng già Toàn quốc, hệ phái trực thuộc Giáo hội Tăng già Nam Việt, hệ phái trực thuộc Giáo hội Tăng già Trung ương và các tổ chức Phật giáo khác cùng về hiệp lực, hiệp thương, hiệp nhất thành Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Đức Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận được suy tôn là Pháp chủ Giáo hội khóa I, kiêm Chủ tịch Hội đồng Chứng minh. Đức Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ được cung cử làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự. Sự kiện lịch sử này đánh dấu bước phát triển mới của Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ đất nước thống nhất, hòa bình, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.
Quá trình hình thành và các kỳ Đại hội
Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ nhất (1981)
Đại hội được tổ chức từ ngày 04 đến ngày 07/11/1981 tại chùa Quán Sứ, Hà Nội. Tham dự đại hội có 280 đại biểu chính thức đại diện cho hàng triệu Tăng Ni, Phật tử trong cả nước. Đại hội đã thông qua Hiến chương (lần thứ I) của Giáo hội, lấy tên là Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trên cơ sở hiệp hoà 9 hệ phái Phật giáo và các tổ chức Phật giáo khác. Đại hội suy tôn Đức Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận làm Pháp chủ Giáo hội, kiêm Chủ tịch Hội đồng Chứng minh; cung cử Đức Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự.
Các kỳ Đại hội kế tiếp
Có thể bạn quan tâm: Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Cấm Khất Thực: Hiểu Đúng Pháp Luật Và Giới Luật
Sau Đại hội lần thứ nhất, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức nhiều kỳ Đại hội, mỗi kỳ đại hội là một dấu mốc quan trọng ghi nhận sự phát triển của Phật giáo Việt Nam trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể. Các kỳ đại hội được tổ chức theo chu kỳ 5 năm một lần, với sự tham dự của hàng ngàn đại biểu là Tăng Ni, Phật tử ưu tú đại diện cho các tỉnh, thành, các hệ phái trong cả nước. Tại mỗi kỳ đại hội, Giáo hội tổng kết các hoạt động trong nhiệm kỳ, đề ra phương hướng hoạt động cho nhiệm kỳ mới, suy tôn, suy cử, cung cử chư vị trong các ban, ngành, viện Trung ương Giáo hội, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo các tỉnh, thành.
Hiến chương và tổ chức bộ máy
Hiến chương Giáo hội
Hiến chương là bản sắc của Giáo hội, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Giáo hội. Từ khi thành lập đến nay, Hiến chương của Giáo hội đã được sửa đổi, bổ sung qua các kỳ đại hội để phù hợp với tình hình thực tiễn và yêu cầu phát triển của Phật giáo Việt Nam trong từng thời kỳ. Hiến chương quy định rõ về tôn chỉ, mục đích, nguyên tắc tổ chức, hoạt động, cơ cấu tổ chức, quyền hạn và nghĩa vụ của các cấp bộ Giáo hội, của Tăng Ni, Phật tử.
Cơ cấu tổ chức
Giáo hội Phật giáo Việt Nam có cơ cấu tổ chức từ Trung ương đến địa phương. Ở Trung ương có Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự; ở địa phương có Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo phường, xã, thị trấn. Ngoài ra, Giáo hội còn có các ban, ngành, viện Trung ương chuyên trách các lĩnh vực hoạt động như: Ban Tăng sự, Ban弘法, Ban Giáo dục Tăng Ni, Ban Hướng dẫn Phật tử, Ban Từ thiện Xã hội, Ban Kinh tế – Tài chính, Ban Đối ngoại, Ban Văn hóa, Ban Kiểm soát, Ban Pháp chế, Ban Thông tin Truyền thông, Học viện Phật giáo Việt Nam các cấp.
Vai trò và đóng góp của Giáo hội
Trong lĩnh vực tôn giáo
Giáo hội Phật giáo Việt Nam là tổ chức đại diện cho Phật giáo Việt Nam, tham gia các hoạt động tôn giáo trong nước và quốc tế. Giáo hội đã tổ chức thành công nhiều Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc (Vesak), thu hút sự tham dự của hàng ngàn chư tôn đức Tăng Ni, Phật tử và các vị khách quốc tế. Giáo hội cũng tích cực tham gia các hoạt động đối ngoại, giao lưu văn hóa, góp phần tăng tiến tình đoàn kết, hữu nghị giữa các nước, dân tộc, các tổ chức tôn giáo trên thế giới.
Trong lĩnh vực giáo dục
Có thể bạn quan tâm: Giáo Hội Phật Giáo Tỉnh Thái Nguyên: Lịch Sử, Cơ Cấu Và Hoạt Động
Giáo hội đặc biệt quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng Tăng Ni, Phật tử. Hệ thống Học viện Phật giáo Việt Nam từ Trung ương đến các tỉnh, thành đã đào tạo được hàng ngàn Tăng Ni có trình độ cao, đáp ứng nhu cầu hoằng pháp, phục vụ Đạo pháp và Dân tộc. Giáo hội cũng khuyến khích, hỗ trợ Tăng Ni, Phật tử học tập, nghiên cứu giáo lý, văn hóa Phật giáo, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị tư tưởng, văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Trong lĩnh vực từ thiện, xã hội
Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội, cứu trợ đồng bào bị thiên tai, dịch bệnh, hỗ trợ các hoạt động y tế, giáo dục, xây dựng cơ sở hạ tầng, góp phần chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Các hoạt động này thể hiện tinh thần từ bi, cứu khổ của Phật giáo, góp phần ổn định an sinh xã hội, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Những thành tựu nổi bật
Phát triển về tổ chức
Từ một tổ chức mới được thành lập năm 1981, đến nay Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ về tổ chức và quy mô. Giáo hội có mặt ở 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, với hàng ngàn Ban Trị sự ở các cấp, hàng vạn cơ sở tự viện, tu viện, tịnh xá, niệm Phật đường, tịnh thất, am, cốc. Số lượng Tăng Ni, Phật tử không ngừng tăng lên, thể hiện sức sống mãnh liệt và sức hấp dẫn của Phật giáo trong lòng dân tộc.
Phát triển về nhân sự
Giáo hội đã quy tụ được đội ngũ Tăng Ni đông đảo, có trình độ, đạo hạnh, uy tín, nhiệt tâm với sự nghiệp hoằng pháp. Đội ngũ này không ngừng được đào tạo, bồi dưỡng, kế thừa sự nghiệp của các bậc tiền bối, tiếp tục con đường phụng sự Đạo pháp và Dân tộc. Giáo hội cũng có đội ngũ Phật tử hùng hậu, tham gia tích cực vào các hoạt động Phật sự, là chỗ dựa vững chắc cho sự nghiệp phát triển của Giáo hội.
Phát triển về văn hóa, tư tưởng
Giáo hội đã có nhiều đóng góp quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị tư tưởng, văn hóa Phật giáo Việt Nam. Giáo hội tổ chức nghiên cứu, phiên dịch, ấn hành kinh sách, tài liệu Phật học; tổ chức các hội thảo khoa học, tọa đàm, triển lãm về văn hóa, tư tưởng Phật giáo; khuyến khích Tăng Ni, Phật tử học tập, nghiên cứu giáo lý, văn hóa Phật giáo. Những hoạt động này góp phần làm phong phú kho tàng văn hóa dân tộc, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, tu học của Tăng Ni, Phật tử và quần chúng nhân dân.
Có thể bạn quan tâm: Giáo Hội Phật Giáo Tỉnh Bình Định: Hành Trình Phát Triển Và Phụng Sự
Định hướng phát triển trong tương lai
Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động
Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả hoạt động trên các lĩnh vực: hoằng pháp, giáo dục, từ thiện, đối ngoại, văn hóa… Giáo hội chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp có năng lực, phẩm chất, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Giáo hội cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động, quản lý, điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả công tác.
Tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế
Giáo hội tiếp tục tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực: tôn giáo, văn hóa, giáo dục, từ thiện… Giáo hội tham gia tích cực vào các tổ chức, diễn đàn Phật giáo quốc tế, góp phần tăng tiến tình đoàn kết, hữu nghị giữa các nước, dân tộc, các tổ chức tôn giáo trên thế giới. Giáo hội cũng tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Đạo pháp, Dân tộc.
Góp phần xây dựng đất nước
Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, gắn bó với dân tộc, tích cực tham gia các hoạt động xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Giáo hội vận động Tăng Ni, Phật tử chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc phát động; góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Kết luận
Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập năm 1981 là một sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu bước phát triển mới của Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ đất nước thống nhất, hòa bình, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ. Trong hơn 40 năm xây dựng và phát triển, Giáo hội đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực: tổ chức, nhân sự, văn hóa, tư tưởng, từ thiện, xã hội, đối ngoại… Những thành tựu đó là minh chứng hùng hồn cho sức sống mãnh liệt và sức hấp dẫn của Phật giáo trong lòng dân tộc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với truyền thống tốt đẹp, đội ngũ Tăng Ni, Phật tử thuần thành, nhiệt huyết, Giáo hội Phật giáo Việt Nam nhất định sẽ tiếp tục phát triển vững mạnh, đóng góp ngày càng nhiều cho sự nghiệp Đạo pháp và Dân tộc trong thời kỳ mới.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 16, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
