Tết Dương lịch, hay còn gọi là Tết Quốc tế, là ngày lễ đầu tiên của năm mới theo lịch Gregorian. Tại Việt Nam, bên cạnh không khí vui chơi, du lịch, nhiều người vẫn giữ truyền thống tâm linh, chuẩn bị mâm cỗ cúng tổ tiên, thần tài để cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng. Câu hỏi “tết dương lịch ở việt nam cúng gì” không chỉ là thắc mắc về vật phẩm dâng cúng mà còn chứa đựng ý nghĩa sâu sắc về văn hóa ứng xử và lòng thành kính đối với bề trên. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết các nghi thức cúng kiếng vào ngày 1/1 để bạn đọc tham khảo và áp dụng đúng đắn.
Tóm tắt quy trình thực hiện
Để chuẩn bị cho nghi thức cúng Tết Dương lịch một cách trọn vẹn, bạn có thể tham khảo các bước cơ bản sau:
- Chuẩn bị không gian thờ tự sạch sẽ, lau dọn bàn thờ kỹ lưỡng.
- Lựa chọn mâm cỗ cúng phù hợp với mục đích (cúng gia tiên, cúng thần tài – thổ địa, hoặc cúng khai trương).
- Sắp xếp mâm cỗ gọn gàng, chuẩn bị bài văn khấn chuẩn chỉnh.
- Thắp hương, khấn nguyện với lòng thành tâm, đọc rõ tên tuổi và mong muốn của gia chủ.
- Sau khi hương cháy gần hết, tiến hành hóa vàng và thụ lộc.
Có thể bạn quan tâm: Tết Cần Cúng Mấy Lần Vào Những Ngày Nào? Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Từng Gia Đình
Tết Dương lịch ở Việt Nam cúng gì?
Tết Dương lịch 1/1 là thời điểm giao thoa giữa năm cũ và năm mới, đánh dấu sự khởi đầu mới. Dù là ngày lễ mang tính quốc tế, nhưng với người Việt, đây là cơ hội để tạ ơn các vị thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho gia đình một năm qua. Tết Dương lịch ở Việt Nam cúng gì phụ thuộc vào hai không gian thờ cúng chính: bàn thờ gia tiên và bàn thờ thần tài, thổ địa.
Mâm cúng Gia tiên
Vào ngày này, mâm cúng gia tiên thường được chuẩn bị chu đáo để thể hiện lòng hiếu kính. Mâm cỗ thường không cần quá lớn nhưng phải tươm tất, nóng hổi. Một mâm cúng cơ bản thường bao gồm:
- Mâm cơm: Gồm 3 bát cơm, 3 chén canh, 3 đôi đũa và 3 ly rượu. Món ăn có thể là các món mặn quen thuộc như thịt kho tàu, cá chiên, gà luộc, xào rau… tùy theo tập quán từng vùng miền.
- Mâm hoa quả: Chọn các loại quả tươi ngon, có màu sắc đẹp, không dập nát. Nên chọn quả theo cặp để thể hiện sự cân bằng âm dương. Các loại quả thường dùng là chuối, bưởi, cam, táo, quýt…
- Nhang đèn và trầu cau: Không thể thiếu 1 lư nhang, 2 cây đèn (nến), 3 miếng trầu têm cánh phượng và 1 chén nước trắng.
- Mâm vàng mã: Gia chủ có thể sắm sửa ít vàng mã để đốt cùng bài vị, tùy vào tập tục gia đình.
Mâm cúng Thần tài – Thổ địa
Với các gia đình kinh doanh, buôn bán, mâm cúng Thần tài – Thổ địa vào ngày mùng 1 Tết Dương lịch cực kỳ quan trọng. Mâm cúng này thường là mâm cỗ mặn hoặc cúng hoa quả chay. Các vật phẩm không thể thiếu bao gồm:
Có thể bạn quan tâm: Tết Dương Lịch Ở Việt Nam Chuẩn Bị Cúng Gì?
- Hoa và Quả: Hoa cúc, hoa đồng tiền; quả tươi (thường là táo, lê, cam, quýt).
- Đồ uống: 3 ly rượu, 3 ly trà, 3 ly nước.
- Đồ mặn: Gà luộc, heo quay, xôi, cháo, bánh kẹo.
- Thuộc địa và Gạo: 1 hũ muối, 1 hũ gạo, 1 hũ nước đầy.
- Tượng: Tượng 3 vị (Thần tài, Thổ địa, Ông Cóc).
Mâm cúng Khai trương (nếu làm việc ngày 1/1)
Nếu bạn là người kinh doanh và bắt đầu làm việc vào ngày 1/1, bạn cần làm mâm cúng khai trương để cầu một năm buôn bán thuận lợi. Mâm cúng này thường có:
- Heo quay hoặc gà luộc: Tượng trưng cho sự đầy đặn, may mắn.
- Hoa quả: Ngũ quả.
- Nhang đèn, trầu cau, rượu, trà.
- Bài vị: Ghi rõ “Thổ địa chính thần, Táo quân, Thần tài”.
Tại sao Tết Dương lịch vẫn cần cúng kiếng?
Việc giữ gìn nghi thức cúng kiếng vào ngày Tết Dương lịch không chỉ là phong tục mà còn mang lại nhiều ý nghĩa văn hóa và tinh thần sâu sắc. Dưới đây là những lý do chính khiến việc này trở nên quan trọng.
Gìn giữ truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”
Dù Tết Dương lịch là ngày lễ của thế giới, nhưng người Việt luôn tâm niệm rằng việc thờ cúng tổ tiên là hoạt động xuyên suốt, không phân biệt ngày âm hay dương. Đây là cách để con cháu tưởng nhớ đến công lao của cha ông, những người đã khuất, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cao đẹp. Đây là lúc cả gia đình sum họp, dâng lên nén hương lòng thành kính.
Cầu mong tài lộc, bình an cho năm mới
Ngày đầu năm mới là thời điểm “khai mở” những điều tốt đẹp. Việc cúng bái thần linh, thổ địa giúp gia chủ cầu xin một năm làm ăn tấn tới, gia đình hòa thuận, sức khỏe dồi dào. Với những người kinh doanh, đây là nghi thức “xông đất” đầu năm, quyết định sự hanh thông trong cả năm.
Tạo không khí thiêng liêng cho gia đình
Việc chuẩn bị mâm cỗ, lau dọn bàn thờ giúp không gian nhà cửa trở nên ấm cúng, trang nghiêm. Đây là khoảnh khắc để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng nhau chuẩn bị và hướng về những giá trị tinh thần, giúp gắn kết tình cảm gia đình sau một năm bận rộn.
Cách chuẩn bị mâm cúng Tết Dương lịch chi tiết
Có thể bạn quan tâm: Tết Đoan Ngọ: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Mâm Cúng Dâng Hương Trọn Vẹn
Việc chuẩn bị mâm cúng Tết Dương lịch không quá phức tạp, nhưng cần tuân theo trình tự nhất định để đảm bảo sự tôn nghiêm. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từ khâu lau dọn đến khấn lễ.
Bước 1: Lau dọn bàn thờ
Trước khi chuẩn bị mâm cúng, việc lau dọn bàn thờ là bắt buộc. Gia chủ cần dùng nước ngũ vị hương (hoặc nước sạch) để lau dọn bát hương, bài vị và các tượng thờ. Lau nhẹ nhàng, tránh làm xê dịch bát hương. Sau đó, lau sạch sẽ bàn thờ, sắp xếp lại các vật dụng cho gọn gàng, ngăn nắp.
Bước 2: Chuẩn bị lễ vật
Tùy vào điều kiện và mục đích cúng mà gia chủ chuẩn bị lễ vật cho phù hợp. Tuy nhiên, cần lưu ý:
- Hoa quả: Nên chọn quả còn tươi, nguyên vẹn, có cuống lá. Không nên dùng quả đã chín quá hoặc dập nát.
- Nhang đèn: Nên dùng nhang sạch, không tẩm hóa chất; nến nên dùng nến sáp ong hoặc nến trắng.
- Nước: Nước để cúng phải là nước sạch, đổ đầy ly, không để tràn.
Bước 3: Sắp xếp mâm cỗ
Mâm cỗ nên được đặt ngay ngắn trên bàn thờ. Nếu cúng gia tiên, mâm cơm nên đặt ở vị trí trung tâm. Nếu cúng thần tài, mâm cỗ thường đặt ở bàn thờ dưới đất (thường là góc nhà thờ thần tài). Các vật phẩm như chén nước, ly rượu phải sắp xếp thành hàng lối.
Bước 4: Khấn lễ
Gia chủ thắp 3 nén nhang (hoặc 1 nén tùy theo tập quán), cắm vào lư. Sau đó, quỳ xuống và đọc bài văn khấn. Văn khấn cần đọc rõ ràng, thành khẩn, ghi rõ họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ nơi ở và những mong muốn của gia đình cho năm mới.
Bước 5: Hóa vàng và thụ lộc
Sau khi hương cháy hết khoảng 2/3, gia chủ có thể hóa vàng mã (nếu có). Sau khi hóa vàng xong, gia chủ hạ mâm cỗ xuống và chia lộc cho mọi người trong gia đình. Việc thụ lộc tượng trưng cho việc nhận lộc của thần linh, tổ tiên ban cho.
Lưu ý quan trọng khi cúng Tết Dương lịch
Có thể bạn quan tâm: Tết Cổ Truyền Cúng Thịt Gì? Giải Đáp Chi Tiết Ý Nghĩa Phong Tục Dân Tộc
Để nghi thức cúng Tết Dương lịch diễn ra suôn sẻ và mang lại kết quả tốt, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
Thời gian cúng
Thời gian cúng tốt nhất là vào buổi sáng (khoảng từ 6h – 9h) hoặc trưa (11h – 13h). Đây là khoảng thời gian dương khí thịnh, giúp việc cầu khấn dễ tiếp cận với thần linh. Tránh cúng quá muộn vào buổi tối.
Lựa chọn hoa quả
Nên tránh các loại quả có gai nhọn hoặc mùi hương quá nồng. Các loại quả thường được ưa chuộng là: bưởi (thể hiện sự viên mãn), chuối (thể hiện sự che chở), cam, quýt (thể hiện sự may mắn), táo (thể hiện sự bình an). Nên tham khảo ý kiến người lớn tuổi trong gia đình về phong tục vùng miền.
Tâm lý khi cúng
Điều quan trọng nhất khi cúng Tết Dương lịch là tâm thành. Gia chủ không nên cầu xin những điều viển vông, tham lam. Hãy cầu mong những điều tốt đẹp, chính đáng cho gia đình và bản thân. Khi đọc văn khấn, phải tập trung, không vướng bận suy nghĩ lung tung.
Văn khấn
Văn khấn cúng Tết Dương lịch không có một quy chuẩn chung, nhưng thường bao gồm các phần: Khai tân, tạ ơn, cầu xin. Gia chủ có thể tìm mua các quyển sách văn khấn uy tín hoặc tham khảo văn khấn trên các trang thông tin văn hóa tâm linh để có bài văn phù hợp. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều thông tin văn hóa hữu ích tại chuaphatanlongthanh.com để việc thờ cúng được trọn vẹn nhất.
Tóm lại, Tết Dương lịch ở Việt Nam cúng gì không chỉ là vấn đề “mâm cao cỗ đầy” mà là sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tinh thần và vật chất. Một mâm cỗ tươm tất, đúng nghi thức cùng lòng thành kính của gia chủ sẽ là cầu nối vững chắc để gia đình bước sang năm mới với nhiều may mắn, an khang và thịnh vượng. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn đọc có cái nhìn chi tiết và chuẩn bị tốt cho ngày lễ quan trọng này.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 13, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
